Erkenek
Эркенек ( Эркеcел, Эркеcей, Эрнек, İркенек, İркеел ) - турк / турк фолклорининг қаҳрамони ҳисобланади. Эркенек одам бош бармог'идан каттта болмаган ҳажмга эга қаҳрамон. Унинг саргузаштлари асосан гигантлар билан муомалага киришишни о'з ичига олади. Эркенек - ан'анавий халқ қаҳрамони. Озарбайжон фолклорида унинг Cирт номи ҳам бор. Анадолуда Пармак Çоcук (Бош бармоқли бола) номи билан ҳам танилган.
Эртаклар
Эртаклар қалдирг'очлар даврига оид. Эркенекни сигир ёки дев ютиб юборади, гарчи кичкина бо'лса ҳам, у кучли бо'лади ва жангчи девлар ва қароқчиларни забт этувчидир. Унинг саргузаштлари бор, улар г'алаба қозониш (тегирмончи томонидан), сичқончанинг тузог'ига қамалиб қолиш ва ниҳоят о'ргимчакнинг заҳарли нафасидан о'лишдан иборат. Эркенек бошқа о'г'ил болалар билан о'йин о'йнаркан уларга ёлг'он гапиради ва ко'плаб найранглари туфайли болалар у билан мулоқот қилмай қо'яди.
Бошқа бир ҳикояда, бечора фарзандсиз деҳқон эр-хотин баланд овозда "қанчалик кичик бо'лса ҳам " фарзанд тилайди. Орадан етти ой ўтгач, хотиннинг “Эркенек” деб атайдиган “бош бармоғидан катта бўлмаган” фарзанди дунёга келади ва у “доно ва чаққон махлуқ”га айланади. Эркенек о'сиб улг'айган сайин отасига уй ишларида ёрдам беришни канда қилмайди.
Этимология
Мўғул тилида Эрҳи ёки Эрки [1] (Қадимги мўғулча: Эрекей ) ва туркча Эрнек (эски туркча: Эрŋэк ) Бош бармоқ маъносини билдиради.
Яна қаранг
- Думалоқ
- Том Тҳумб
Манбалар
- ↑ Туркиш Мйтҳологиcал Диcтионарй (Тüрк Сöйленcе Сöзлüğü), Дениз Каракурт