Эски ангор, Эски Анҳор -Самарқанд ва Қашқадарё вилоятларида қурилган магистрал канал[1]. Дарғом каналитн сув олади. қадимий канал, милоддан аввалги И асрда қазилган ва Манас номи билан юритилган. Дастлабки уз. 300 км дан ортиқ бўлган. 6—8, ВИИИ—ХИИИ асрларда, мўғуллар истилоси даврида вайрон қилинган. Темурийлар даврида тикланган. Сўнтти ИВ аср давомида қаровсиз қолган.

1954-йилда уни реконструксия қилиш бошланиб, 1955-йилда ишга туширилди. Канал трассаси жануби-ғарб йўналишида чўл ерлардан ўтади. Умумий уз. 184 км, бош қисмида сув сарфи 45– 48 м³/сек., бош ва охирги қисмларидаги баландлик фарқи 300 м. Канал кам сувли Қашқадарё ҳавзасини июл—август ойларида Зарафшон дарёсининг суви билан тўйинтиради. Қашқадарёга Қарши шаҳридан юқорироқда қуйилади. Каналга йилига 550 млн. м³ гача сув олинади ва унинг 220—280 млн. м³Қашқадарёга ташланади.

1974-йил 56 км да унинг давоми сифатида шарқ йўналишида Москва (ҳозирги Мустақиллик) канали қурилди. Эски Анҳордан суғориладиган Косон тумани этагидаги экинзорлар Пистоли каналидан машина ёрдамида сув олиниб, суғорила бошланди. Мустақиллик каналининг трассаси Зарафшон тоғ тизмаси этакларини айланиб, 57 сойни дюкер ва акведуклар ёрдамида кесиб ўтади. Трасса кўтарма (20 м гача) ва қазма (46 м гача) ўзандан иборат. Канал ўзани тўлиқ бетон тўшама билан қопланган. Унинг сув ўтказиш имконияти 60 м³/сек. Канал 76 км да Чироқчи шаҳридан юқорироқда Қашқадарёга сув ташлайди. Каналнинг қурилиши Чироқчи туманида 15 минг, Шаҳрисабз ва Яккабоғ туманлар этакларидаги бир неча минг гектар экинзорларнинг сув таъминотини яхшилади.

Манбалар

  1. ↑ Ракҳимов Асрор Эшонкулович. ҲИСТОРЙ ОФ ТҲЕ “ЭСКИАНҲОР”CАНАЛ. Кашкадаря аcадемиc лйcеум оф тҳе Министрй оф Интернал Аффаирс.