Faetusa
Фаэтуса (қадимги юнонча: Φαέθουσα) — юнон мифологиясида Гелиоснинг қизларидан бири синглиси Лампетия билан бирга Тринакриа оролида подалар боқиб юрган.
Мифологияси
Овидийнинг сўзларига кўра, Фаэтуса, синглиси Лампетия каби, Гелиос ва нимфа Неэранинг[1] қизлари эди. Шоир иккита сингил учта Гелиаднинг иккиси эди дейди, лекин у учинчи Гелиаднинг номини тилга олмайди[2]. Псевдо-Гигинга кўра, Гелиадалар еттита, улар орасида Лампетиа бор, лекин Фаэтуса йўқ[3].
Гомернинг „Одиссей“ асарида опа-сингиллар Тринакриа оролида яшайдилар, у ерда узоқ вақтдан бери оталари Гелиоснинг чорваларини серўт яйловларда боқиб келишган. Етти пода буқа ва шунча қўчқордан иборат эди, ҳар бир подада эллик бош бўлиб, доим саналар эди. Семиз буқалар ва дўмбоқ қўчқорлар кўпаймайди ва ажойиб жингалаксоч нимфалар Фаэтуса ва Лампетиа уларни тинимсиз кузатишар эди. Уларнинг онаси Неэра ўз қизларини тарбиялаб, уларни бу иссиқ оролга жойлаштирган, шунда улар одамлардан узоқда оталарининг буқалари ва қўчқорларини ҳушёрлик билан боқишар эди. Гелиос подасига қўл узатган киши сўзсиз ўлимга маҳкум эди[1].
Кирка ва Тиресийнинг сояси Одиссейни Тринакрияга тушмаслиги, у ерда ўтлаётган ҳайвонларга тегмаслиги ҳақида огоҳлантирган[4]. Бироқ, Одиссейнинг ҳамроҳлари Сцилла ва Харибдадан муваффақиятли халос бўлиб, оролга келиб, тахминан бир ой давомида қўмондонларига бўйсунмай, худоларга яширинча буқаларни тутиб келиб қурбон қилишди. Ғазабланган Гелиос Зевсни уларга ҳалокат юборишга кўндиради. Натижада Одиссейнинг ҳамроҳлари ҳалок бўлади ва унинг ватанига қайтиши етти йилга кечиктирилади[5].
Укаси Фаэтон вафот этганида, Гелиадалар, жумладан, Фаэтуса ва Лампетия Эридан қирғоғида мотам тутиб, теракларга, кўз ёшлари эса қаҳрабога айланади[6].
Эпоними
- (296) Пҳаэтуса, асосий камар астероиди.
Манбалар
Адабиётлар
- Псевдо-Гигин. Мифы[сайт ишламайди]. — СПб.: Алетейя, 2000. — 360 с. — ИСБН 5-89329-198-0.
- Гомер. Одиссея. — М.: Наука, 2000. — 488 c. — ИСБН 5-02-011652-1.
- Публий Овидий Назон. Метаморфозы. — Андоза:М.: Художественная литература, 1977. — 430 с.
- Тахо-Годи А. А.. Мифы народов мира: Гелиады. — 1987. — Т. 1.