Ereğli sahifasining manbasini koʻrish

'''Eregli''' [[Koʻniya|Konya]] viloyatining janubi-sharqida joylashgan. Tuman shimolida Emirgazi, Sharqda hech qayerda, janubda [[Karaman qishlog'i|Karaman]] va Halkapinar, g'arbda Karapinar joylashgan. U [[Koʻniya|Konyaga]] 150 kilometr (93 milya) uzoqlikda joylashgan.

== Etimologiya ==
Tuman o'z nomini [[Vizantiya imperiyasi|Vizantiya]] imperatori Herakliydan olgan, bu nom esa [[yunon mifologiyasi]]da yarim ilohiy qahramoni Gerakldan olingan. Vaqt o'tishi bilan "Irakli" so'zi turk tilining tovush tuzilishiga ko'ra mos ravishda Gerakl, Irakli, Eregli, Eregli, Eregli va nihoyat Eregli shaklini oldi.

[[Avliyo Chalabiy|Evliya Chalabiyning]] [[Sayohatnoma (adabiyot)|Sayohat kitobida]] [[Alouddin kayqubod|I. Alaeddin Keykubod]] Ereglidan qaytib kelganida, Pinar Payg'ambar (hozirgi Ahyuk qishlog'ida) nomi bilan atalgan loy o'z nomini shu erdan olganligi yozilgan edi, chunki u uni Erkili (Eregli) deb atagan, chunki u yarador askarlarining yaralarini davolagan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.eregli.gov.tr/eregli-tarihi|sarlavha=Ereğli Tarihçesi|qaralgan sana=30 Temmuz 2020|sana=|ish=|nashriyot=Ereğli Kaymakamlığı|arxivurl=https://web.archive.org/web/20190720192554/http://www.eregli.gov.tr/eregli-tarihi|arxivsana=20 Temmuz 2019}}</ref>

== Tarihi ==
Tarix davomida Ereg'li [[Xettlar|Xet]], [[Ashshur|Ossuriya]], [[Kimmeriylar|Kimmeriya]], Frigiya, [[Lidiya]], [[Ahamoniylar davlati|Fors]], Iskandar imperiyasi, Rim imperiyasi va Vizantiya hukmronligi ostida boʻlgan va 9 asr davomida Vizantiya va [[Bagʻdod xalifaligi|Abbosiylar]] o'rtasidagi kurash sahnasi boʻlgan. [[Koʻniya sultonligi|Anadolu saljuqiylari]] vaqt [[turklar]] ma'muriyati va 1211 1216 va arman Kilikiya o'rtasidagi yil Shohligi bosqindan Eregli,  Anadolu knyazliklari Nure Soʻfi Bey tomonidan [[Karamanoğulları bekligi|Karamanogʻlu knyazligining]] va 1250 1256 o'rtasida birinchi poytaxt boʻlgan.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.temha.net/tarih/turktarih96cf.html?name=Tarih&islem=sayfa_goster&sayfanu=71|sarlavha=Arşivlenmiş kopya|qaralgan sana=19 Ocak 2009|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110724092712/http://www.temha.net/tarih/turktarih96cf.html?name=Tarih&islem=sayfa_goster&sayfanu=71|arxivsana=24 Temmuz 2011}}</ref> Tuman Sulton [[Mehmed II Fotih|Fatih Mehmet]] davrida Usmonli hududiga qo'shilgan. 1553 yilda Buyuk [[Sulaymon I|Sulaymon podsho]] chodir qurdi va Eron ekspeditsiyasidan qaytganida to'xtadi va o'g'li [[shahzoda Mustafo]]ni Ereg'liga bo'g'ib o'ldirtirdi. [[Bagʻdod temir yoʻli|Bag'dod temir yo'li]] tuman orqali o'tayotganda Ereg'lining ahamiyati yanada oshdi. [[Usmonlilar imperiyasi]]ning so'nggi davrida Konya viloyatining tuman markazi boʻlgan Ereg'li respublika davrida ham tuman maqomini saqlab qoldi. {{manba kerak}}

