F.W.de Klerk
Фредерик Wиллем де Клерк (1936-йил 18-март, Жоҳаннесбург — 2021-йил 11-ноябр, Cапе Тоwн) — Жанубий Африка Республикасининг президенти, сиёсатчи[1].
| Ф.W.де Клерк | |
|---|---|
|
| |
| Таваллуди |
1936-йил 18-март |
| Вафоти |
2021-йил 11-ноябр Cапе Тоwн, ЖАР |
Фаолияти
Клерк 1958-йилда Потчефстроом университетини тамомлаган. 1973-йилда ушбу университетнинг профессори бўлган. 1978-йилдан бошлаб вазирлар бошқармасида бир қатор лавозимларни, жумладан, ички ишлар вазири лавозимини ҳам эгаллаган. 1982-йилда Клерк Миллий партиянинг бўлим раҳбари бўлган. 1984-йилда маҳаллий бошқарув ишлари ва таълим бўйича вазир, 1989—1994-йилларда ЖАР президенти, 1994—1996-йилларда ЖАР президентининг ўринбосари каби лавозимларда фаолият юритган. 1989-йилдан бошлаб Националистлар партиясининг етакчиси бўлган. 1993-йилда Нобел тинчлик мукофоти лауренти деб эътироф этилган[2].
Сиёсий фаолияти
1989-йилнинг сентябридаги сайловда унинг партияси ғалаба қозонган. 1990-йилнинг февралида Африка Миллий Конгресси (АМК) мухолифат ҳаракатидан тақиқни олиб ташлаган ва унинг амалдаги етакчиси Нелсон Манделани қамоқдан озод этган. 1991-йилда ирқий камситиш характерига эга бўлган ҳамма қонунларни бекор қилган. 1989-йилда партия етакчиси лавозимида ва шу йилнинг августида давлат президенти лавозимида фаолиятини давом эттирган. 1991-йилнинг декабрида АМК билан музокараларга киришган. 1994-йилнинг февралида Клрек ва Нелсон Мандела сайловдан кейин миллий бирдамлик ҳукуматини ташкил этиш ҳақида келишувга эришишган.
1991-йилда гуруҳларга ажратиш, аҳолини рўйхатдан ўтказиш ва жамоат хавфсизлиги ҳақидаги камситувчи қонунлар бекор қилинган. 1990-йилда Клерк ва Нелсон Мандела янги конституция ҳақида консултациялар бошлашган ва улар 1991-йилнинг декабрида уни тайёрлаш учун конференсия чақирилган. Клерк 1992-йилнинг апрелида Нигерияга ташриф буюрган биринчи Жанубий Африкалик оқ танли ҳисобланган. 1994-йилда Жанубий Африка Республикасидаги биринчи демократик сайловда АМК ғалаба қозонган. Миллий партия 21 фоиз овоз олган. Клерк президентнинг иккинчи ўринбосари этиб сайланган. 1996-йилнинг июнида у истеъфога чиққан. 1997-йилнинг августида эса Миллий партия бошлиғи лавозимини ҳамда сиёсатни тарк этишини эълон қилган[3].
Вафоти
Клерк 2021-йил 11-ноябрда 85 ёшида саратон касаллиги сабабли вафот этган[4].
Манбалар
- ↑ [C-СПАН.орг ҳттпс://www.c-спан.орг/видео/?124979-1/тҳе-трек-бегиннинг „Тҳе Ласт Трек: А Неw Бегиннинг“]. c-спан.орг/. 1999-йил 11-июнда асл нусхадан [C-СПАН.орг ҳттпс://www.c-спан.орг/видео/?124979-1/тҳе-трек-бегиннинг архивланган]. Қаралди: 2024-йил 24-июл.
- ↑ „Нелсон Мандела'с фраугҳт релатионшип wитҳ ФW де Клерк“. телеграпҳ.cо.ук. 2024-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 10-ноябр.
- ↑ „ФW де Клерк: Соутҳ Африcа'с ласт wҳите пресидент“. 2024-йил 10-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 10-ноябр.
- ↑ „ФW де Клерк: Соутҳ Африcа'с ласт апартҳеид пресидент диэс ат 85“. телеграпҳ.cо.ук. 2024-йил 14-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 10-ноябр.