Flora Murray
Флора Муррай (1869-йил 8-май — 1923-йил 28-июл)[1] Шотландия тиббиёт кашшофи ва Аёллар ижтимоий ва сиёсий иттифоқининг сайлов ҳуқуқи аъзоси[2]. 1914-йилдан умрининг охиригача шериги ва ҳамкасби шифокор Луиза Гаррет Андерсон билан бирга ҳаёт кечирган[3].
Ҳаёти ва таълим олиши
Муррай 1869-йил 8-майда Шотландиянинг Дамфри штатидаги Муррайтҳwаите шаҳрида Грейс Харриэт Муррай ва Қироллик денгиз флоти капитани Жон Муррайнинг қизи[4]. Муррай оилада олти фарзанднинг тўртинчиси бўлган.
Муррай Германия ва Лондондаги мактабларда таҳсил олади ва 1890-йилда Уайтчапелдаги Лондон касалхонасида олти ойлик курсда синовдан ўтган ҳамшира сифатида қатнашади. Муррай тиббиёт соҳасида ўз карерасини давом эттиришга қарор қилади ва 1897-йилда Лондон Аёллар Тиббиёт мактабига ўқишга киради[5][6]. Кейин Муррай 18 ой давомида Думфриэсширедаги Кричтон Қироллик Институтидаги бошпанада тиббий ёрдамчиси бўлиб ишлайди. Бу тажриба унинг „Бошпаналарни ташкил этиш ва бошқариш“ (1905) номли докторлик диссертациясини ёзишида ҳал қилувчи аҳамиятга эга бўлган[5]. У Дурҳам университетида тиббий таълимни тугатади. 1903-йилда МБ БСc ва 1905-йилда МД даражасини олади. У 1906-йилда Cамбридге университетида жамоат саломатлиги бўйича ҳам диплом олади[6].
Шотландиядаги фаолияти давомида Муррай Эдинбургда Шотландия аёллар касалхоналари ҳаракати асосчиси доктор Элси Инглис билан бирга яшаган[7]. Ҳамер ва Женнингс каби тарихчиларМуррайнинг Элси Инглис билан „биринчи жиддий лезбиен муносабатлари“ бўлганини таъкидлайдилар[8][7].
Карераси
1905-йилда Муррай Лондондаги Белграв болалар касалхонасида шифокор, кейин эса Челси аёллар касалхонасида анестезиолог бўлган. 1905-йилда Тҳе Ланcет болаларда анестезияни қўллаш бўйича „Этилхлорид болалар учун анестетик модда сифатида“ номли мақолага муаллифлик қилган ва чоп этган[9].
Муррай Миллиcент Фаwcеттнинг Аёллар сайлов ҳуқуқи жамиятлари миллий иттифоқи иштирокчиси ва фаоли бўлганида бошлаб аёлларнинг сайлов ҳуқуқидаги ўрни алоҳида ўрганилди. Кейин у аёллар ижтимоий-сиёсий иттифоқининг тарафдори сифатида аёлларнинг сайлов ҳуқуқи бўйича ишини давом эттирди. Муррай, шунингдек, жангарилар ҳаракатининг доимий иштирокчиси бўлиб, амалиётчи сифатида ўз хизматларини, жумладан, Кетрин Пайн ва Гертруд Тауненд ҳамширалар томонидан бошқарилган Пемброк боғидаги суфрагетлар учун қариялар уйини ҳам таклиф қилди[10][11].
Муррай етакчилик ролини ўйнади ва жамоат йиғилишларида нутқ сўзлаш, 1911-йилги аҳолини рўйхатга олиш норозилигига аъзо бўлиш ва ўзининг тиббий билими ва маҳоратини фаолияти давомида жароҳат олган ўртоқларини даволашда қўллаш орқали фаол сифатида ўзининг қадр-қимматини кўрсатди[5]. Муррай Эммелине Панкҳурст ва бошқа очлик эълон қилганлар қамоқдан чиққанидан кейин уларга ғамхўрлик қилди ва бошқа шифокорлар билан маҳбусларни мажбуран овқатлантиришга қарши ишлар ҳам олиб борди[12].

