Компютер иш столи график фойдаланувчи интерфейси

Фойдаланувчи интерфейси — инсон ва компютер ўртасидаги мулоқот воситаси. Бу мулоқотнинг мақсади машинанинг самарали ишлаши ва инсон томонидан назорат қилинишини таъминлашдир. Фойдаланувчи интерфейсларини яратишда қўлланиладиган дизайнлар эргономика ва психология каби фанлар билан боғлиқ ёки уларни ўз ичига олади.

Умуман олганда, фойдаланувчи интерфейси дизайнининг мақсади машинани исталган натижани (яъни максимал қулайлик) берадиган тарзда бошқаришни осон, самарали ва ёқимли (фойдаланувчи учун қулай) қиладиган фойдаланувчи интерфейсини ишлаб чиқаришдир.

Фойдаланувчи интерфейслари бир ёки бир нечта қатламлардан, жумладан, инсон-машина интерфейси (ҲМИ)дан иборат бўлиб, у одатда машиналарни жисмоний киритиш қурилмалари (клавиатуралар, сичқонлар ёки ўйин ўйнаш ускуналари каби) ва чиқариш қурилмалари (масалан, компютер мониторлари, динамиклар ва принтерлар) билан бирлаштиради.

Инсон-машина интерфейси учун бошқа атамалар инсон-машина интерфейси (ММИ) ва агар кўриб чиқилаётган машина компютер бўлса, инсон-компютер интерфейси деб юритилади. Қўшимча фойдаланувчи интерфейси қатламлари бир ёки бир нечта инсон сезгилари билан ўзаро таъсир қилиши мумкин, масалан: тегиниш интерфейси (тегиниш), визуал интерфейс (кўриш), эшитиш интерфейси (товуш), ҳид билиш интерфейси (ҳид), мувозанат интерфейси (мувозанат) ва таъм сезгиси (таъм).

Аралаш фойдаланувчи интерфейслари (CУИ) икки ёки ундан ортиқ ҳислар билан ўзаро таъсир қилувчи интерфейслардир. Энг кенг тарқалган CУИ — бу тегиниш интерфейси ва графикларни кўрсатишга қодир визуал интерфейсдан иборат бўлган график фойдаланувчи интерфейси (ГУИ). Агар ГУИ`га овоз ҳам қўшилса, у мултимедиа фойдаланувчи интерфейсига (МУИ) айланади. CУИ`нинг учта кенг тарқалган тоифаси мавжуд: стандарт, виртуал ва кенгайтирилган. Стандарт CУИ клавиатуралар, сичқончалар ва компютер мониторлари каби стандарт инсон интерфейси қурилмаларидан фойдаланади. CУИ виртуал ҳақиқатни яратиш учун реал дунёни ёпиб қўйганда, CУИ виртуал бўлиб, виртуал реаллик интерфейсидан фойдаланади. CУИ реал дунёни ёпиб қўймаса CУИ кенгайтирилади ва кенгайтирилган реаллик интерфейсидан фойдаланади. Интерфейс инсоннинг барча ҳис-туйғулари билан ўзаро алоқада бўлса, у квалия назарияси номи билан аталган қуалиа интерфейси деб аталади.

Умумий кўриниши

Реаcтабле — аниқ фойдаланувчи интерфейсига мисол

Фойдаланувчи интерфейси ёки инсон-машина интерфейси машинанинг инсон ва машина ўзаро таъсирини бошқарадиган қисмидир. Мембран калитлари, каучук клавиатуралар ва сенсорли экранлар биз кўришимиз ва тегинишимиз мумкин бўлган инсон-машина интерфейсининг жисмоний қисмига мисоллардир[1].

Мураккаб тизимларда инсон-машина интерфейси одатда компютерлаштирилган. Инсон-компютер интерфейси атамаси ушбу турдаги тизимни англатади. Ҳисоблаш соҳасида бу атама одатда инсон ва компютер ўзаро таъсири учун ишлатиладиган жисмоний элементларни бошқариш учун мўлжалланган дастурий таъминотга ҳам тегишли. Инсон-машина интерфейси муҳандислиги эргономикани (инсон омиллари) таъсирида кучайтирилади[2].

Тарихи

Фойдаланувчи интерфейси тарихини фойдаланувчи интерфейсининг етакчи турига кўра қуйидаги босқичларга бўлиш мумкин:

1945-1968: Умумий интерфейс

IBM 029 card punch
ИБМ 029

Умумий даврда ҳисоблаш қуввати жуда кам ва қиммат эди. Фойдаланувчи интерфейслари оддий эди. Фойдаланувчи интерфейслари қўшимча харажатлар сифатида кўриб чиқилди ва дастурий таъминот процессорни иложи борича камроқ қўшимча харажатлар билан максимал даражада ишлатиш учун мўлжалланган эди.

Умумий машиналар учун фойдаланувчи интерфейсларининг кириш томони асосан перфокарталар ёки қоғоз лента каби эквивалент воситалар эди.

Ишни умумий машинага топшириш, биринчи навбатда, дастур ва маълумотлар тўпламини тавсифловчи хотира карталари тўпламини тайёрлашни ўз ичига олади. Дастур карталарини зарб қилиш компютернинг ўзида амалга оширилмади, балки клавиатура зарбларида, ихтисослаштирилган ёзув машинкасига ўхшаш машиналарда амалга оширилди, улар жуда катта ҳажмли, муросасиз ва механик носозликларга мойил.

Рўйхатга олиш анкетасидаги фактларни статистик маълумотларга ўтказадиган олдиндан тузилган код бўйича картада тешиклар очилади.

1969-ҳозиргача: Буйруқлар қатори фойдаланувчи интерфейси

Teletype Model 33
Телетайп 33 АСР модели

Буйруқлар қатори интерфейслари(CЛИ) тизим консолига уланган оммавий мониторлардан ишлаб чиқилган. Уларнинг ўзаро мулоқот модели сўров-жавоб операциялари бўлиб, сўровлар махсус луғатда матн буйруқлари сифатида ифодаланган. Кечикиш вақти умумий тизимларга қараганда анча паст бўлиб, кунлар ёки соатлардан сонияларга қисқарди.

Галерея

Манбалар

  1. ↑ „Эуротҳерм Паркер ССД Линк Ҳардwаре Л5392 | Аутоматион Индустриал“ (эн). л5392.cом. Қаралди: 2024-йил 11-январ.
  2. ↑ Cоҳен, Пҳилип Р. „Тҳе роле оф натурал лангуаге ин а мултимодал интерфаcе“, . Проcеэдингс оф тҳе 5тҳ аннуал АCМ сймпосиум он Усер интерфаcе софтwаре анд течнологй - УИСТ '92, 1992 — 143–149-бет. ДОИ:10.1145/142621.142641. ИСБН 0897915496.