Fibonacci sonlari
Математикада Фибоначчи кетма-кетлиги ҳар бир элемент ўзидан олдинги иккита элементнинг йиғиндисидан иборат бўлган кетма-кетликдир. Фибоначчи кетма-кетлигининг бир қисми бо'лган рақамлар Фибоначчи рақамлари сифатида танилган, одатда Фₙ билан белгиланади.
Фибонаccи сонлари (талаффузи: Фибоначчи) – 0, 1, 1, 2, 3, 5, 8, 13,… сонли кетма-кетликнинг элементлари бўлиб, бу кетма-кетликнинг 1- ва 2-ҳадлари 1 га тенг, қолган ҳадлари эса (бу ерда Фаилед то парсе (Ункноwн фунcтион \З): {\дисплайстйле \ н \геқслант 2,\ н \ин \З}) рекуррент муносабат билан аниқланади. Фибонаccи сонларининг биринчи 14 таси Фибонаccининг 1228-йилдаги қўлёзмасида келтирилган. Фибонаccи сонлари узлуксиз касрлар назариясида, ҳисоблаш математикасида кенг татбиқ этилади.
Фибонаccи сонлари қуйидагича таърифланади: "Аввалги икки элементи 1 га тенг бўлиб, 3-элементидан бошлаб, ҳар бир элемент ўзидан олдинги 2 элемент йиғиндисига тенг“ қонунияти асосида тузилган кетма-кетликка Фибонаccи кетма-кетлиги, бу сонларга эса, Фибонаccи сонлари дейилади.
Ф0 Ф1 Ф2 Ф3 Ф4 Ф5 Ф6 Ф7 Ф8 Ф9 Ф10 Ф11 Ф12 Ф13 Ф14 Ф15 Ф16 Ф17 Ф18 Ф19 Ф20 0 1 1 2 3 5 8 13 21 34 55 89 144 233 377 610 987 1597 2584 4181 6765
Европа

Фибонаccи сонлари дастлаб унинг Либер Абаcи (Ҳисоб китоби, 1202) номли китобида пайдо бўлган.[1][2] Ушбу китобда у қуёнлар сонини ҳисоблаш учун бу сонлардан фойдаланган.[3][4] Фибоначчи идеализация қилинган (биологик Реал бўлмаган) қуён популяциясининг ўсишини кўриб чиқади, ва тахмин қиладики: янги туғилган қуёнлар жуфтлиги далага қўйилади; ҳар бир наслчилик жуфти бир ойлигида жуфтлашади ва иккинчи ойининг охирида улар ҳар доим бошқа жуфтлик ҳосил қилади; ва қуёнлар ҳеч қачон ўлмайди, ва абадий наслчиликни давом эттиради. Фибоначчи олдига бир жумбоқни қўйди: бир йилда ушбу қуёнлар нечта жуфт бўлади?
Галерея
-
Кунгабоқар гулидаги қаторларнинг тартиби
-
Фибонаccи „олтин“ спирали
-
Чиғаноқ
Манбалар
- ↑ Сиглер 2002, сс. 404–405.
- ↑ „Фибонаccи'с Либер Абаcи (Боок оф Cалcулатион)“, Тҳе Университй оф Утаҳ, 13 Деcембер 2009, қаралди: 28 Новембер 2018
- ↑ Ҳеменwай, Прия (2005), Дивине Пропортион: Пҳи Ин Арт, Натуре, анд Сcиэнcе, Неw Ёрк: Стерлинг, 20–21-бет, ИСБН 1-4027-3522-7
- ↑ Кнотт, Др. Рон (25 Септембер 2016), „Тҳе Фибонаccи Нумберс анд Голден сеcтион ин Натуре – 1“, Университй оф Суррей, 2015-01-10да асл нусхадан архивланди, қаралди: 27 Новембер 2018
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |
| Фанлар ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |