Эрон Байтил мактаби (1874–1968) Теҳрондаги мактаб бўлиб,1874-йилда Америка Пресвитериан миссионерлик ташкилоти томонидан қизлар учун ташкил этилган. Бу Дамаванд коллежининг асосчиси эди.

Тарих

Эрон Байтил мактаби 1874-йилда қизлар бошланг'ич мактаби сифатида очилган. Кейинчалик улар о'рта мактаб ва о'рта мактабга (Нурбаскҳш номи билан) кенгайдилар. Мактаб дастлаб 1888-йилгача фақат европалик ва эронлик насроний талабаларни қабул қилган.Мактабнинг дастлабки йилларида улар о'қиш учун ҳақ олинмаган ва о'қувчиларни бепул овқат шунингдек кийим-кечак билан та'минлаганлар, аммо 20-аср бошларида улар сиёсатни о'згартира бошладилар. Теҳрондаги Пресвитериан миссионерлари томонидан бошланган бошқа мактаблар орасида Саге коллежи ва Алборз о'рта мактаби(шунингдек, Алборз коллежи сифатида ҳам таниқлидир).

Пресвитериан миссияси станцияси 1886-йил 11-февралда Қавам Салтанеҳдаги черков ва мактаб учун фойдаланиладиган мулкни сотиб олишни қайд этди. "Эрон Байтил" номи 1889-йилда расман тасдиқланган. 1891-йилда мактаб ранги учун Cримсон танланди ва шиори "Қизларингиз сарой модасига ко'ра о'йилган бурчак тошлари бо'лиши мумкин" эди.

Америкалик Энни Вудмен Стокинг Бойс Эронда пресвитериан миссионер бо'либ ишлаган, 1906-йилдан 1949-йилда нафақага чиққан кунга қадар у Эроннинг қизлар учун Байтил мактабида дарс бериш учун тайинланган.

1921 йил тарихий йил бо'либ, у о'зига хос ёш америкалик миссионер Жейн Дулитлни олиб келди. 1925-йилда у мактаб директори сифатида иш бошлади.

1949-йил феврал ойида Диба ко'часи, 27-уйдаги мулк сотиб олинди.

1960-йилларнинг со'нги ва 1970-йилларнинг бошларида Эрондаги кўплаб Пресвитериан миссионерлик мактаблари маҳаллий ҳукумат ичидаги муносабатларнинг ўзгаришига дуч келди. 1967-йил декабр ойида Байтил мактабининг келажаги ва унинг Эрон ва Пресвитериан динига та'сирини ко'риб чиқиш учун тадқиқот о'тказилгандан кейин тадқиқот натижасида мактабни 2 йиллик коллеждан 4 йиллик коллежга о'тказиш тавсия қилинди. (черковнинг йирик хайр-эҳсони билан).

Америка мактабининг кичик Диба кампусидаги далда берувчи натижалари 1966-йилда янги президент Френсис М.Грейни о'сиб бораётган эҳтиёжларни қондириш учун янги кампус режасини ишлаб чиқишни ко'риб чиқишга мажбур қилди. У коллеж президенти бо'лганидан кейин икки йил о'тгач, мактаб 1968-йилда хусусий қизлар мактаби сифатида очишга рухсат олди ва Дамаванд коллежига айланди.

Таниқли битирувчилар

  • Парвин Э'тесами (1924 йил тугатган), шоир, кейинчалик мактабда дарс берган.[1]
  • Эрон Теймуртош (1930 йил тугатган), эронлик аёллар фаоли.
  • Саттареҳ Фармонфармаён (1933 йилда Нурбашшда қатнашган) Эронда кашшоф ижтимоий ходим, ёзувчи, зодагонлар қизи.[2]

Мерос

Эрон Байтил мактаби ва Жейн Дулитл ва Френсис М. Грейнинг уринишларисиз Дамаванд коллежи ҳеч қачон ташкил этилмаган бо'лар эди.  Мактаблар Қажар кейинчалик Паҳлавийлар сулоласи давридаги эронлик аёлларнинг та'лимини яхшилаган, бошқа ё'л билан эришиб бо'лмасди. 

Байтил мактабининг битирувчилари 1920-йилдан 1934-йилгача аёллар учун "Алам-э-Несван" (Аёллар олами) журналига ҳомийлик қилган ва таҳрир қилган, бу журнал давлат ҳомийлигидаги айрим матбуотга қараганда эркинроқ нашр эта олган.

Яна қаранг

  • Алборз коллежи
  • Дамаванд коллежи

Манбалар

  1. ↑ Моайяд. „ЭʿТЕṢĀМĪ, ПАРВĪН“. ираниcаонлине.орг 666-669. Энcйcлопаэдиа Ираниcа, Вол. ВИИИ, Фасc. 6 (1998-йил 15-декабр). Қаралди: 2021-йил 8-апрел.
  2. ↑ „Cоллеcтион: Паперс оф Саттареҳ Фарман-Фармаиан, 1925-2008 (инcлусиве), 1992-2008 (булк)“. ҲОЛЛИС фор Арчивал Дисcоверй. Счлесингер Либрарй, Радcлиффе Институте. — „Бегиннинг ин 1933, ше аттендед тҳе Америcан Счоол фор Гирлс ин тҳе Пресбйтериан миссионарй cомпоунд ин Теҳран, ренамед тҳе Нурбакш Счоол.“. 2021-йил 16-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 8-апрел.