GAZ-66
ГАЗ-66 – бу ГАЗ томонидан ишлаб чиқарилган совет ва кейинчалик Россия 4х4 тўлиқ йўл (йўлдан ташқари) ҳарбий юк машинаси. Бу Совет Армиясининг моторли пиёда қо'шинлари учун асосий юк машиналаридан бири бўлиб, ҳозиргача собиқ Совет Иттифоқи мамлакатларида қўлланади[1].
| ГАЗ-66 | |
|---|---|
|
| |
| Ташқи кўриниши | |
| Ишлаб чиқарувчиси | ГАЗ |
| Ишлаб чиқариш | 1964-1998 |
| Корпус ва шасси | |
| Автомобил таснифи | Юк машинаси |
| Автомобил тартиби | Ф4 тартиби |
| Қувват ўтказгич | |
| Ҳаракат узатиш механикаси | 4-тезликда қо'лланма |
| Ўлчамлари | |
| Ғилдираклари | 3,300 мм (129.9 ин) |
| Узунлиги | 5,805 мм (228.5 ин) |
| Кенглиги | 2,322 мм (91.4 ин) |
| Баландлиги | 2,520 мм (99.2 ин) |
| Cурб | 3,440 кг (7,584 лб) |
| Хронологияси | |
| Аввалги моделлари | ГАЗ-63 |
| Ҳозирги моделлари | ГАЗ-3308 |
Ушбу турдаги деярли бир миллион автомобил ҳарбий ва фуқаролик мақсадларида ишлаб чиқарилган. ГАЗ-66 ишончлилиги, соддалиги ва офф-роад қобилияти туфайли дунёнинг кўплаб мамлакатларида афсонавий мақомга эга бўлган[2]. 1960-йиллардан бери ГАЗ-66 қуролли кучлар ва офф-роад ишқибозлари орасида машҳур бўлиб келган[3]. 1999-йилда ишлаб чиқариш тўхтатилади, ва унинг ўрнига ГАЗ-3308 ишлаб чиқарилади.
Асосий версиялари



- ГАЗ-66-1 (1964 – 1968) – шиналардаги ҳаво босимини созлаш учун марказлаштирилган тизими бўлмаган биринчи модел.
- ГАЗ-66А (1964 – 1968) – буюмларибор.
- ГАЗ-34 – 6×6 прототипи
- ГАЗ-66Б (1966) – телескопик рул колоннаси, йиғма томи ва йиғиладиган олд ойнаси билан парашютчи версияси.
- БМ-21В „Град-В“ (Воздушнодесантий – „ҳаво-десант“) (НАТО М1975 белгиси). 1969-йилда ҳаво-десант қўшинлари учун ишлаб чиқилган. ГАЗ-66Б тўртта юк машинаси шассиси 12 та думалоқ 122 ммли ракета билан жиҳозланган. Автомобил ҳавога тушиш учун этарлича мустаҳкам. Автомобилнинг канвас кабинаси томи каби қисмлари транзит пайтида унинг ҳажмини камайтириш учун олиб ташланиши ёки букланиши мумкин. БМ-21 сингари, БМ-21В ҳам отишни ўрганиш пайтида қўллаб-қувватлаш учун автомобилнинг орқа томонида барқарорлаштирувчи раз’эмларга эга. Учириш аппарати 9П125 саноат индексига эга.
- ГАЗ-66Д (1964 – 1968) – қувват манбаига эга шасси бор.
- ГАЗ-66П – трактор (экспериментал).
- ГАЗ-66Э (1964 – 1968) – экранланган электр жиҳозлари.
- ГАЗ-66-01 (1968 – 1985) – шиналар босимини марказлаштирилган бошқариш тизимига эга асосий модели.
- ГАЗ-66-02 (1968 – 1985) – буюмлари бор.
- ГАЗ-66-03 (1964 – 1968) – экранланган электр жиҳозлари бор.
- ГАЗ-66-04 (1968 – 1985) – ҳимояланган электр жиҳозлари бўлган шассидан иборат.
- ГАЗ-66-05 (1968 – 1985) – экранланган электр жиҳозлари ва винч жойлашган.
- ГАЗ-66-11 (1985 – 1996) – такомиллаштирилган базавий модели.
- ГАЗ-66-12 (1985 – 1996) – буюм
- ГАЗ-66-14 (1985 – 1996) – ҳимояланган электр жиҳозлари ва қувват ўчириш мосламаси бўлган шассидан иборат.
Операторлари
Оммавий маданияти
- 2010-йилги Cалл оф Дутй: Блаcк Опс ўйинида ГАЗ-66 „Воркута“ даражасидаги соқчилар учун транспорт сифатида ишлатилади.
- Бу ҳақда 1991-йил Том Кленси Барча қо'рқувлар йиг'индиси романида эслатиб ўтилган.
- Топ Геар телекўрсатувининг русча версиясида автомобилнинг кучли томонлари синовдан ўтказилди: кузов қисмининг устига қурилиш вайроналари тушиб кетган, ёқиб юборилган ва сувга чўктириб юборилган, барча синовлардан сўнг, машина яна ҳаракатланишда давом этган.
- ГАЗ-66 Жан-Клод Ван Дамм иштирокидаги Тҳе Эхпендаблес 2 филмида суратга олинган.
- ГАЗ-66 бу Спинтирес: МудРуннер ўйинидаги юк машинаси бўлиб, муаллифлик ҳуқуқи даъволари туфайли Б-66 номи билан аталган.
- 2019-йил ҲБО мини-сериалида Чернобилда юк машинаси Совет Кимёвий қўшинлари қўмондони генерал-полковник Владимир Пикалов томонидан радиация ўтказиш учун ишлатилади. Шикастланган электр станциясида ўлчашда, олд томонига юқори диапазонли дозиметр қўйилган ва қўрғошин чойшаблар қоплаган идишлар билан жиҳозланган.
Техник хусусиятлари
ГАЗ-66-1 ни техник хусусиятлари[7][8].
- Дизайни
- Кабинани олдинга йўналтириш дизайни, 2 ўринли кабина + орқада 21 та йўловчи ўрни.
- Фойдали юки: 2000 кг бир хил оғирликдаги трейлер
- Суспензия: барг камонлари бўлган қаттиқ акслар
- Двигатели
- Тури- ЗМЗ-66-06 В8 бензинли, ОҲВ двигатели; ЗМЗ-53 нинг оғир юк версияси[9][10][11].
- Ҳажми: 4254 кубометр, 92 мм (3,622 дюйм), зарба 80 мм (3,150 дюйм)
- Сиқиш нисбати: 7,6: 1
- Чиқиш: 120 от кучи (89 кВт) @ 3200 айланиш/мин
- Момент: 284,5 Н·м (210 лбф·фт) @ 2000-2200 рпм
- Макс. тезлик 90 км/соат (56 мил/соат) (тезлик бошқарилади)
- Тормозлари
- Тури: Барабанлар, гидравлик бошқарувли, битта схемали, серво ёрдамли,
- Тўхташ масофаси 20 мил/соат, 27'
- Ўлчовлари
- Л×W×Ҳ: 5805 мм х 2,322 мм х 2,490 мм (кабина), 2520 мм (чодир)
- Ғилдирак базаси: 3300 мм
- Олд/орқа трек: 1820 мм, 1,750 мм
- Бўш оғирлиги: 3,440 кг
- Ёқилғи баклари: 2 х 105 Л
- Ёқилғи тежамкорлиги: 31,5 л/100 км
- Шиналари
- Ҳажми: 12-18"
- Босим: кабинадан марказий шиналарни шиширувчи тизим билан жиҳозланган.
Манбалар
- ↑ „ГАЗ-66 Лигҳт Утилитй Труcк | Милитарй-Тодай.cом“. www.милитарй-тодай.cом. 2019-йил 21-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 24-апрел.
- ↑ „Майбе тҳе бест Совиэт труcк, Легенд оф Совиэт Унион – ГАЗ-66 | Энглиш Руссиа“. Қаралди: 2019-йил 24-апрел.
- ↑ „Руссиан 4wд труcк ГАЗ-66 фор ҳунтерс анд офф-роад травелерс | Ауто Cлассифиэдс |“ (эн-УС). 2019-йил 24-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 24-апрел.
- ↑ cонтент. „Тҳе Армениан милитарй эхерcисес – Унитй 2014“ (эн). мил.ам. Қаралди: 2021-йил 20-июл.
- ↑ Форcе, СРА Каролина Гмйрек, У. С. Аир (2003-07-05), Энглиш: Републиc оф Георгиа Армй Солдиэрс препаре то сетуп ан антенна атоп а ГАЗ-66 cоммуниcатион ван, дуринг тҳе УС Эуропеан Cомманд (УСЕУCОМ) -спонсоред Эхерcисе CОМБИНЕД ЭНДЕАВОР, ҳелд ат Лагер Ауленбач, Германй. Тҳе Эхерcисе ис а Партнершип фор Пеаcе (ПфП) эхерcисед ҳостед бй Германй, анд ис тҳе ларгест информатион анд cоммуниcатионс сйстемс эхерcисе ин тҳе wорлд wҳич фоcусес примарилй он Cомманд, Cонтрол, Cоммуниcатионс, анд Cомпутерс (C4) интероперабилитй тестинг анд доcументатион., қаралди: 2021-05-30
- ↑ Тестареа ну cуноаşте cлипе де респиро // „Оастеа Молдовеи“, № 11, 2020. стр.6-7
- ↑ „ГАЗ-66 | Wеапонсйстемс.нет“. wеапонсйстемс.нет. Қаралди: 2019-йил 24-апрел.
- ↑ „Основные ТТХ серийного ГАЗ-66-11 (1985–1996)“. 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 12-сентябр.
- ↑ ЗМЗ-511: техническиэ характеристики
- ↑ Двигатели на ГАЗ 3307
- ↑ Двигатели В8 ЗМЗ конструксия, характеристики, история разработки
Ҳаволалар
- Россия ҳарбий юк машиналари учун инглиз веб-сайти
- Буюк Британиядаги Газ 66 уйи
- ГАЗ-66 ишқибозлари гуруҳи
- ГАЗ-66 нинг Германия уйи
- ГАЗ-66 реставрацияси ва саёҳат маълумотлари билан немис блоги
- ГАЗ-66 ишқибозлари веб-сайти
- Полша ГАЗ-66 сайти
- ГАЗ-66 экспедиция майдони
- ГАЗ-66 блоги
- ГАЗ-66 видео
- ГАЗ-66 видео
- ГАЗ-66 видео
- ГАЗ-66 нинг ўтмишдоши тарихи – ГАЗ-62 (рус)
- ГАЗ-66 3д модели
- ГАЗ-66 3д 360 кўриниши