Frederic Leighton
Фредериc Леигҳтон, Барон Леигҳтон И, (1830-йил 3-декабр - 1896-йил 25-январ), 1878—1896-йилларда сер Фредериc Леигҳтон номи билан танилган, британиялик рассом, чизмачи ва ҳайкалтарош эди. Унинг асарларида тарихий, Инжил ва классик мавзулар академик услубда тасвирланган. Унинг расмлари ҳаёти давомида жуда машҳур ва қиммат бўлган, аммо 20-аср бошларида ўн йиллар давомида танқидчилар эътиборидан четда қолган[1].
| Тҳе Лорд Леигҳтон | |
Фредериc Леигҳтон, Автопортрет, 1880 | |
| Ҳақиқий исми | Фредериc Леигҳтон |
| Таваллуди | 3-декабр 1830-йил |
| Вафоти | 25-январ 1896-йил (65 ёшда) Кенсингтон, Лондон, Англия |
| Соҳаси | Рассомчилик |
| Таълими | |
| Оқим | Аcадемиcисм, Пре-Рапҳаэлите анд Бритиш Аэстҳетиcисм |
| Мукофотлари | |
Ҳаёти ва ижоди


Лейтон Скарборода Августа Сюзан ва шифокор Фредерик Септимус Лейтон (1799—1892) оиласида туғилган. Лейтоннинг бобоси сер Жеймс Бонифейс Лейтон (1769—1843) икки рус подшоси - Александр И ва Николай И ва уларнинг оилаларининг шахсий шифокори бўлган ва улар хизматида бўлганида бойлик ва мартаба орттирган[2]. Лейтоннинг карераси ҳар доим бу оилавий бойлик билан таъминланган, отаси унга ҳаёти давомида моддий кўмак бериб турган[3]. Унинг иккита синглиси бор эди, улардан бири Роберт Браунингнинг таржимаиҳолини ёзган Александра эди[4]. У Лондондаги Университет коллежи мактабида таҳсил олган. Кейин у Европа қитъасида биринчи навбатда Эдуард фон Штайнлдан, кейин эса Жованни Костадан бадиий таълим олди. 17 ёшида, 1847-йилнинг ёзида у Франкфуртда файласуф Артур Шопенгауэр билан учрашди ва унинг портретини қоғозга графит ва гуашда чизди - Шопенгауэрнинг ҳаётдан маълум бўлган ягона тўлиқ метражли тадқиқоти[5]. 24 ёшида у Флоренсияда эди; у Аccадемиа ди Белле Арти да таҳсил олган ва Борго Аллегри орқали Cимабуэ Мадоннанинг кортежини чизган. 1855-йилдан 1859-йилгача у Парижда яшаб, у ерда Ингрес, Делакруа, Корот ва Миллет билан учрашди.
Саёҳат болаликдан Лейтон ҳаётида муҳим ўрин эгаллаган эди. Ўсмирлик ёшида у оиласи билан Германиянинг Франкфурт шаҳрида яшаган ва Европанинг кўплаб йирик шаҳарларига, жумладан Флоренсия ва Римга ташриф буюрган. Йигирма ёшининг охирига келиб, узоқ вақт Римда, кейин Парижда яшаган ва Лейтон Европадан ташқарига биринчи саёҳатини 1857-йилда Шимолий Африкага қилган. Лондонга жойлашиб бўлгач, у ўлимидан бироз олдин ҳар йили кенг қамровли саёҳатларни давом эттирди. Лейтон умри давомида Австрия, Жазоир, Миср, Франсия, Германия, Греция, Ирландия, Италия, Ливан, Марокаш, Нидерландия, Шотландия, Испания, Швейсария, Сурия ва Туркия каби давлатларга ташриф буюрган.
1860-йилда у Лондонга кўчиб ўтди ва у ерда Пре-Рафаэлитлар билан алоқада бўлди. У 1861-йилда Флоренсиядаги инглиз қабристонида Роберт Браунинг учун Элизабетҳ Барретт Браунинг қабрини лойиҳалаштирди. 1864-йилда у Қироллик академиясининг аъзоси, 1878-йилда эса унинг президенти (1878—96) бўлди. Унинг 1877-йилги ҳайкали "Пйтҳон билан спортчи кураши" ўз вақтида янги ҳайкал деб аталадиган замонавий Британия ҳайкалтарошлигида уйғониш даврини очиш учун кўриб чиқилди.
У пойтахтнинг асосий бинолари ва жамоат санъатини ҳужжатлаштирган Лондон тадқиқотини топширган қўмитанинг биринчи президенти эди[6].
Лейтон 1878-йилда Виндзорда рицар унвонига сазовор бўлди ва саккиз йилдан сўнг Мидлсекс округидаги Кенсингтон, Сент-Мери Аббоц черковида Ҳолланд Парк Роаднинг баронети бўлди. У 1896-йилги Янги йил байрамида тенгдошлик унвонини олган биринчи рассом эди. Уни Шропшире округидаги Стреттонлик Барон Лейтон яратган патент 1896-йил 24-январда берилган; Лейтон эртаси куни ангина пекторисидан вафот этди.


Унинг ўлимидан сўнг, унинг баронлиги бор-йўғи бир кун бўлганидан кейин ўчирилди; Бу Пеэрагедаги рекорддир. Унинг Лондондаги Голландия боғидаги уйи музейга, Лейтон уй музейига айлантирилди. Унда унинг кўплаб расмлари ва расмлари, шунингдек, собиқ усталар ва унинг замондошлари асарлари, жумладан сер Жон Эверетт Миллаиснинг Лейтонга бағишланган расми каби собиқ санъат тўпламининг баъзилари мавжуд. Уйда, шунингдек, Лейтоннинг кўплаб илҳомлари, жумладан, унинг Изник кошинлари тўплами мавжуд. Унинг марказида ажойиб Араб зали жойлашган. Ҳалл Cорнуcопиа журналининг ўнинчи сонида тасвирланган[7]. Лейтон уй-музейидаги кўк плакет Лейтон хотирасига бағишланган[8].
Рассомлар қуроли


Лейтон ғайратли кўнгилли аскар бўлиб, 1860-йил 5-октябрда 38-Мидлсекс (Рассомлар) қуролли кўнгиллилар корпусига (кейинчалик рассомлар милтиқлари деб номланади) қўшилиш учун биринчи гуруҳга кирган.
Унинг етакчилик фазилатлари дарҳол аниқланди ва у бир неча ой ичида компания қўмондонлигига кўтарилди. 1869-йил 6-январда капитан Лейтон корпуснинг умумий йиғилишида Рассом милтиқларига қўмондонлик қилиб сайланди. Худди шу йили унга маёр, 1875-йилда подполковник унвони берилган. Лейтон 1883-йилда қўмондонлик лавозимидан истеъфога чиқди. Рассом Жеймс Уистлер ўша пайтда Рассом милтиқларининг қўмондони сер Фредерик Лейтонни шундай таърифлаган: "Қироллик академияси полковниги ва Рассом милтиқлари президенти - ҳа, у бироз чизади!" Унинг дафн маросимида, 1896-йил 3-февралда, унинг тобути Авлиё Пол соборига[9], Артисц Милтиқлар томонидан тузилган фахрий қоровул сафидан ўтиб олиб борилди[10].
Мукофотлар
- 1864: Қироллик академиясининг ходими
- 1868: Қироллик академияси академиги
- 1878: Қироллик академиясининг президенти
- 1878-йил: Легион д'ҳоннеур офицер
- 1878: Рицар бакалавр
- 1886-йил: Бирлашган Қироллик Баронетажида баронет яратилди
- 1889-йил: Франсия институтининг доцент аъзоси
- 1896-йил: Бирлашган Қироллик Пеэрагеда барон тузилди
Танланган асарлар
- Брунеллесчининг ўлими (1852), тувалга мойли
- Балиқчи ва сирена, c. 1856–58 (66,3 × 48,7) см)
- Cимабуэ томонидан нишонланган Мадонна Флоренсия кўчалари бўйлаб юриш пайтида олиб кетилмоқда (1853–55),[11] тувалга мойли.
- Афтидан жонсиз Жулиэтнинг кашфиёти (тахминан 1858-йил)[12]
- Вилла Малта, Рим (1860-йиллар),[13] тувалга мой
- Рассомнинг асал ойи, c. 1864 (83,8 × 77,5) см)
- Она ва бола, c. 1865, (48,2 × 82 см)
- Актаэа, қирғоқ нимфаси (1868), тувалга мой, (57,2 × 102,2) см) Канада Миллий галереяси, Оттава.
- Даэдалус ва Иcарус, c. 1869, (138,2 × 106,5 см)
- Геркулес Алкестиснинг танаси учун ўлим билан курашмоқда (1869–71) (132,4 × 265,4) см)
- Весперс 1871 дан кейин, (111,5 × 71,5 см), Принстон университети санъат музейи
- Денгиз бўйидаги тошларни тераётган юнон қизлари, 1871 (84 × 129,5) см)
- Тересина (мил. 1874) Чристчурч Арт Галлерй Те Пуна о Wаиwҳету, Кристчерч, Янги Зеландия
- Мусиқа дарси, c. 1877, (92,8 × 118,1 см)
- Питон билан курашаётган спортчи (1877),[14] бронза ҳайкал
- Наусиcаа, c. 1878 (145 × 67 см)
- Скеинни ўраш, c. 1878, (100,3 × 161,3 см)
- Ҳарамнинг нури, c. 1880, (152,4 × 83,8 см)
- Идил, c. 1880–81
- Никоҳ, (мил. 1881–1882) (145,4 × 81 см)
- Cймон ва Ипҳигениа (1884) Янги Жанубий Уэлс санъат галереяси
- Асирга олинган Андромаче, c. 1888 (197 × 406,5) см)
- Психика ҳаммоми, (мил. 1889–90) (189,2 × 62,2 см) Тейт галереяси
- Ҳесперидлар боғи, c. 1892, (169 × 169 см), Ладй Левер санъат галереяси
- Оловли июн (1895), тувалга мой, Арте де Понcе музейи, Пуэрто-Рико (120,6 × 120,6) см)
- Доно ва аҳмоқ бокира қизлар ҳақидаги масал (фреск)
- Қўлтиқ
- Фиби (55,88 × 60,96 см)
- Ҳаммомчи
- Лейтон фрескалари, урушга қўлланиладиган саноат санъати ва тинчлик учун қўлланиладиган саноат санъати
- Финикияликлар Корнуолл соҳилида илк британияликлар билан савдо қилишди, 1895-йил. Лондон Қироллик биржасида деворий сурат
- Персепҳоненинг қайтиши 1891, тувалга мойли, Лидс санъат галереяси[15]
Галерея
-
Ҳесперидлар боғи, тувалга мойли расм, 1892, Ладй Левер сан'ат галереяси
-
"Танқов", 1885-йил
-
Спортчининг питон билан кураши, оқ мармар ҳайкал, 1888–1891 (Шахсий коллексия: Янги Жанубий Уэлс сан'ат галереясига қарзга)
-
Қаҳрамоннинг охирги соати, 1880-йил
-
Персеус ва Андромеда, 1891, Уокер сан'ат галереяси, Ливерпул.
-
Мусо ва'да қилинган юртни кўради
-
Рассомнинг асал ойи, 1864-йил
-
Хотиралар, 1883-йил
-
Психика ҳаммоми, 1879-йил
Яна қаранг
- Ромола - Жорж Элиотнинг 1863-йилдаги романи, Лейтон учун иллюстрациялар яратган
Ҳаволалар
Монкҳоусе, Wиллиам Cосмо (1911) "Леигҳтон, Фредериcк Леигҳтон, Барон" ин Чишолм, Ҳугҳ Энcйcлопæдиа Британниcа 16 (11чи нашри) Cамбридге Университй Пресс 396–398 б
Ҳаволалар
| Ташқи видео | |
|---|---|
- Фредериc-Леигҳтон.орг — Фредерик Лейтоннинг 114 та асари
- Фредерик Лорд Лейтон томонидан ёш рассомларга маслаҳат (Wайбаcк Мачине сайтида 2017-07-11 санасида архивланган) - юқори аниқликдаги тасвирлар
- Скарборо, Лорд Фредерик Лейтоннинг туғилган жойи
- Лейтон уй музейи
- Тҳе Тимес'дан некролоқ
- Леигҳтон галереяси Арчивед МусеумСйндиcате да
- 171 артwоркс бй ор афтер Фредериc Леигҳтон Арт
- Сер Фредерик Лейтон портрети, (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-07-27 санасида архивланган) Мичиган университети санъат музейида Алфонс Легрос томонидан ПРА
| Маданият ходими | ||
|---|---|---|
| Олдингиси | Пресидент оф тҳе Роял Аcадемй 1878–1896 |
Кейингиси |
| Пеэраге оф тҳе Унитед Кингдом | ||
| Неw cреатион | Барон Леигҳтон 1896 |
Эхтинcт |
| Баронетаге оф тҳе Унитед Кингдом | ||
| Неw cреатион | Баронет (оф Ст Марй Аббоц) 24–25 Жануарй 1896 |
Эхтинcт |
- ↑ Леигҳ Раймент. „Пеэраге Реcордс“. Леигҳ Раймент'с Пеэраге Паге (1-сентабр 2015-йил). 2016-йил 23-мартда асл нусхадан архивланган.
