Fleshka

УСБ Флаш Дриве („флешка“) — компютер учун ташқи ахборот ва маълумотларни ташувчи қурилма тури. Флешка турли кўринишда бўлиб, асосий фарқи дизайни, сиғими, интерфейс тури ва қўшимча имкониятларида кўринади. Сиғим жиҳатдан — флешкалар хилма-хил. Ҳозирги кунда 1 Гбдан, 32 Гб ва ундан катта сиғимли флешкалар мавжуд.

Тарихи

Флеш-хотирани (инглизча Флаш-Меморй) „Тошиба“ компанияси мутахассиси Фудзи Масуока. 1984-йилда яратган. Унинг номини ҳамкасби Сёдзи Ариизуми ўйлаб топган — у флешкадаги ахборотни ўчириш жараёни унга фотоаппарат чақнагичини эслатгани учун „чақмоқ“ — „флеш“ номини таклиф этган. Ҳозирда „А-ДАТА“, „Кингстон“, „Трансcенд“ флешкалари машҳур бўлса, ўз вақтида „Интел“, „Самсунг“ ва „Тошиба“ бу қурилманинг етакчи ишлаб чиқарувчилари бўлган.

Хусусияти

Асосан флешка сиғимининг катталиги, ихчамлиги, электр энергияси талаб қилмаслиги, юқори тезликда ахборот узатиши, механик ва электромагнит таъсирлардан ҳимояланганлиги ва универсаллиги, ҳар қандай компютерга, телевизор, аудио-видеоплеерга тушаверади билан тавсифланади.

Ишлаш муддати

Бу қурилма маълумотларни автоном равишда 5-йилга қадар сақлайди. Энг яхши намуналари узоғи билан 10-йил ишлаши мумкин.

УСБ-интерфейс стандарти

УСБ-интерфейснинг учта стандарти мавжуд:

• УСБ 1.0,
• УСБ 1.1
• УСБ 2.0.

Асосий фарқи — маълумотларни узатиш тезлигида. УСБ 1.1 да ўқиш тезлиги 600-800 Кб/с, ёзиш тезлиги эса, 500-700 Кб/с ни ташкил қилади. Яъни, бундай флешкага 32 Мб ли ахборотни ёзишга тахминан 45-55 секунд, 512 Мбли мултфилмни ёзиш учун эса, 19-20 дақиқа вақт кетади. Ҳозирда компютерларда асосан УСБ 2.0 интерфейси мавжуд, уларда маълумотузатиш тезлиги анча юқори.

УСБ Флаш — таркиби

Флешкалар — аслида содда тузилишга эга қурилма. Улар қуйидаги қисмлардан иборат бўлади: - ПCБ платаси; - УСБ-раз’ём; - контроллер ва флеш озуқаси стабилизатори; - контроллер микросхемаси; - энергия талаб қилмайдиган НАНД-хотира микросхемаси; — кварсли резонатор.

ПCБ

Бу — кўп қатламли босма плата, флешканинг барча элементлари унга ўрнатилади (компютернинг она платасига ўхшайди). Флешкани шикастланишини қандай билиш мумкин? Флешка бир ишлаб, бир ишламай қолади.

УСБ-раз’ём

Бу — флешканинг „тилча“си. Унда сифациз кавшарланиш натижасида, шунингдек, қўполлик билан ишлатиш туфайли узилишлар бўлиши мумкин. Бунинг оқибатида компютер флешкани тез-тез „кўрмай“ қолади.

Стабилизатор

У — компютердан келаётган кучланишни контроллерва флеш-хотира учун етарли бўлган кучланишга айлантириб, бир маромда ушлаб туради. Баъзи флешкаларда бўлмайди ёки контроллернинг ичига ўрнатилган бўлади. Стабилизатор ишдан чиқса, флешка ё умуман аниқланмайди, ёки „номаълум қурилма“ сифатида кўринади. УСБ-раз’ёмнинг қутблари алмашиб қолганда ишдан чиқади.

НАНД микросхема

Энергия талаб қилмайдиган хотира. Эскирганлиги ёки бошқа сабабларга кўра унинг баъзи блоклари шикастланади. Натижада ёзиш ва ўқиш имконсиз бўлиб қолади. Қайта форматлаш орқали тузаца бўлади, лекин флешканинг умумий сиғими камаяди.

Контроллер

НАНД-хотира ва маълумотлар узатишни бошқариш микросхемаси. Унда НАНД-хотира, ишлаб чиқарувчи ҳақидаги маълумотлар ва флешка ишлаши учун зарур бошқа ахборотлар сақланади. Флешка компютердан нотўғри чиқариб олинса ишдан чиқади. Контроллер бузилганлигини флешка номаълум қурилма сифатида кўринишидан, унинг хотираси жуда кам ёки умуман нол бўлиб кўринаётгандан билса бўлади.

Кварсли резонатор

Контроллер ва флеш-хотира фаолияти учун асос бўлувчи частотани шакллантиради. Унинг ишдан чиқиши жуда кам учрайди, лекин шундай бўлса, флешкани компютер умуман „кўрмайди“ ёки „номаълум қурилма“ сифатида қабул қилади.