Ziyosfera

Exetl

Эхетл ёки Эхетлей (қадимги юнонча: Ἔχετλος[1], Ἐχετλαῖος[2]) — юнон мифологияси ва Марафон жанги қаҳрамони.

У ҳақидаги ҳикоялар Павсаний қайдларидан бизгача етиб келган. Марафон аҳолиси Эхетлни бехад ҳурмат қилган. Ҳикояларга кўра, Марафон жанги давом этаётган бир вақтда номаълум шахс афиналикларга ёрдамга келган, унинг кийим-кечаклари деҳқонларнинг либосларини ёдга солган. У Форс армиясидан бўлган кўплаб варварларни омоч тиши билан ўлдириб, кўздан ғойиб бўлган. Афиналиклар уни ҳеч қаердан топа олишмаган, кейин эса у ҳақидаги саволлар билан Оракулга мурожаат қилишган, Оракул уларга Эхетлий-баҳодирни қаҳрамон сифатида ҳурмат қилишнинг ўзи етарли эканлигини айтган[3]. Унинг одамлар қаршисида кўриниш бериши афсоналарда тез-тез содир бўлганидек, худолар ёки уларнинг қиёфасидаги қаҳрамонларнинг можарога аралашуви деб ҳисобланган[4].

Эхетл кўпинча соқолли, яланғоч ва чорва томонидан тортиб кетилаётган омочни ушлаб турган ҳолда, Бузигга ўхшаш қиёфада тасвирланган. Баъзи олимлар уларнинг иккиси орасидаги ўхшашлик қишлоқ хўжалиги билан боғлиқлигини таъкидлайдилар. Бузиг қишлоқ хўжалигининг кашшофи ҳисобланган қаҳрамон бўлиб, унинг исми "ҳўкизнинг бўйинтуруғи "[5] деган маънони билдирган бўлса, Эхетл исми эса „εχέτλη“ дан олинган бўлиб, „омоч“[1] деган маънони берган. Ф. Пфистер Эхетл ҳақидаги афсонани Гомер қаҳрамонларидан янги классик худоларга ўтиш даврининг бошланиши деб ҳисоблаган[6].

Нақш солинган деворнинг Эхетл тасвири акс этган парчаси

Эхетлнинг жасорати милоддан аввалги 5-асрда Афина агорасида яратилган ўйма девор ёдгорлигида тасвирланган[1]. У жангнинг бошқа эпизодларидаги қаҳрамонлар, масалан, Каллимах ва Кичик Милтиад каби жангчилар орасидан аниқ ажралиб туради[7]. Афиналиклар наздида Эхетлнинг афсонавий мақоми унинг Афина, Геркулес ва Тесей сиймоси акс эттирилган бир қатор суратларга қўшилиши билан намоён бўлгани тахмин қилинади[8].

1880-йилда Роберт Браунинг у ҳақида „Эчетлос“ деб номланган шеър ёзган.

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Леонҳард Счмитз (Л. С.). Эчетлус // Диcтионарй оф Греэк анд Роман Биограпҳй анд Мйтҳологй, эд. бй Смитҳ, Wиллиам. Волуме ИИ. Лондон, 1846, п. 3.
  2. ↑ Павсаний. Описание Эллады, И, 32, 5(4).
  3. ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади, И, 32, 5(4).
  4. ↑ Финк, Деннис. Тҳе Баттле оф Маратҳон ин Счоларшип: Ресеарч, Тҳеориэс анд Cонтроверсиэс Синcе 1850. Жефферсон, НC: МcФарланд & Cомпанй, Инc., Публишерс, 2014, п. 187. ИСБН 9780786479733.
  5. ↑ Паусаниас’с Десcриптион оф Греэcе. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 2012, п. 489.
  6. ↑ Фриэдрич Пфистер. Дер Релиқуиэнкулт им Алтертум. Вол. ИИ, Гиэссен, 1909—1912, С. 423.
  7. ↑ Феррарио, Сараҳ. Ҳисториcал Агенcй анд тҳе `Греат Манъ ин Cлассиcал Греэcе. Cамбридге: Cамбридге Университй Пресс, 2014, п. 39. ИСБН 9781107037342
  8. ↑ Стеинбоcк, Бернд. Соcиал Меморй ин Атҳениан Публиc Дисcоурсе: Усес анд Меанингс оф тҳе Паст. Анн Арбор, МИ: Университй оф Мичиган Пресс, 2013, п. 88. ИСБН 9780472118328. 
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi