Gül Baba
Гüл Баба (1541-йилда вафот этган), шунингдек, Жафер номи билан ҳам танилган, Усмонийлар империяси даврида бектошия тариқатига мансуб дарвеш шоир бўлган. Султон Сулаймон И (ҳ. 1520–1566) ҳукмронлигидан то Меҳмед ИИ ҳукмронлигига қадар Европага қилинган бир қанча юришларда иштирок этган.
| Гüл Баба | |
|---|---|
 Гüл Бобо тüрбеси (мақбара) олдида унинг ҳайкали ўрнатилган., Будапешт | |
| Таваллуди | |
| Вафоти |
1541 Буда, Венгрия |
Ҳаёти
Гüл Баба Мерзифонлик (Марсивон, Сивас вилояти, Онадўли) бўлиб, Кутб’üл Арифин Вели’üддин Ибн Ялıнкıлıчнинг ўғли бўлган[1]. Венгрияда Гüл Бобо „Атиргуллар отаси“ номи билан танилган.
Гüл Баба 1541-йилда Буда шаҳрида Усмонийлар ғалабасидан кейин ўтказилган биринчи мусулмонларнинг диний маросимида вафот этган. Муқобил ривоятларга кўра, 1541-йил 21-август куни шаҳар деворлари остидаги жангда ҳалок бўлган бўлиши ҳам мумкин. Айрим ривоятларга кўра, Султон Сулаймон унинг тобутини кўтарганлардан бири бўлган. Гüл Бабанинг авлодлари Марзиўғлилар оиласи вакиллари бўлиб, уларнинг баъзилари Трабзон вилоятида пошо бўлиб хизмат қилган.
Қабри
Гüл Бабанинг саккиз қиррали мақбараси (тüрбе) Будапештнинг Рóзсадомб тумани Меcсет кўчасида жойлашган бўлиб, у ерга Маргарет кўпригидан қисқа, аммо тик йўл орқали чиқилади. Мақбара 1543–1548-йиллар оралиғида Усмонийлар ҳукмдорлари томонидан Буданинг учинчи пошоси буйруғига биноан қурилган. Мақбаранинг усти паст гумбаз билан қопланган бўлиб, қўрғошин плиталар ва ёғоч кошинлар билан ёпилган эди[2]. 1686-йилда Буданинг Иккинчи жангида Габсбург қўшинлари ҳудудни эгаллаганида бинога зарар етмаган, бироқ у иезуитлар томонидан Рим-католик ибодатхонасига айлантирилган ва „Авлиё Жозеф ибодатхонаси“ деб номланган.
Кейинчалик ер Жáнос Wагнер мулкига ўтган. У бу жойни асраб-авайлаган ва Усмонийлар империясидан келган мусулмон зиёратчиларига бу ерга ташриф буюришга рухсат берган (қаранг: Венгрияда Ислом). 1885-йилда Усмонийлар ҳукумати бир венгер муҳандисини мақбарани реставрация қилиш учун ёллаган. Ишлар 1914-йилда якунлангач, мақбара миллий ёдгорлик деб эълон қилинган. Бу маскан 1960-йилларда ва 1990-йилларда яна таъмирланган, ҳозирда Туркия Республикасига қарашли. 2018-йил октябр ойида йирик реконструксия ишлари якунланган ва очилиш маросими Венгрия бош вазири Виктор Орбáн ҳамда Туркия президенти Реcеп Таййип Эрдоğан томонидан ўтказилган.
Манбалар
- ↑ Ҳоуцма, М Тҳ эт ал. (Эдс.). (1993). Э. Ж. Брилл’с Фирст Энcйcлопаэдиа оф Ислам, 1913–1936. Брилл. ИСБН 90-04-09796-1, п. 181.
- ↑ Петерсон, Андреw (1994). Диcтионарй оф Исламиc Арчитеcтуре. Лондон: Роутледге. ИСБН 0-415-06084-2, п. 112.
Яна қаранг
Ҳаволалар
Викиомборда „Гüл Баба“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.