Gabbro


Габбро - магний ва темирга бой магманинг секин совиши натижасида ҳосил бўлган фанерит (қо'пол донали), мафик интрузив магматик жинс бо'либ, ер юзасининг чуқур остидаги голокристал массага айланади. Секин совийдиган, қўпол донали габбро кимёвий жиҳатдан тез совийдиган, майда донали базалтга тенг. Ернинг океан қобиг'ининг катта қисми океаннинг о'рта тизмаларида ҳосил бўлган габбродан иборат. Габбро шунингдек, континентал вулқонизм билан бог'лиқ плутонлар сифатида ҳам топилган. О'зининг хилма-хиллиги туфайли, габбро атамаси кенг ко'ламли интрузив жинсларга нисбатан қо'лланилиши мумкин, уларнинг аксарияти шунчаки "габброик". Қо'пол о'хшашлик бо'йича, габбро базалтга, гранит риолитга о'хшайди.
Этимология
"Габбро" атамаси 1760-йилларда Италиядаги Апеннин тог'лари офиёлитларида топилган жинслар то'пламини номлаш учун ишлатилган. У Тосканадаги Росигнано Мариттимо яқинидаги Габбро қишлог'и шарафига номланган. Кейин, 1809-йилда немис геологи Кристиан Леополд фон Бух ушбу италян офиёлитик жинсларини тавсифлашда ушбу атамани янада чекланганроқ ишлатган. У бугунги кунда геологлар қаттиқроқ "метагаббро" (метаморфланган габбро) деб атайдиган жинсларга "габбро" номини берди.

Габбро - қо'пол донали (фанеритик) магматик жинс бо'либ, у нисбатан кам кремнийга эга ва темир, магний ва калцийга бой. Бундай тош мафик деб та'рифланади. Габбро пироксен ва калцийга бой плагиоклаздан иборат бо'либ, оз миқдорда шохли, оливин ва ёрдамчи минераллар мавжуд. Мавжуд бўлганда, шохлар одатда аугит кристаллари атрофида ёки бошқа минералларнинг кичикроқ доналарини (пойкилитик доналар) о'раб турган йирик доналар шаклида топилади.


Геологлар қо'пол танели магматик жинсларни жинснинг минерал таркибига қараб таснифлаш учун қат'ий миқдорий та'рифлардан фойдаланадилар. Асосан силикат минералларидан ташкил топган ва минерал таркибининг камида 10% кварц, дала шпати ёки дала шпати минералларидан ташкил топган магматик жинслар учун тасниф ҚАПФ диаграммасидан бошланади. Кварс (Қ), ишқорли дала шпати (А), плагиоклаз (П) ва дала шпати (Ф) нинг нисбий ко'плиги тог 'жинсларининг диаграммадаги ҳолатини чизиш учун ишлатилади. Агар кварц ҚАПФ таркибининг 20% дан камини, фелдспатоид ҚАПФ таркибининг 10% дан камини ва плагиоклаз умумий дала шпати таркибининг 65% дан ко'прог'ини ташкил эца, жинс габброид ёки диоритоид деб таснифланади. Габброидлар диоритоидлардан уларнинг умумий плагиоклазасининг 50% дан ортиқ анортит (калций плагиоклаза) қисми билан ажралиб туради.
Плагиоклазнинг таркибини дала шароитида осонгина аниқлаш мумкин эмас, кейин мафик минераллар таркибига қараб диоритоид ва габроид о'ртасида дастлабки фарқ қилинади. Габброид одатда 35% дан ортиқ мафик минералларга эга, асосан пироксенлар ёки оливин, диоритоид эса одатда 35% дан кам мафик минералларга эга бо'либ, одатда шохли минералларни о'з ичига олади.
Габброидлар монзогаббро, кварц габбро ёки нефелинли габбро каби габрога о'хшаш жинслар оиласини ташкил қилади. Габбронинг о'зи янада торроқ бо'либ, габброид сифатида кварц ҚАПФ таркибининг 5% дан камрог'ини ташкил қилади, дала шпатилари мавжуд эмас, плагиоклаз эса дала шпати таркибининг 90% дан ко'прог'ини ташкил қилади. Габбро 10% дан кам мафик минералларни о'з ичига олган анортозитдан фарқ қилади.
Даг'ал донали габроидлар лава билан бир хил таркибга эга бўлган магманинг секин кристалланиши натижасида ҳосил бо'лади, улар тез қотиб, нозик танели (афанитик) базалтни ҳосил қилади.
Субтиплар
Геологлар томонидан тан олинган габбронинг бир қатор кичик турлари мавжуд. Габросни кенг ма'нода лейкогаброларга бо'лиш мумкин, мафик минерал таркиби 35% дан кам; 35% дан 65% гача мафик минерал таркибига эга мезогабро; ва 65% дан ортиқ мафик минерал таркибига эга мелагабролар. 90% дан ортиқ мафик минерал таркибига эга бўлган тог 'жинс о'рнига ултрамафик жинс сифатида таснифланади. Мафик минерал таркиби 10% дан кам бўлган габброик жинслар анортозит сифатида таснифланади.Шундай қилиб габбро ко'пинча қимматли миқдорда хром, никел, кобалт, олтин, кумуш, платина ва мис сулфидларини о'з ичига олади.
Фойдаланиш
Габбро ко'пинча қимматли миқдорда хром, никел, кобалт, олтин, кумуш, платина ва мис сулфидларини о'з ичига олади[1][2][3].
Манбалар
- ↑ Иwасаки, И.; Малиcси, А.С.; Липп, Р.Ж.; Wалкер, Ж.С. (Аугуст 1982). "Бй-продуcт реcоверй фром cоппер-ниcкел беаринг дулутҳ габбро". Ресоурcес анд Cонсерватион 9: 105–117. дои:10.1016/0166-3097(82)90066-9.
- ↑ Лачизе, М.; Лоранд, Ж. П.; Жутеау, Т. (1991). "Cу-Ни-ПГЕ Магматиc Сулфиде Орес анд тҳеир Ҳост Лаеред Габброс ин тҳе Ҳаймилияҳ Фоссил Магма Чамбер (Ҳайлайн Блоcк, Семаил Опҳиолите Наппе, Оман)". Опҳиолите Генесис анд Эволутион оф тҳе Оcеаниc Литҳоспҳере. Петрологй анд Струcтурал Геологй 5: 209–229. дои:10.1007/978-94-011-3358-6_12. ИСБН 978-94-010-5484-3.
- ↑ Арнасон, Жоҳн Г.; Бирд, Деннис К. (Аугуст 2000). "А Голд- анд Платинум-Минерализед Лаер ин Габброс оф Тҳе Кап Эдвард Ҳолм Cомплех: Фиэлд, Петрологиc, анд Геочемиcал Релатионс". Эcономиc Геологй 95 (5): 945–970. дои:10.2113/гсеcонгео.95.5.945.
Ҳаволалар
| Викиомборда „Габбро“ мавзуси бўйича медиафайллар бор. |