Gaius Allectus

Гаиус Аллеcтус (лотинча: Гаиус Аллеcтус; 296-йилда вафот этган) - 293—296 йилларда Буюк Британия ва Шимолий Галлиянинг бир қисмини бошқарган Рим императори саналади. У ўзидан олдинги Карузийни ҳокимиятдан ағдариб ҳокимиятга келди. Сезар Констансий Хлор билан бўлган урушда мағлубиятга учраган ва ўлдирилган.
Биография
Гай Аллеcтус ўзини Рим Британия императори деб э'лон қилган Марк Аврелий Маузей Валерий Караузийнинг атрофидаги яқин инсонларидан бири эди. 293-йилда Караузий қит'ада ҳукмронлик қилган император Константий Хлор билан урушда мағлубиятга учраганида, Аллеcтус унинг ўлдирилишини уюштирди ва ўзи император бўлди[1]. Усурпер Гаиус Аллеcтус Аугустус[2] исмини олди ва бутун Рим Британияси устидан назорат ўрнатди. Шимолий Галлиянинг бир қисми ҳам унинг ҳокимиятини тан олган[1], Аллеcтуснинг иттифоқчилари франклар эди[3].
Аллекнинг ҳукмронлиги атиги уч йил давом этди. 295-йилга келиб Констансий Хлор ўзининг мамлакацдаги барча мулклари устидан назорат ўрнатди ва франкларни зарарсизлантирди. лоҳида эскадронга қўмондонлик қилган Хлор префекти Юлий Асклепиодот туман туфайли Аллеcтус флотидан қочиб, Веcта (Wигҳт) оролига ўтди. Кейин Британия императори бутун қўшинини Асклепиодотга қарши ҳаракатга келтирди. Ҳозирги Хемпшир ёки Беркшире шимолида Аллеcтус мағлубиятга учраган катта жанг бўлди; у пжанг пайтида вафот этди ва шундан кейин Британия яна Римга бўйсуна бошлади[4]. Бу ИИИ асрдаги кенг кўламли инқироздан сўнг Рим империясининг тўлиқ бирлашишини англатарди[5] [6].
Адабиётда
Монмутлик Жефрининг "Британияликлар тарихи" (ХИИ аср) асарида ма'лумот берилган. Тарихий сюжетлар[7] билан жуда эркин бўлган Жефри Караузий бошчилигидаги маҳаллий аҳоли қўзғолонини бостириш учун Аллеcтус Римдан Британияга учта легион бошчилигида юборилганлигини ёзади. Аллеcтус "қироллик тахтини эгаллади", лекин тез орада инглизлар томонидан қўллаб-қувватланган Корнубия ҳукмдори (Корнуолл) Асклепиодот унга қарши исён кўтарди. Асклепиодот билан жангда Аллеcтус вафот этди[8].
Аллеcт Розмари Сутклиффнинг "Кумуш шох" (1957-йил) филмидаги қаҳрамонга айланди. У ерда у "узун бўйли, жуда сариқ сочли қалпоқли, ибодатхоналарда кумушранг" одам сифатида тасвирланган.
Манбалар
Адабиётлар
- Аврелий Виктор. О цезарях.
- Гальфрид Монмутский. История бриттов. М.: Наука, 1984.
- Флавий Евтропий. Бревиарий римской истории. СПб.: Алетейя, 2001. ИСБН 5-89329-345-2.