Тҳе Фаллен Ангел (Л'Анге дéчу (франсуз тили)) — франсуз рассоми Алехандре Cабанел томонидан чизилган расм. У 1847-йилда, рассом 24 ёшда бўлганида яратилган бўлиб, унда осмонга қарши чиққанидан сўнг қулаган иблис тасвирланган[1]. Расм Монтпеллиэр шаҳридаги Мусéэ Фабре музейида сақланади[2].

Тҳе Фаллен Ангел
фр: Л'Анге дéчу
Рассом Алехандре Cабанел
Йил 1847
Материал мойбўёқ, тувал
Мавзу Қулаган фаришта
Ўлчами 120.50 см × 196.50 см (8,074 ин × 13,166 ин)
Жойлашуви Мусéэ Фабре, Монтпеллиэр

Тарих ва тавсиф

1845-йилда, Миллий Тасвирий Сан’ат Мактабида ўқиётган пайтида, Cабанел Гранд Прих де Роме танловида иккинчи ўринни қўлга киритган ва бу унга бир неча йилга Италияга кўчиш имконини берган. Бошқа талабалардек, у ҳам Римда бўлган даврида ўз сан’атдаги ютуқларини кўрсатиш учун доимий равишда расмлар юбориб туриши керак эди. Айнан шу даврда, 1847-йилда у Тҳе Фаллен Ангел асарини яратди. Cабанел франсуз рассомчилигида кам тасвирланган мавзуни танлади — осмонга қарши чиққани учун қулаган фаришта, кейинчалик иблисга айланган мавжудот[3].

Расмда Худо томонидан осмондан қувилган фаришта тасвирланган. Унда қайғуга ботган Луcифер қўлларини кўксига қўйган, кўзларидан ёш оқиб тушмоқда. У яланғоч ҳолда ерда ётган, осмонда эса Худонинг улуғворлигини акс эттирувчи фаришталар учиб юришмоқда.

Cабанел бу асарни Римдаги Вилла Мéдиcисда, Парижга юбориладиган иккинчи расм сифатида чизган (энвои 2э аннéэ)[4][5].

Расм 1889-йилдан бери Мусéэ Фабре коллексиясида сақланади (инв. 889.2.1)[4]. Музей ма’лумотларига кўра, рамкасиз ўлчамлари 120,50 × 196,50 см (рамкали: 160 × 223 см)[6].

Таҳлил

Романтик асар сифатида, Люсифер образи яланғоч, чиройли ёш йигит сифатида тасвирланган — у ётган ҳолда, қўлларини бирлаштириб олган, юзи эса қисман қўли билан бекитилган. Унинг қанотлари елкаларида асосан оқ рангда, бироқ мовий ва олтин ранглар билан аралашган, асосий патлари эса тўқ кўк тусда бўлиб, қоронғу фон билан уйғунлашган. Тиканли ток унинг оёқлари атрофида судралиб ётибди. Осмонда бир неча аниқ бўлмаган фаришталар Люсифер қараб турган йўналишда учиб кетаётганини кўриш мумкин. Люсифер қўли ортидан ғазаб билан қараб турибди, кўзида эса ёшлар кўринади.

Римда, Кабанел қулаган фаришта мавзуси устида узоқ вақт мулоҳаза юритган. Ушбу тасвирда фаришта катта матога ўралган ҳолда тасвирланган ва томошабиндан юзини буриб олган[7].

Люсиферни ғазаб ҳолатида тасвирловчи детал.

Қабул қилиниши ва аҳамияти

Бу расм Кабанел ва ХИХ аср франсуз академик рассомчилиги ҳақидаги адабиётларда тез-тез тилга олинади ҳамда Мусéэ Фабреъда Кабанелнинг Рим давридаги муҳим илк асарларидан бири сифатида намойиш этилади; у, шунингдек, асосий кўргазма каталоги *Алехандре Cабанел, 1823–1889 : ла традитион ду беау* (Сомогй, 2010)да ҳам келтирилган[8][9].

Асл эгаси ва келиб чиқиши

  • Париж, рассомнинг коллекцияси;
  • Париж, галериэ Георгес Петит, Венте Cабанел, 22–25 май 1889, №70 (эҳтимол, оила томонидан қайта сотиб олинган);
  • Бартҳéлéмй Cабанел (рассомнинг акаси) совғаси сифатида Мусéэ Фабрега, 1889 (инв. 889.2.1)[4].

Ко'ргазма тарихи

  • Монтпеллиэр, Мусéэ Фабре — *Алехандре Cабанел, 1823–1889 : Ла традитион ду беау* (каталог), 9 июл–5 декабр 2010 (ко'ргазма каталогида *Л'Анге дéчу* ҳақидаги ёзув мавжуд)[8].
  • Wаллраф-Ричартз-Мусеум, Кöлн — 2010–2011 йилларда саёҳат қилган ко'ргазма доирасида қарзга берилган (каталог: *Алехандре Cабанел, 1823–1889. Ла традитион ду беау*)[10].

Манбалар

  1. ↑ „Тҳе Сторй оф Тҳе Фаллен Ангел бй Алехандер Cабанел“ (эн). КУУРТҲ. Қаралди: 2022-йил 13-ноябр.
  2. ↑ „Фаллен Ангел“ (эн). Обелиск Арт Ҳисторй. Қаралди: 2022-йил 12-ноябр.
  3. ↑ Чефс-д'œувре ду Мусéэ Фабре де Монтпеллиэр: Эхпоситион Чефс-д'Œувре ду Мусéэ Фабре де Монтпеллиэр à ла Фондатион де л'Ҳермитаге à Лаусанне ду 27 жанвиэр ау 5 жуин 2006, 2006, пп. 208-209 (Френч)
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 „Л'Анге дéчу“ (фр). Мусéэ Фабре. Қаралди: 2025-йил 27-сентябр.
  5. ↑ „Анге дéчу - Cабанел, Алехандре 28/09/1823“ (фр). АГОРҲА, Институт натионал д'ҳистоире де л'арт (ИНҲА). Қаралди: 2025-йил 27-сентябр.
  6. ↑ „Л'Анге дéчу“ (фр). Мусéэ Фабре. Қаралди: 2025-йил 27-сентябр.
  7. ↑ 'Алехандре Cабанел, 1823-1889: ла традитион ду беау, эхҳибитион, Монтпеллиэр, Мусéэ Фабре, 10 Жулй - 11Деcембер 2011, Мусéэ Фабре Сомогй, 2010, пп. 151-152 (Френч)
  8. ↑ 8,0 8,1 „Алехандре Cабанел, 1823-1889 : ла традитион ду беау“ (фр). Мусéэ Фабре. Қаралди: 2025-йил 27-сентябр.
  9. ↑ „Алехандре Cабанел: Ла Традитион ду Беау“. 19тҳ-Cентурй Арт Wорлдwиде. Қаралди: 2025-йил 27-сентябр.
  10. ↑ „Алехандре Cабанел, 1823-1889. Ла традитион ду беау (cаталогуэ д'эхпоситион)“ (фр). АГОРҲА (нотиcе библиограпҳиқуэ). Қаралди: 2025-йил 27-сентябр.