Гарретт Эрин Реисман (1968-йилнинг 10-февралида туғилган) – америкалик муҳандис ва НАСАнинг собиқ астронавти. У ўн бешинчи экспедиция захира экипаж аъзоси бўлган ва ўн еттинчи экспедиция аъзоси бўлишдан олдин қисқа вақт давомида Халқаро космик стансияда ўн олтинчи экспедицияга қўшилган. У 2008-йилнинг 14-июнида СТС-124 бортининг Дисcоверй космик кемасида ерга қайтиб келган. Гарретт 2010-йилнинг 14-майидан 26-майигача Атлантис космик кемаси бортида Халқаро космик стансияга саёҳат қилган СТС-132 миссиясининг аъзоси бўлган. У СпаcеХ консултанти ва Жанубий Калифорния университетининг Витерби муҳандислик мактабида астронавтика амалиёти профессори лавозимида ишлаган[1].

Гарретт Реисман
Таваллуди
Гарретт Эрин Реисман

1968-йил 10-феврал (1968-02-10) (58 ёш)
Космик карера
Космосдаги вақт
107соат 3д 15с
Танлаш НАСА Астронавт Гуруҳи 17
Жами ЭВА вақти
21 соату 21 минут
Миссиялар СТС-123 СТС-124
Миссия белгиси
Таваллуди
Соҳаси Мечаниcал энгинеэринг
Тезис сарлавҳаси Дйнамиcс, Аcоустиcс анд Cонтрол оф Cлоуд Cавитатион он Ҳйдрофоилс
Академик раҳбарлари Чристопҳер Бреннен

Ҳаёти ва ижоди

Реисман Неw-Жерсей штатининг Морристоwн шаҳрида яҳудий оиласида туғилган. 1986-йилда Парсиппанй ўрта мактабини тугатгандан сўнг, Wҳартон мактаби ва Пенсилвания университетидаги муҳандислик ва амалий фанлар мактабига қатнаган. 1991-йилда у университетда иқтисодиёт, шунингдек, машинасозлик ва амалий механика бўйича бакалавр даражасини олган[2][3]. Кейинчалик Гарретт Калифорния Технология Институтида (Cалтеч) ўқиган ва у машинасозлик соҳаси бўйича 1992-йилда магистрлик ва 1997-йилда докторлик даражасини олган[4]. Cалтечда у Чристопҳер Э. Бреннан ва НАСАнинг яна бир бўлажак астронавти Боб Беҳнкен билан танишган. Кейинчалик иккала астронавт ҳам СТС-123 да биргаликда коинотга биринчи парвозини амалга оширишган[5].

НАСА даги фаолияти

2003-йилнинг июн ойида Реисман Ақуариус сув ости лабораториясида НЕЭМО 5 миссияси давомида акванавт бўлиб хизмат қилган ва ўн тўрт кун давомида сув остида яшаб, ишлаган[6].

Экспедиция 16/17

Гарретт Реисман СТС-123 пайтида Спаcе Шуттле Эндеавоурни ўрта палубасида

Реисман Халқаро космик стансияда узоқ муддатга экипаж сифатида тайинланган. У 2008-йилнинг 11-мартида СТС-123 (Спаcе Шуттле Эндеавоур) парвозида 5-рақамли миссия мутахассиси сифатида космосга учган. Стансияга етиб боргач, у миссиянинг биринчи очиқ космосга чиқишида иштирок этган[7]. Реисман ўн олтинчи ва ўн еттинчи экспедиция давомида иккинчи даражали парвоз муҳандиси сифатида стансияда қолган. У ўз вазифасини якунлагач, 2008-йилнинг 14-июнида СТС-124 космик кемаси бортида 5-рақамли миссия мутахассиси сифатида Ерга қайтиб келди[8]. Халқаро космик стансияда бўлган пайтида у икки марта космик шатлларни келганига гувоҳ бўлган. Шунингдек, Спеcиал Пурпосе Дехтероус Манипулатор (СПДМ) ва япон экспериментал модули бўлган „Кибо“нинг босимни аниқлаш қисмининг ўрнатилишини ўрганган[9].

Реисман Халқаро космик стансияда хизмат қилган биринчи яҳудий экипаж аъзоси эди[10]. У 2008-йилнинг май ойида Исроилнинг 60-йиллик мустақиллик байрами муносабати билан космосдан туриб Исроил халқига табрик йўллаган[11]. Шунингдек, у стансияда бўлган пайтида „Космик стансия экипажи аъзосининг бир кунлик ҳаёти“ номли қизиқарли, юқори сифатли видео тайёрлаган ва ўша вақтда бўш турган катта Кибо бўлимида инсонлар орбитал космоснинг паст тортишиш кучида „сузиш“ мумкин эмаслигини кўрсатиб берган[12].

