Enn Sallivan
Энн Салливан (Энни Салливан, Жоанна Мансфилд Салливан Мейси ,инглизча: Анне Сулливан); 1866-йил 14-апрел - 1936-йил 20-октябр) америкалик педагог. У Хелен Келлернинг ўқитувчиси сифатида танилган.
| Энн Салливан |
|---|
Беш ёшида Салливан трахома касаллигидан азият чекди, кўз инфексияси уни кўриш,ёзиш ва ўқиш имкониятларини чеклади. У Перкинс кўзи ожизлар мактабини тамомлаган ва у ерда 20 ёшида Ҳелен Келлернинг ўқитувчиси бўлган.
Биографияси
Энн Салливан Фидинг-Ҳилс[эн](Массачусец) шаҳрида туғилган. Унинг ота-онаси Томас Салливан ва Элис Коэлси камбағал ирландиялик фермерлар бўлиб, 1847-йилда очарчилик сабабли ватанларини тарк этишган. Энн Салливаннинг отаси жуда кўп ичган ва уни тез-тез хафа қилган, аммо у унга Ирландия урф-одатлари ва фолклорини ўргатган. Энн саккиз ёшга тўлганда, онаси сил касаллигидан вафот этган ва ўн ёшида отаси Тюксбери (Массачусец штати) шаҳридаги болалар уйига ташлаб кетган. Салливан бутун вақтини ногирон укаси Жимми билан ўтказди (у онаси каби сил касаллигидан азият чекган), аммо Жимми болалар уйида вафот этган.
Энн Салливан уч ёшида кўриш билан боғлиқ муаммоларга дуч келди, беш ёшида у трахома (кўпинча кўрлик билан тугайдиган кўз касаллиги) билан касалланган. Теwксбурй Асйлум касалхонасида бир қатор операциялар муваффақияциз якунланган. Шундан сўнг, католик руҳонийси ва Барбара (Father Barbara) исмли яқин атрофдаги касалхонанинг руҳонийси иштирокида у Бостондаги болалар уйида яна иккита операцияни ўтказди. Бироқ, бундан кейин ҳам унинг кўриши яхшиланмади.Кўриш ўткирлиги хиралашди. Операциялардан сўнг Салливан ўз хоҳишига кўра Тюксберига қайтди. Тўрт йил ўтгач,1880-йилда у Перкинс кўзи ожизлар мактабига ўқишга кирди ва у ерда яна операция қилинди ва кўриш қобилиятини қисман тиклади.1886-йилда ўқишни тугатгандан сўнг, Перкинс кўзи ожизлар мактаби директори Майкл Онанес уни Хелен Келлерга дарс беришга таклиф қилинди.
У кар-кўр Хелен Келлерга имо-ишора тилида нарсаларнинг номларини кафтидан ўргатди.1888-йилда улар биргаликда Перкинс мактабига, кейин Ню-Ёркдаги Райт-Хумасон карлар мактабига, кейинчалик Кембриж қизлар мактабига ва ниҳоят Радклиф коллежига боришди. Келлер 1904-йилда Радклифни тугатган ва шундан сўнг улар Wrentham (Вентҳам, Массачусец шатати)га кўчиб ўтишган.
1905-йилда Энн Салливан Гарвард университети профессори Жон А.Мейсига турмушга чиқди, у Келлерга таржимаи ҳолини ёзишда ёрдам берди. Бир неча йил ўтгач, уларнинг турмуши бузилиб кета бошлади. 1914-йилга келиб улар ажралишди, гарчи улар ҳеч қачон расман ажралишмаган. Салливан Келлер билан ўз уйида қолди ва саёҳатларида унга ҳамроҳлик қилди. 1935-йилда Энн Салливан бутунлай кўр бўлиб қолди.
У 1936-йил 20-октябрда Ню-Ёркда вафот этди. Жасад куйдирилди, куллари Вашингтонга кўмилди, кейинроқ унинг шогирди Хелен Келлернинг кули яқин атрофга қўйилди.
Мукофотлари
1932-йилда Келлер ва Салливан Шотландия та'лим институтининг фахрий стипендиялари билан тақдирландилар. Шунингдек, улар Темпл университетининг фахрий унвонлари билан тақдирланганлар.
1955-йилда Келлер Гарвард университетининг фахрий унвони билан тақдирланди ва 1956-йилда Перкинсдаги директорнинг уйи Келлер-Маси уйи деб номланди.
2003-йилда Энн Салливан Миллий аёллар шон-шараф залига киритилди.