== Geografiya ==
[[Dengiz]] sathidan 1054 metr balandlikda joylashgan Ereg'li aholisi 148 161 kishini tashkil etadi (markazda 95 734 kishi). 2260 Km² maydondagi tuman 6 ta munitsipallik, 44 ta qishloq va 36 ta tumandan iborat. Tuman aholisining yarmidan ko'pi [[Turkiya qishloq xo'jaligi|dehqonchilik]] va [[chorvachilik]]dan bilan shug'ullanadi. Tumanning eng muhim oqimi boʻlgan Evros daryosida joylashgan Iris to'g'oni Ereglidagi qishloq xo'jaligi erlarini sug'oradi va ichimlik suviga boʻlgan ehtiyojni ta'minlaydi. Tumanda [[Burchoqdoshlar|dukkaklilar]], sanoat ekinlari,  meva, [[sabzavot]] va ozuqa ekinlari yetishtirilmoqda. Ereg'lida etishtirilgan [[gilos]]ning bir qismi eksport qilinadi.<ref>{{Veb manbasi|url=http://www.eregli.bel.tr/tr-407946456-a407500142/Beyaz-Kiraz|sarlavha=Beyaz Kiraz - Ereğli Belediyesi|qaralgan sana=30 Temmuz 2020|sana=14 Haziran 2014|ish=|nashriyot=|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160505063225/http://www.eregli.bel.tr/tr-407946456-a407500142/Beyaz-Kiraz|arxivsana=5 Mayıs 2016}}</ref>

Eregli [[Koreya Respublikasi|Janubiy Koreyaning]] Kwangjin shahri bilan qardosh shahar shartnomasini imzoladi.<ref>{{Veb manbasi|url=https://www.turkiyegazetesi.com.tr/Genel/a151109.aspx|sarlavha=52 yıl sonra kardeşliğe katkı|qaralgan sana=30 Temmuz 2020|sana=2 Ağustos 2002|ish=|nashriyot=Türkiye Gazetesi|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160322082717/https://www.turkiyegazetesi.com.tr/Genel/a151109.aspx|arxivsana=22 Mart 2016}}</ref>
[[Fayl:IvrizRelief.JPG|alt=İvriz Hitit Kaya Anıtı|right|360x360px| Ivriz Xetit qoyasi yodgorligi]]

== Etnografik tuzilishi ==
Bu Turkiyaning chorvachilik jamoalarining zich joylashgan mintaqasi. Tarixiy davrda [[Tavr togʻlari|Toros etaklarida]] ko'paygan va qishlagan ko'chmanchilar guruhlari vaqt o'tishi bilan mintaqaga joylashdilar. Aikdili, Afshar, Varsak turkman qabilalarining zichligi mavjud. Bundan tashqari, turkman aholisi bilan bir qatorda Garum yoki Kamali va Tekeli York qabilalari ham bu yerga ko'chib kelgan deb hisoblanadi.{{manba kerak}}

== Manba ==

* [http://en.calameo.com/books/002333863b7c4eb750184 ''Fikrlar va xotiralar II : M. Ali Eren (1911-2001)'', İvriz qishloq instituti] 9 Temmuz 2013 tarihinde     
* [http://en.calameo.com/books/00233386333fbe9d39a86 ''Fikrlar va xotiralar I : M. Ali Eren'', Eregli o'rta maktabi direktori]

== Havolalar ==

* [https://web.archive.org/web/20010331103723/http://www.konya-eregli.gov.tr/ Ereğli tumani hokimligi]
* [http://www.eregli.bel.tr/ Eregli Belediye] 13 Nisan 2009 tarihinde     
* [http://www.eregli.web.tr Eregli qo'llanmasi] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20200807213320/http://eregli.web.tr/ |date=2020-08-07 }} 7 Ağustos 2020 tarihinde