Эваз Бег (шунингдек, Иваз деб ҳам ёзилади) – 17-аср Сафавийлар давлати давлат арбоби ва шоҳ ғуломи эди. Грузин миллатига мансуб бўлиб, Аббос ИИ (1632-1666) ҳукмронлиги даврида хизмат қилган ва ўз даврининг энг нуфузли сарой хизматкори Меҳтар Довуд ҳамда сарой ғазначиси ва хизматкор Муҳаммад Бегнинг акаси эди[1][2].

1640-йилда Эваз Бег Лор ҳокими (вазир) этиб тайинланган[3]. Бир неча йилдан сўнг, 1646–1647-йилларда у қисқа муддатга Бандар-Аббос ва унга қарашли Ҳормуз, Кешм ва Ларекни ўз ичига олган ҳудуднинг ҳокими (ҳакем) бўлган[4]. 1656-йилда у Лор ҳокими лавозимидан истеъфога чиқишга рухсат олган ва девонбеги (канслер, бош судя) этиб тайинланган. Бир неча йилдан сўнг, 1660-йилда у Гилондаги Биё-пос ва унинг маркази Рашт ҳокими (вазир) бўлган[2][5][6].

Эваз Бегнинг авлодлари Лор (ва кейинчалик Бандар-Аббос ҳам) ҳокимлигини яна кўп йиллар давомида, 1725-йилгача ўз қўлида ушлаб туришган[3][7]. Бу узоқ давр мобайнида у ва унинг оиласи Форс кўрфази соҳилидаги сиёсатда ҳукмронлик қилган[8].

Манбалар

Адабиётлар

Олдингиси
Фулод Бег
Лор ҳокими
1639–1656
Кейингиси
Аллоҳверди Бег
Олдингиси
Сафиқули Хон Қолхончи-оғли
Бандар Аббос ҳокими
1646–1647
Кейингиси
Сару Хон Султон
Олдингиси
Мирзо Садриддин Муҳаммад Жобирий
Биё-пос ҳокими
1660–1664
Кейингиси
Мирзо Муҳаммад Карим (Одам Султоннинг ўғли)