Энкелад, шунингдек Энселад (қадимги юнонча: Ἐγκέλαδος) — қадимги юнон мифологиясида гигантлардан бири[1], Тартар ва Геянинг ўғли.

Девлар ва Олимпия худолари ўртасидаги жангда, девлар мағлубиятга учраганида, Энкелад қочиб кетади. Афина уни аравада қувиб кетади[2]. Бир версияга кўра, у ушбу маъбуда томонидан ташланган тошдан ўлади[3]. Бу тош Сицилия оролига айланди. Бошқа бирига кўра, у Афина томонидан ташланган найза билан вайрон қилинган ва Сицилия оролида Этна тоғи остида дафн этилган[4].

Этна вулқон олови Энкеладанинг нафаси деб ҳисоблашган (Тифон ва Гефест ҳақида шунга ўхшаш афсоналар мавжуд)[5]. Юнонистонда зилзилалар ҳанузгача „Энкеладе титраши“ деб аталади.

Эврипидлар сатирик драмаси „Киклоплар“ да худо силен Энкелад устидан қозонилган ғалаба шон-шарафи айнан унга тегишли, деб даъво қилади, лекин, эҳтимол, муаллиф силеннинг сўзлари шунчаки маст мақтаниш эканлигини назарда тутган бўлиши мумкин.

Исмлар

  • Энcеладус, Сатурннинг йўлдоши, мифологик гигант шарафига номланган.

Манбалар

  1. ↑ Гигин. Мифи. Введениэ 4; Стаций. Фиваида ИИИ 595
  2. ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади ВИИИ 47, 1
  3. ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека И 6, 2
  4. ↑ Вергилий. Энеида ИИИ 578; Клавдиан. Похищэниэ Прозерпини И 155
  5. ↑ См. Гораций. Оди ИИИ 4, 54 и др.; Нонн. Деяния Диониса ХХВ 87 и др.