- ↑ „Биограпҳй оф Лорд Фредериcк Леигҳтон“. АРC. Қаралди: 4-октабр 2022-йил.
- ↑ „Фредериc Леигҳтон“. РБКC. Қаралди: 4-октабр 2022-йил.
- ↑ „Орр [нéэ Леигҳтон, Алехандра“]. Охфорд Диcтионарй оф Натионал Биограпҳй. Қаралди: 30-апрел 2017-йил.
- ↑ Cроwтҳер, Паул, анд Мируна Cузман. "А Редисcоверед Cонтемпорарй Фулл-Ленгтҳ Скетч-Портраит оф Счопенҳауэр бй Фредериc, Лорд Леигҳтон." Счопенҳауэр Жаҳрбуч, 92 Банд, Конигшаусен унд Неуманн, 2011: 301–306.
- ↑ „Мемберс оф тҳе Сурвей Cоммиттеэ Пагес 4-7 Сурвей оф Лондон Монограпҳ 12“. Бритиш Ҳисторй Онлине. Гуилд & Счоол оф Ҳандиcрафт, Лондон, 1926. Қаралди: 30-декабр 2022-йил.
- ↑ Cорнуcопиа 10, Ингрес анд Ладй Марй Монтагу, Леигҳтон Ҳоусе, юрц, тҳе Лйcианс плус элегант эггплант. Cорнуcопиа.нет. Ретриэвед он 20 Фебруарй 2011.
- ↑ „ЛЕИГҲТОН, ФРЕДЕРИCК, ЛОРД ЛЕИГҲТОН (1830–1896)“. Энглиш Ҳеритаге. Қаралди: 1-июл 2012-йил.
- ↑ "Мемориалс оф Ст Паул'с Cатҳедрал" Синcлаир, W. п. 469: Лондон; Чапман & Ҳалл, Лтд; 1909.
- ↑ Баррй Грегорй. А Ҳисторй оф Тҳе Артисц Рифлес 1859–1947. Пен & Сwорд. 2006.
- ↑ Фредериc, Лорд Леигҳтон | Cимабуэ'с Cелебратед Мадонна | Л275 | Тҳе Натионал Галлерй, Лондон. Натионалгаллерй.орг.ук. Ретриэвед он 20 Фебруарй 2011.
- ↑ Тате Cоллеcтион | Студй фор 'Тҳе Дисcоверй оф Жулиэт Аппарентлй Лифелесс'. Тате.орг.ук. Ретриэвед он 20 Фебруарй 2011.
- ↑ Фредериc, Лорд Леигҳтон | Тҳе Вилла Малта, Роме | Л851 | Тҳе Натионал Галлерй, Лондон. Натионалгаллерй.орг.ук. Ретриэвед он 20 Фебруарй 2011.
- ↑ Тате Cоллеcтион | Ан Атҳлете Wрестлинг wитҳ а Пйтҳон бй Фредериc, Лорд Леигҳтон. Тате.орг.ук. Ретриэвед он 20 Фебруарй 2011.
- ↑ „Леэдс Арт Галлерй, листингс“. 30-ноябр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28-сентабр 2016-йил.