Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Gematit

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Гематит (юнонча: ҳаима — қон), темир ялтироғи — темирнинг кенг тарқалган минерали. Кимёвий формуласи - Ғе2О3. Таркибида 70% гача темир бор. Баъзан титан (11% гача ТиО2 титаногематит), алюминий (14% гача А12О, — алюмогематит), марганес (17% гача — марганесгематит), сув (Н,0 8% гача гидрогематит) аралашмалари бўлади. Тригонал сингонияли. Кристаллари кўпинча пластинкасимон, варақсимон, буйрак шаклида, ранги пўлатранг — кулрангдан қорагача. Ярим металлсимон ялтирайди. Чиннига чизилса қизил из қолдиради. Қаттиқлиги - 6—6,5. солиштирма ог'ирлиги - 5,3. Қиздирилганда магнитланади, 1594° температурада эрийди. Гематит интрузив жинсларда, гидротермал конларда кварс, барит, магнетит, хлорит билан бирга ва вулкан кратерлари деворларида учрайди. Нураш жараёнида темир гидроксидларининг сувсизланиши натижасида ҳам гематит ҳосил бўлади. Регионал метаморфизм жараёнида гематитнинг жуда катта массалари вужудга келади. Ўзбекистонда Чатқол-Қурама тоғларидаги темир конларида (Суренота. Ғова, Тўрангли, Чақадамбулоқ), кўп металли конларда (Қўрғошинкон, Олтинтопкан, Консой) кўп тарқалган. Украина (Кривой Рог), Россия Федерацияси (Курск магнит аномалияси, Урал тоғлари, Сибирда), АҚСҲ, Канада, Бразилия, Ҳиндистон ва бошқа мамлакатларда йирик конлари бор. Гематит рудалари чўян ва пўлат олишда муҳим хом ашё ҳисобланади. Тоза кукунсимон хиллари бўёқ тайёрлашда ишлатилади: гематит — темир олинадиган руда[1].

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил