Фериде Аcар (1948-йилда туғилган) — аёллар ва гендер масалалари бўйича туркиялик халқаро эксперт. Яқин Шарқ техника университетида гендер ва аёллар тадқиқотлари дастурининг асосчиси ҳисобланади.

Фериде Аcар
Таваллуди
Айşэ Фериде Аcар

1948-йил 14-январ (1948-01-14) (78 ёш)
Таълими Яқин Шарқ техника университети (БА)
Брйн Маwр коллежи (МА, ПҳД)
Касби
  • академик
  • аёллар ҳуқуқлари фаоли
Турмуш ўртоғи Аҳмет Аcар
Мукофотлари Европа кенгаши Про Мерито медали

2003—2005-йилларда Аёлларга нисбатан камситишни бартараф этиш қўмитаси раиси бўлиб ишлаган. Шунингдек, Европа кенгаши ҳузуридаги Аёлларга нисбатан зўравонлик ва Оиладаги зўравонликка қарши кураш бўйича экспертлар гуруҳи (ГРЕВИО) президенти сифатида кетма-кет уч муддат фаолият юритган. 2019-йилда аёллар ҳуқуқларини илгари суришдаги хизматлари учун Европа кенгашининг „Про Мерито“ медали билан тақдирланган[1].

Ёшлиги ва таълими

Фериде Аcар (тўлиқ исми Айşэ Фериде Аcар) 1948-йил 14-январда Бурса шаҳрида туғилган.

1970-йилда Анқарадаги Яқин Шарқ техника университетида социология йўналишида бакалавр даражасини олган. Кейинчалик АҚШда таҳсилни давом эттириб, 1973-йилда магистр, 1976-йилда эса сиёсий социология бўйича Брйн Маwр коллежида докторлик даражасини олган[2].

Фаолияти

Академик фаолияти

Таълимини тугатгач, Фериде Аcар Туркияга қайтиб, Яқин Шарқ техника университети давлат бошқаруви кафедрасида социология фанидан дарс берувчи доцент сифатида ишлай бошлаган[3][4].

Ушбу университетда Гендер ва аёллар тадқиқотлари магистрлик дастурига асос солиб, 1994—2004-йилларда унга раҳбарлик қилган[5][6]. Шу билан бирга, 2001—2007-йилларда сиёсацҳунослик ва давлат бошқаруви бўлими мудири бўлиб ишлаган[7][8]. 2015-йилда нафақага чиққан[9].

Фаоллиги

1980-йиллардан бошлаб Фериде Аcар аёллар ҳуқуқлари ҳаракатида фаол қатнаша бошлаган.

1995-йилда Пекин аёллар конференсиясида иштирок этган ва 1997-йилда Аёлларга нисбатан камситишни бартараф этиш қўмитасига аъзо этиб сайланган. 1999—2001-йилларда маърузачи, 2001—2003-йилларда вице-президент, 2003—2005-йилларда эса президент сифатида фаолият юритган[10].

2011—2019-йилларда яна ушбу қўмитада ишлаган. 2006—2011-йилларда Истанбул конвенсиясини ишлаб чиқишда иштирок этган ва кейинчалик унинг мониторинг органида ҳам фаолият юритган[6][11].

2009—2010-йилларда у Туркия вакили сифатида махсус қўмитада ишлаган, 2015-йилдан эса ГРЕВИО гуруҳи аъзоси бўлган[10]. У уч муддат кетма-кет ушбу ташкилот президенти этиб сайланиб, 2019-йилда фаолиятини якунлаган[5][6][10].

Мукофотлари

2010-йилда Глобал ҳаракат учун парламент аъзолари ташкилотининг „Демократия ҳимоячиси“ мукофоти билан тақдирланган[12].

2018-йилда Канада ҳукумати томонидан инсон ҳуқуқлари йўлидаги хизматлари учун эътироф этилган ва шу йили Туркия университет аёллари уюшмаси томонидан ҳам мукофотланган[6][13].

2019-йилда Европа кенгашининг „Про Мерито“ медали билан тақдирланган[5].

2018-йилда Аполитиcал ташкилоти томонидан тузилган гендер тенгсизлигига қарши курашаётган дунёнинг энг етакчи 100 шахсидан бири рўйхатига киритилган[14][15].

Адабиётлар

Манбалар