1912-йилда Муррай Луиза Гаррет Андерсон билан 688 Ҳарроw Роадда болалар учун аёллар касалхонасига асос солган. Бу ҳудуднинг ишчи болаларига тиббий ёрдам кўрсатди ва аёллар шифокорларига Лондонда педиатрия бўйича клиник тажриба орттириш учун ягона имконият берди, касалхонанинг шиори сўз эмас, амал эди[12].
Биринчи жаҳон уруши бошланганда, Муррай ва унинг шериги доктор Луиза Гаррет Андерсон Аёллар касалхонаси корпусига (WҲC) асос солган ва унга аёлларни жалб қилган[13]. Британия ҳарбий идораси уларнинг ёрдам таклифини рад этишига ишонган ва франсузларнинг тиббий ёрдамга муҳтожлигини билиб, улар Франсия Қизил Хочига ўз ёрдамларини таклиф қилишган[14]. Франсузлар уларнинг таклифини қабул қиладилар ва уларга Парижда янги қурилган меҳмонхонани касалхона сифатида тақдим этадилар[12]. Флора Мюррей Мéдеcин-эн-Чеф (бош шифокор) этиб тайинланади ва Андерсон бош жарроҳ бўлади[14].
Муррай ўз кундалигида Британия Ҳарбий идорасининг ташриф буюрган вакиллари инглиз аёллари томонидан муваффақиятли бошқариладиган касалхонани топиб ҳайратда қолишганини ва тез орада касалхонага франсузча эмас, балки Британия ёрдамчи касалхонаси сифатида муносабатда бўлганини маълум қилади[14]. Париждаги касалхонадан ташқари, Аёллар касалхонаси корпуси Вимереухда яна бир ҳарбий госпитални ҳам бошқарган[12].
1915- йил январ ойида қурбонлар даволаниш учун Англияга эвакуация қилина бошланади. Уруш идораси Муррай ва Андерсонни Лондонга қайтариб, Қироллик армияси тиббиёт корпуси қошидаги Энделл Стреэт ҳарбий госпиталини (ЭСМҲ) бошқариш учун таклиф қилади. ЭСМҲ ёпилганда 1915- йил майидан 1919- йил сентябригача деярли 50 000 аскарни даволаган[12].
Вафоти
Муррай саратон касаллигидан азият чекади ва 1923- йил 28- июлда 54 ёшида вафот этади. Унинг ўлими Лондоннинг Хемпстед шаҳридаги қариялар уйида операция қилинганидан кўп ўтмай содир бўлади[12]. Унинг бир умрлик шериги унинг ёнида эди. Муррай ўз васиятида ҳамма нарсани Андерсонга қолдиради[15]. Муррай Пенн шаҳридаги Муқаддас Уч Бирлик черковида, Букингемширда, эр-хотиннинг собиқ уйи яқинига дафн этилган. Андерсон кейинчалик куйдирилиб, унинг кули жанубий тоғлар бўйлаб сочилган бўлса-да, умумий қабр тошида иккала аёл ҳам ёдгорлик қилади[16].
Манбалар
- ↑ Флора Муррай. финдаграве.cом
- ↑ "Муррай, Флора (1869–1923), пҳйсиcиан анд суффрагетте | Охфорд Диcтионарй оф Натионал Биограпҳй". Охфорд Диcтионарй оф Натионал Биограпҳй (онлине нашри). Охфорд Университй Пресс. 2004. дои:10.1093/реф:однб/56304. ИСБН 9780198614111. ҳттп://www.охфордднб.cом/виэw/артиcле/56304. (Субсcриптион, Зиёсфера Либрарй аccесс ор УК публиc либрарй мембершип реқуиред.)
- ↑ Мооре, Wендй. Но Ман'с Ланд: Тҳе Траилблазинг Wомен Wҳо Ран Бритаин'с Мост Эхтраординарй Милитарй Ҳоспитал Дуринг Wорлд Wар И. Басиc Боокс, 2020 — 51-бет.
- ↑ „СР Биртҳ Сеарч Ретурн фор биртҳ оф Флора Муррай 1869“. Сcотланд'с Пеопле.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 Маттҳеw, Ҳ. C. Г.; Ҳаррисон, Б.; Голдман, Л., эдс (2004-09-23). "Тҳе Охфорд Диcтионарй оф Натионал Биограпҳй". Охфорд Диcтионарй оф Натионал Биограпҳй (онлине нашри). Охфорд Университй Пресс. дои:10.1093/реф:однб/56304. ИСБН 9780198614111. ҳттп://www.охфордднб.cом/виэw/артиcле/56304.<!---> (Субсcриптион, Зиёсфера Либрарй аccесс ор УК публиc либрарй мембершип реқуиред.)
- ↑ 6,0 6,1 Гроуп, Бритиш Медиcал Жоурнал Публишинг (1923-08-04). "Флора Муррай, C.б.э., М.д., Д.п.ҳ". Бр Мед Ж 2 (3266): 212. дои:10.1136/бмж.2.3266.212-а. ИССН 0007-1447. ҳттп://www.бмж.cом/cонтент/2/3266/212.2.
- ↑ 7,0 7,1 Женнингс, Ребеccа. А Лесбиан Ҳисторй оф Бритаин: Лове анд Сех Бетwеэн Wомен Синcе 1500 (эн). Греэнwоод Wорлд Пуб., 2007 — 101-бет. ИСБН 978-1-84645-007-5.
- ↑ Ҳамер, Эмилй; Ҳекма, Герт; Ҳалл, Леслей А.. Сехуал Cултурес ин Эуропе: Тҳемес ин сехуалитй (эн). Манчестер Университй Пресс, 1999 — 146-бет. ИСБН 978-0-7190-5321-4.
- ↑ Муррай, Флора (1905). "Этҳйл Члориде ас ан Анæстҳетиc фор Инфанц". Тҳе Ланcет 166 (4291): 1542–1543. дои:10.1016/с0140-6736(01)69925-2. ҳттпс://зенодо.орг/реcорд/1428550.
- ↑ Аткинсон, Диане. Рисе уп, wомен! : тҳе ремаркабле ливес оф тҳе суффрагеттес. Лондон: Блоомсбурй, 2018 — 397-бет. ИСБН 9781408844045. ОCЛC 1016848621.
- ↑ го4море „ЛГБТҚ+ Ҳисторй Монтҳ | Доcтор Флора Муррай: Суффрагетте, Доcтор анд Лоcал Ҳероине“ (эн-ГБ). Девилс Порридге Мусеум (2021-йил 14-феврал). Қаралди: 2022-йил 10-апрел.
- ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 12,4 12,5 Геддес, Ж. Ф. (2007). "Деэдс анд wордс ин тҳе суффраге милитарй ҳоспитал ин Энделл Стреэт". Медиcал Ҳисторй 51 (1): 79–98. дои:10.1017/с0025727300000909. ПМИД 17200698. ПМC 1712367. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=1712367.
- ↑ „Лоуиса Гарретт Андерсон анд Флора Муррай: Редефининг гендер ролес ин милитарй медиcине“ (эн-УС). Тҳе Буллетин (2019-йил 1-апрел). Қаралди: 2020-йил 25-феврал.
- ↑ 14,0 14,1 14,2 Ленеман, Леаҳ (Април 1994). "Медиcал wомен ат wар, 1914–1918". Медиcал Ҳисторй 38 (2): 160–177. дои:10.1017/С0025727300059081. ИССН 0025-7273. ПМИД 8007751. ПМC 1036842. //www.пубмедcентрал.ниҳ.гов/артиcлерендер.фcги?тоол=пмcентрез&артид=1036842.
- ↑ Мооре, Wендй. Но Ман'с Ланд: Тҳе Траилблазинг Wомен Wҳо Ран Бритаин'с Мост Эхтраординарй Милитарй Ҳоспитал Дуринг Wорлд Wар И. Басиc Боокс, 2020 — 449-бет.
- ↑ Греэн, Милес „Др. Флора Муррай 1869-1923 анд Др. Лоуиса Гарретт Андерсон 1873‑1943 | Ҳисторй, Монуменц анд Мемориалс оф Пенн“ (эн-ГБ). Қаралди: 2021-йил 13-феврал.