Etimad ud daul
Эътимад-уд-Даулаҳ қабри Ҳиндистоннинг „Уттар-Прадеш“ штатидаги Агра шаҳридаги Муғал мақбараси. Кўпинча „заргарлик қутиси“, баъзан „Бачча Таж“ ёки „Чақалоқ Таж“ деб номланади, Эътимод-уд-Даула қабри кўпинча Тож Маҳалнинг лойиҳаси сифатида қабул қилинади.
Асосий бино билан бир қаторда структура кўплаб қўшимча бинолар ва боғлардан иборат. 1622-1628 йиллар оралиғида қурилган қабр монументал Муғал меъморчилигининг биринчи босқичи – биринчи навбатда Деҳлидаги Ҳумоюн мақбараси ва Сикандрадаги Акбар қабри каби мармар безакли қизил қумтошдан қурилган – оқ рангга асосланган иккинчи босқичига ўтишни ифодалайди. мармар ва пиэтра дура инлей, энг нафис Тож Маҳалда амалга оширилган.
Мақбара Жаҳонгирнинг рафиқаси Нур Жаҳон томонидан асли сургунда бўлган форс амири Эътимод-уд-Даулаҳ унвонига сазовор бўлган отаси Мирзо Ғиёс бегим учун топширилган. Мирзо Ғиёс бег, шунингдек, Тож Маҳал қурилишига мас’ул бўлган император Шоҳ Жаҳоннинг хотини Мумтоз Маҳалнинг (асли номи Аржуманд Бану Бегум, Асафхоннинг қизи) бобоси эдИтмад-уд-Даула қабридаги сенотафлар Ямуна дарёсининг шарқий қирғоғида жойлашган мақбара сув оқимлари ва йўлаклар билан кесишган катта хоч шаклидаги боғда жойлашган. Мақбаранинг ўзи йигирма уч метр квадрат майдонни эгаллайди ва тахминан эллик метр квадрат ва баландлиги бир метрга яқин пойдеворга қурилган. Ҳар бир бурчакда баландлиги тахминан ўн уч метр бўлган саккиз бурчакли миноралар мавжуд.
Деворлари Ражастандаги оқ мармардан ясалган, улар ярим қимматбаҳо тошлар билан безатилган: зоғора, жаспер, лапис лазули, оникс ва топаз, сарв дарахтлари ва вино идишлари тасвирлари ёки кесилган мевалар ёки гулдасталар каби янада мураккаб безаклар. Ёруғлик мураккаб ўйилган оқ мармарнинг нозик жали экранлари орқали ички қисмга киради. Кўпчилик унинг ўгай ўғли, Муғал ҳукмдори Шоҳ Жаҳон томонидан қурилган Тож Маҳалнинг ички безакларини илҳомлантирган деб ҳисоблашади.
Мақбарада Нур Жаҳоннинг кўплаб қариндошлари дафн этилган. Бутун мажмуанинг ягона ассиметрик элементи шундаки, унинг отаси ва онасининг кенотафлари ёнма-ён ўрнатилган бўлиб, бу шакл Тож Маҳалда такрорланган.
Тарих
Бу мирзо Ғиёс бегим ва унинг рафиқаси Асмат бегимнинг қабри. У Эрондан келган ва Акбарга хизмат қилган. У машҳур Нур-жаҳоннинг отаси ва Тож Маҳал шон-шуҳрати Мумтоз-Маҳалнинг бобоси эди. 1611-йилда Нур-Жаҳон жаҳонгир билан турмуш қурганидан кейин у вазир (Бош вазир) этиб тайинланган. У 7000/7000 мансаб ва „Эътимад-Уд-Даулаҳ“ (Хазинадор) унвонини олган. У 1622 йилда, хотини вафотидан бир неча ой ўтгач, Аграда вафот этди. Нур жаҳон бу қабрни ота-онаси учун 1622-1628 йилларда қурдирган. Унинг қабри ва жаҳонгир қабри Лаҳорда.
Эътимад-Уд-Даула қабри – Муғал қабрларининг гумбазсиз синфининг дурдона асари. Бу оқ мармар билан ишланган биринчи бино бўлиб, қизил тошдан оқ мармарга, Акбар қабри Сикандрадан Тож Маҳалгача бўлган ўтиш босқичини белгилайди. У бу ерда дафн этилган сайқалланган эронлик шахсини, бундан ташқари, Муғаллар империясини парда ортидан 16 йил (1611-27) бошқарган унинг қурувчиси Нур жаҳон расмий ва безак характерини акс эттиради.
Бу мақола бирорта туркумга қўшилмаган. Илтимос, мақолага алоқадор туркумлар қўшиб ёрдам қилинг. (Апрел 2024) |