Фенрир (қад. норс. Фенрир, Фенрисúлфр, Ҳрóðвитнир) — Норвегия мифологиясидаги улкан бўри, Локи ва Ангрбоданинг ўғли[1].

Фенрир
швед тили. Фенрир
Мифология Норвегия мифологияси
Жинс эркак
Отаси Локи
Онаси Ангрбода
Ака ва сингиллари Ёрмунганд, Ҳел, Нарфи, Вали, Слейпнир
Болалари Сколл ва Ҳати


Фенрир Тйрнинг қўлини тишлаб олди

Худоларнинг душмани Фенрир (Даҳшатли бўри) Локининг иккинчи фарзанди эди. У дастлаб худолар томонидан етарлича хавфли эмас деб ҳисобланган ва унинг Асгардда яшашига рухсат берилди. Бўри Аслар орасида ўсиб улғайган ва у шунчалик буюк ва даҳшатли бўлиб етишганкиу, натижада уни фақат ҳарбий жасорат худоси Тюр боқишга жур'ат этган. Аслар ўзларини ҳимоя қилиш учун Фенрирни занжир билан боғлашга қарор қилишди, лекин қудратли бўри энг кучли занжирларни осонгина узиб ташлади (Лединг ва Дромми). Охир-оқибат, аслар айёрлик билан Фенрирни сеҳрли Глеипнир занжири билан боғлашга муваффақ бо'лишди, миттилар бу занжирни мушук қадамларининг шовқини, аёлнинг соқоллари, тоғ илдизлари, айиқ томирлари (қадимда нервларнинг хусусиятлари тендонларга боғлиқ эди), балиқ нафаси ва қушларнинг тупуригидан фойдаланиб ясашган эди. Шундан кейин бу нарсалардан дунёда қолмаган. Глеипнир ипак каби нозик ва юмшоқ эди. Аммо бўри бу занжирга ўзини боғлашларига рухсат бериши учун Тюр ёмон ниятлар йўқлигининг белгиси сифатида қўлини унинг оғзига солиши керак эди. Фенрир занжирдан қутилолмагач Тюрнинг қо'лини тишлаб олди. Аслар Фенрирни ер остидаги қояга занжирбанд қилди ва унинг жағлари орасига қилич тиқди.

Қилич сопи (дастаги) тил остида, учи эса танглайда жойлашган эди. Шундай қилиб, қилич унинг жаг'ини ёриб юборди. У ваҳшиёна қичқирарди ва ог'зидан тушаётган со'лак эса Вон деб номланган дарёда оқарди. Шундай қилиб, у охиратагча шундай ётади.

Вёлванинг башоратига кўра, Фенрир Рагнарок куни занжирларни узади ("Вафтруднирнинг нутқи" ("Оқсоқол Эдда") га кўра). Жанг охирида Фенрир Одинни ўлдиради ва отаси қадимги норсе қасос ва сукунат худоси, Один ва деваёл Гриднинг ўғли Видар учун қасос олади.

Ушбу башоратга қарамай, аслар Фенрирни ўлдирмадилар, чунки „худолар ўзларининг муқаддас жойлари ва бошпаналарини Бўрининг қони билан булғашни хоҳламадилар“.

Жон Р. Р. Толкиэннинг машҳур „Силмариллион“ фантазия асарида бўри Каркарот қаҳрамон Береннинг қўлини тишлаб олиш сюжети мавжуд. Береннинг муштини чангаллаган Силмарил билан бирга даҳшатли бо'ри ютиб юборди. Ушбу воқеанинг келиб чиқиши, шубҳасиз, Тюр ва Фенрир ҳақидаги қадимги Норс афсонасига бориб тақалади.

Манбалар

  1. ↑ Большой энциклопедический словарь, 15000 экз, Норинт, 1998. ИСБН 5-85270-160-2, ИСБН 5-7711-0004-8. 

Яна қаранг