General Dynamics-Grumman F-111B
Ф-111Б — Американинг узоқ масофали ташувчи қирувчи самолёти ҳисобланиб, Ф-111 қирувчисининг денгиз модификацияси деб қаралади. Ф-4 ташувчисига асосланган қирувчи самолётлар паркини алмаштириш учун ишлаб чиқилган. У 1960-йилларда „Генерал Дйнамиcс“ томонидан Грумман билан биргаликда АҚШ денгиз флоти учун яратилган. Ўзгарувчан қанотлари, ёниш мосламаси билан айланма турбожетли двигател, эрта огоҳлантирувчи радар, узоқ масофали ракета қуроллари ва уларни бошқариш тизими каби бир қатор янгиликлар билан бойитилган. У ўхшаш двигателлари, қуроллари ва қанотлари конфигурациясига эга енгилроқ Ф-14 га йўл бериб, фойдаланишга қабул қилинмаган.
Боғланган тузилмалар

Самолёт самолёт ташувчиларининг зарба тузилмаларини душман самолётларидан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган. Шу билан бир қаторда, ушбу мақсадлар учун самолётнинг ўзи билан бир вақтда қуролни бошқариш тизими ишлаб чиқилган бўлиб, нишонни кузатиш радарини ўз ичига олган бўлиб, уларнинг ўз вақтида аниқланишини, шунингдек ҳаводан ҳавога бошқариладиган ракеталар узоқ масофали тутиб олиш воситаларини таъминлаган.
Тарихи
Қирувчи самолётнинг ташувчига асосланган модификациясини ишлаб чиқиш унинг асосий модели (Ф-111) билан параллел равишда амалга оширилган. Ҳамда у АҚШ Ҳарбий-ҳаво кучлари учун ТФХ (Таcтиcал Фигҳтер Эхпериментал) янги авлод экспериментал тактик қирувчи самолётлар дастури доирасида ишлаб чиқилган. Баландликларда душман ҳудудига чуқур рейдлар қилиш ва тактик ядро қуролларини алоҳида аҳамиятга эга бўлган нишонларга етказиш учун кўп ролли қирувчи самолётни яратишни назарда тутган дастур доирасида, флот душманни тутиб олиш ва ҳаво ҳужумлари мавзусига кўпроқ қизиқиш билдирган. Кўп жиҳатдан, лойиҳанинг қисқаришига сабаб бўлган аниқ номдаги ўзига хос қарама-қаршиликлар ва парвоз-техник характердаги мулоҳазалар деб қаралган[1].
Парвоз самарадорлиги
- Техник хусусиятлари[2]
- Экипаж: 2 (учувчи ва авионика оператори)
- Юк кўтариш қобилияти: 18,99 т
- Узунлиги: 20,98 м
- Қанот кенгайиши:
- парвоз конфигурациясида: 21,3 м
- букланган: 10,34 м
- Баландлиги: 4.80 м
- Қанот майдони:
- парвоз конфигурациясида: 60,9 м²
- букланган: 51,1 м²
- Бўш вазн: 20910 кг
- Бўш оғирлиги: 35800 кг
- Максимал учиш оғирлиги: 39900 кг
- Ички бакларда ёқилғининг оғирлиги: 10432 кг
- Ёқилғи бакларининг ҳажми: 12720 л
- Қувват қурилмаси: 2 × Пратт & Wҳитней ТФ30-П-3 турбофан
- Куйишдан кейинги қувват: 2 × 4876 кгф (47,8 кН)
- Куйишдан кейинги қувват: 2 × 8391 кгф (82,3 кН)
- Учиш хусусиятлари[3]
- Максимал тезлик: 2330 км/соат (М=2,2)
- Жанг радиуси: 3390 км (оддий жанговар юк билан, осилган ёқилғи бакисиз)
- Паром масофаси: 5150 км (2 ПТБ дан 946 л гача)
- Амалий шифт: 19800 м
- Кўтарилиш тезлиги: 108 м/с
- Қанот юки:
- парвоз конфигурациясида: 586 кг/м²
- букланган: 703 кг/м²
- Босимнинг оғирлик нисбати: 0,47
- Қуролланиши[4]
- Ўқ отиш қуроллари: 1 х 20 мм М61 олти баррелли қурол
- Қаттиқ нуқталар: 6 (қуролланиш ваосилган ёқилғи баки учун)
- бошқариладиган ракеталар:
- Ҳаводан ҳавога ракета синфи: 6 × АИМ-54.
Манбалар
- ↑ Статемент оф Виcе Адм. Тҳомас Ф. Cонноллй, У.С. Навй, Депутй Чиэф оф Навал Оператионс (Аир). / Ҳеарингс он Милитарй Постуре анд ан Аcт (С. 3293) то Аутҳоризе Аппроприатионс, 90тҳ Cонгресс, 2нд Сессион. — Wашингтон, Д.C.: У.С. Говернмент Принтинг Оффиcе, 1968. — П. 9344-9345.
- ↑ {{Китоб манбаси|титле=<реф>Тҳомасон, Томмй. Грумман Навй Ф-111Б Сwинг Wинг. — Сими Валлей, Cалифорниа: Стеве Гинтер, 1998. — П. 55-56 — (Навй Фигҳтерс ; 41) — ИСБН 0-942612-41-8.
- ↑ {{Китоб манбаси|титле=<реф>Миллер, Жай. Генерал Дйнамиcс Ф-111 Аардварк. — Фаллброок, Cалифорниа: Аэро Публишерс, 1982. — П. 66, 80 — ИСБН 0-8168-0606-3.
- ↑ {{Китоб манбаси|титле=<реф>Логан, Дон. Генерал Дйнамиcс Ф-111 Аардварк. — Атглен, ПА: Счиффер Милитарй Ҳисторй, 1998. — П. 302-303 — ИСБН 0-7643-0587-5.