Fors

Форс — Эроннинг жан.даги тарихий вилоят. Қадимда Персида (юнонча), Порсо (қад. форсча; арабча шакли — Форс). ВИИ асрда Форсни араблар фатҳидан со'нг, унинг бош шаҳри Истахрни вайрон қилишган. ВИИ аср охирларида Форс — хорижийлар ҳаракати тарқалган ҳудуд. Форс Бувайҳийлар, Солғурийлар, Музаффарийлар, Зендлар давлатининг ўзагини ташкил этган. Бу давлатларнинг маркази Шероз шаҳри бўлган. Мил.авв. ВИ асрда ҳозирги Эрон ҳудудида Аҳамонийлар сулоласига мансуб шоҳлар томонидан асос солинган Форс подшоҳлиги вужудга келган.

Форс коммунасининг шаҳар ҳокимияти (Деух-Сèвресда).

Форс адабиёти

Сомонийлар давлати барпо бўлишидан бошланган беш асрлик давр эрон ва тожик ҳалқлари адабиётининг, хусусан шеъриятининг камолот чўққисига кўтарилган даври бўлди. Бу даврда дарий(форсий)тилда инсониятнинг ма‘навий бойликлари хазинасига катта ҳисса қошган, ўзининг ўлмас асарлари билан жаҳон китобхонларини мафтун этган Рудакийнинг лирик шеърлари Фирдавсийнинг машҳур „Шоҳнома“асари Умар Ҳайёмнинг рубойилари,Саъдий Ше‘розийнинг „Гулистон“ ва „Бўстон“ асарлари Хусрав Деҳлавийнинг „Хамса“си Ҳофизнинг ғазаллари Жомийнинг „Ҳафт авранги“ва бошқа бир қанча асарлар яратилди.