СТС-132

Реисман 2010-йилнинг 14-майидан 26-майигача Атлантис космик кемаси бортида Халқаро космик стансияга саёҳат қилган СТС-132 миссиясининг аъзоси бўлган. У ушбу миссия давомида иккита космик парвозда қатнашган[13]. Гарретт 2008-йилнинг 11-мартида СТС-123 (Эндеавоур космик кемаси) миссиясида 5-рақамли миссия мутахассиси сифатида космосга учган. Космик кема орбитал стансияга уланганидан сўнг, у миссиянинг биринчи очиқ космосга чиқишида иштирок этган.

НАСАдан кейинги фаолияти

2011-йилнинг 4-мартида СпаcеХ Реисман компанияга катта муҳандис сифатида иш бошлашини эълон қилган. Унинг вазифаси космонавтлар хавфсизлиги ва миссиясини таъминлаш бўлган[14]. Кейинчалик у экипаж операциялари бўйича директор лавозимига кўтарилган[15]. 2018-йилнинг 31-майида Реисман СпаcеХдаги лавозимини тарк этишини айтиб, фақатгина „маслаҳатчи“ бўлиб қолишини эълон қилган. У Жанубий Калифорния университетида инсон космик парвози бўйича дарс бериш имкониятини қўлдан бой бера олмаслигини таъкидлаган[16][17].

Оммавий маданият

"Cолберт Универсе"нинг аъзоси бўлган Реисманнинг 2008-йилнинг 8-май куни "Тҳе Cолберт Репорт" кўрсатувининг бир қисмида „WристСтронг“ билагузугини тақиб юрганини кўрилгандан сўнг, космосдан жонли интервю берган[18][19]. 2008-йилнинг 24-июлида Ерга қайтгач, Реисман кечанинг махсус меҳмони сифатида „Тҳе Cолберт Репорт“ кўрсатувида шахсан иштирок этган[20]. Реисман Степҳен Cолбертга космосда тақиб юрган „WристСтронг“ билагузугини совға қилган. Реисман „Тҳе Cолберт Репорт“ кўрсатувининг сўнгги қисмида ҳам қатнашган[21].

Реисман Баттлестар Галаcтиcа сериалининг финал эпизоди учун мустамлакачи денгиз пиёдаси сифатида қисқа рол ижро этган[22]. Спаcе.cом нашрининг хабар беришича, унинг кимдир унинг устида қайд қилганидан кейин унинг вафот этган саҳнаси 2009-йилнинг 20-мартидаги эфирга узатилган эпизоднинг якуний таҳририда бўлмаслиги мумкин[22].

Эфирга узатилган сўнгги эпизоддаги подкастда продюсер Рон Мооре кадрнинг орқа фонидаги Раптор ядровий қурол(вайрон қилинишидан бироз аввал)ни ишга туширишга тайёрлаётган жойда кўриниб қолган одамлардан бири Реисман бўлганлигини тасдиқлаган.

2019-йил июл ойида продюсер Рон Мооре Реисман билан Совет Иттифоқи АҚШдан олдин одамларни Ойга қўндирган вақт жадвалини муҳокама қилгандан сўнг ўзининг " Бутун инсоният учун " муқобил реалити-сериясини яратгани ҳақида хабар берган[23]. Реисман, шунингдек, шоунинг техник маслаҳатчиси бўлиб ишлаган[24] ва 2- мавсумнинг 2-эпизодида меҳмон ва Ой космик кемаси капитани сифатида иштирок этган[25]. Реисман 2020-йилнинг 8-февраилда Жоэ Роган тажрибасида ҳам қатнашган.

Реисман актриса Жане Кракоwскининг синфдоши бўлган[26]. 2010-йилнинг май ойида Кракоwски Тҳе Тонигҳт Шоw wитҳ Жай Лено кўрсатувида Реисман Спаcе Шуттле Атлантисда бўлганида у билан электрон почта орқали хабарлашганини айтган. Аксар қисми 30 Роcкнинг мухлисларидан иборат бўлган экипаж аъзоларининг илтимосига кўра, Кракоwски дастур ссенарийсига дастхат қўйиб берган ва улар кейинчалик бу ссенарийни фазога ўзлари билан бирга олиб кетишган.

Манбалар

  1. ↑ „Астронаут то жоин УСC Департмент оф Астронаутиcал Энгинеэринг“. неwс.усc.эду (2018-йил 31-май). Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  2. ↑ „НАСА биограпҳй, ГАРРЕТТ Э. РЕИСМАН (ПҲ.Д.), НАСА АСТРОНАУТ (ФОРМЕР)“. НАСА (2011-йил 1-июн). Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  3. ↑ Жагода, Наоми. „Астронаут'с cареэр wас лаунчед ҳере“. Тҳе Даилй Пеннсйлваниан (2008-йил 25-март). 2011-йил 7-августда асл нусхадан архивланган.
  4. ↑ Cарреау, Марк. „Астронаут традес жокес wитҳ Cолберт ин спаcе интервиэw“. Ҳоустон Чрониcле (2008-йил 8-май).
  5. ↑ Бреннен. „Формер Градуате Студенц“. Cалтеч. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  6. ↑ НАСА. „НЕЭМО Ҳисторй“. НАСА (2006-йил 21-март). 2006-йил 8-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  7. ↑ Деан, Бранди. „НАСА – Алл Абоард фор СТС-123: Тҳе Статион Гоэс Глобал“. Жоҳнсон Спаcе Cентер (2008-йил 29-январ). 2008-йил 29-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  8. ↑ „Спаcе шуттле такес иц плаcе он тҳе пад“. НБC Неwс (2008-йил 3-май). „Чамитофф wилл ремаин беҳинд он тҳе статион, реплаcинг астронаут Гарретт Реисман, wҳо беган ҳис стинт ас а мембер оф тҳе статион'с ливе-абоард cреw дуринг тҳе ласт шуттле миссион ин Марч. Реисман wилл бе ретурнинг то Эартҳ ин Чамитофф'с плаcе.“.
  9. ↑ Дунн, Марcиа. „Шуттле макес биг деливерй то спаcе статион“. НБC Неwс (2008-йил 2-июн). 2015-йил 3-апрелда асл нусхадан архивланган.
  10. ↑ Cашман. „Броwн: Исраэл оне оф 20тҳ cентурй'с 'греатест ачиэвеменц'“. Тҳе Жерусалем Пост (2008-йил 8-май). 2021-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  11. ↑ Шефлер. „Wҳере (алмост) но Жеw ҳас гоне бефоре“. Тҳе Жерусалем Пост (2010-йил 8-ноябр). 2021-йил 27-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  12. ↑ Малик, Тариқ. „НАСА Астронаут Реадапц то Лифе он Эартҳ“. Спаcе.cом (2008-йил 30-июн). Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  13. ↑ НАСА. „СТС-132 Миссион Суммарй (ПДФ)“. НАСА (2010-йил 1-май). 2010-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  14. ↑ „"Астронаут Гарриэтт Реисман Жоинс СпаcеХ" (Марч 4, 2011) СпаcеХ wебсите“. 2011-йил 18-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  15. ↑ „Боэинг, СпаcеХ сеэк то энд ИСС релианcе он Руссиа“. УСА Тодай.
  16. ↑ „Астронаут то жоин УСC Департмент оф Астронаутиcал Энгинеэринг“. неwс.усc.эду (2018-йил 31-май). Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  17. ↑ „СпаcеХ cреw диреcтор мовес то аcадемиа, сайс cомпанй wилл wин раcе то спаcе“ (эн-ус). Арс Течниcа. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  18. ↑ Cарреау, Марк. „Астронаут традес жокес wитҳ Cолберт ин спаcе интервиэw“. Ҳоустон Чрониcле (2008-йил 8-май).
  19. ↑ „Гарретт Реисман – Май 8, 2008“. Тҳе Cолберт Репорт. Cомедй Cентрал (2008-йил 8-май).
  20. ↑ „Эписоде #04094 – Жулй 24, 2008“. Тҳе Cолберт Репорт. Cомедй Cентрал (2008-йил 24-июл). 2008-йил 12-октябрда асл нусхадан архивланган.
  21. ↑ „Степҳен & Фриэндс - "Wе'лл Меэт Агаин" - Деcембер 18, 2014“. Тҳе Cолберт Репорт. Cомедй Cентрал (2014-йил 18-декабр). 2014-йил 19-декабрда асл нусхадан архивланган.
  22. ↑ 22,0 22,1 „Реал-лифе астронаут дишес 'Баттлестар Галаcтиcа'; Тҳреэ монтҳс он реал спаcе статион фоллоwед бй оне дай он факе спаcешип“. НБC Неwс (2009-йил 19-март).
  23. ↑ Радиш. „'Фор Алл Манкинд' Шоwруннер Роналд Д. Мооре он Ҳис Алт Ҳисторй Спаcе Раcе Аппле+ Сериэс“. Cоллидер (2019-йил 15-июл). 2020-йил 2-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 4-ноябр.
  24. ↑ „Фор Алл Манкинд — Жаместоwн Тоур | Аппле ТВ+“. ЁуТубе (2020-йил 6-май). 2020-йил 10-майда асл нусхадан архивланган.
  25. ↑ „Интервиэw: Астронаут Гарретт Реисман гуэст старс он 'Фор Алл Манкинд'“. cоллеcтСпаcе.cом (2021-йил 26-феврал).
  26. ↑ „Аcтресс Жане Кракоwски, астронаут Гарретт Реисман бринг стар поwер то Моррис Томорроw гала“ (2009-йил 28-март).

Ҳаволалар