Gagarin (shahar)
Гагарин – Ўзбекистон Республикаси Жиззах вилояти Мирзачўл туманидаги шаҳар (1974-йилдан). Туман маркази. Космонавт учувчи Й. А. Гагарин номи билан аталади. Шаҳарда Ержар темир йўл вокзали (Сирдарё-Жиззах йўналишида) бор. Гагарин Жиззахдан 72 км узоқликда жойлашган[1].
Гагарин | |
|---|---|
| шаҳар | |
 | |
| 40°39′52″Н 68°10′38″Э / 40.66444°Н 68.17722°Э | |
| Мамлакат | Ўзбекистон |
| вилоят | Жиззах вилояти |
| туман | Мирзачўл тумани |
| Аҳолиси | 20 200 |
| Вақт минтақаси | УТC+5 |
|
| |
Тарихи
ХХ асрнинг 20–50-йилларигача бўлган даврда яйлов учун ҳудудларни бошқа республикаларга бериш амалиёти мавжуд бўлиб, у маълум бир ҳудудни вақтинча фойдаланишга беришни назарда тутган ва чорвачилик маҳсулдорлигини ошириш мақсадида амалга оширилган. Бироқ „бегона“ ерлардан фойдаланишда фойдаланувчилар бундай ерларни сақлаб қолишга унчалик аҳамият бермаган ва унумдорлигини йўқотган. Шу билан бирга, баъзи ҳудудлар кўпинча бир республикадан бошқасига ўтди, кўпинча бу Жанубий Қозоғистон вилоятининг Бўстандиқ туманида содир бўлди. 1950-йилларнинг бошларида вилоятни Ўзбекистонга тўлиқ ўтказиш тўғрисида мунозаралар бошланди ва 1956-йил 21-январда Қозоғистон ССР Олий Кенгаши қарори билан СССР Олий Кенгашига Бостандицкийни ўтказиш тўғрисида ариза билан мурожаат қилди. Қозоғистон ССРдан Ўзбекистон ССРгача бўлган умумий майдони қарийб 5 минг км² бўлган туман, айрим ҳудудлардан ташқари:
Жамбул ва Жанубий Қозоғистон вилоятларидаги колхозлар томонидан фойдаланилган яйловлар;
Жанубий Голодностепский ва Марказий Голодностепский каналларининг чап тармоғи раҳбарлигида бўлган ерлар;
1936–1937-йилларда Ўзбекистон ССРга вақтинча фойдаланиш учун берилган ерлар“.
1963-йил 26-январда Қозоғистон ССР Олий Кенгаши Президиуми Киров ва Пахта-Орол туманларини, Чимкент вилояти Қизилқум туманининг Қизқум ва Чимқўрғон қишлоқ советларини, Ўзбекистон ССРда узоқ муддатли фойдаланишда бўлган 9560 км², шунингдек Чимкент вилоятида 15440 км² ва Қизил-Ўрда вилоятида 11500 км² яйловларни Ўзбекистон ССР таркибига ўтказиш тўғрисида қарор қабул қилди. 25-май куни Ўзбекистон ССР Олий Кенгаши Президиуми „Қозоғистон ССР билан чегарани қисман ўзгартириш тўғрисида“ги фармойишни қабул қилди. СССР Олий Кенгаши Президиуми 19-сентябрда „Ўзбекистон ССР ва Қозоғистон ССР ўртасидаги республика чегараларини қисман ўзгартириш ва аниқ тавсифлаш тўғрисида“ги фармойишни қабул қилди.
Шундай қилиб, СССР Олий Кенгаши Президиумининг 1963-йил 19-сентябрдаги „Ўзбекистон ССР ва Қозоғистон ССР ўртасидаги республика чегараларини қисман ўзгартириш ва аниқ тавсифлаш тўғрисида“ги фармойиши билан Қозоғистон ҳудудининг 36630 км² ва шаҳар қозоқ аҳолиси бўлган Ержар типидаги аҳоли пункти ва унга туташ ерлар Ўзбекистонга берилди. Шаҳар мақоми 1974-йилда берилган. Шаҳарга Гагарин номини туман асосчиси – Коммунистик партия туман қўмитасининг биринчи котиби Керимов Сатай Керимович берган.
Иқтисодиёти
Совет даврида шаҳарда пахта тозалаш заводи ва темир-бетон буюмлари заводи ишлаган[2]. Ҳозир кўплаб кичик ишлаб чиқариш сехлари, хизмат ко'рсатиш марказлари ва текстил ва техник спирт ишлаб чиқариш заводлари мавжуд.
Қишлоқ хўжалиги
Шаҳарда қишлоқ хўжалиги ер эгалари ва фермерлар учун махсус мактаб ташкил этилган. Мирзачўл инновацион қишлоқ хўжалиги азамат мактаби биносида деҳқон хўжаликлари ва фермерлар ўз билим ва малакаларини оширишлари мумкин.
Аҳолиси
| 19 582 | 17 907 | 45 000 | 54 000 | 57 100 |
| 1979[3] | 1989[4] | 2012 | 2023 | 2025 |
|---|
Манбалар
- ↑ "Гагарин (шаҳар)" ЎзМЕ. Г-ҳарфи[сайт ишламайди] Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
- ↑ Гагарин (шаҳар) — маълумот Катта совет энсиклопедиясидан олинди..
- ↑ „Перепись-1979“. 2016-йил 3-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 22-январ.
- ↑ „Перепись-1989“. 2012-йил 4-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 22-январ.