Гераниол, С,0Н18О — органик бирикма, рангсиз ёки оч-сариқ рангли атир-гул ҳидли суюқлик. Мол.м. 154,26. Суюқланиш температураси — 15°, қайнаш температураси 229-230°, зичлиги 889 кг/м3. Сувда ёмон эрийди, этанолда ва пропиленгликолда яхши эрийди. Гераний, атиргул, ситронелла ва б. эфир мойлари тартибида а- ва р\-шакллари аралашмаси ҳолида бўлади; мураккаб эфир кўринишида ёввойи сабзи мевасидан олинадиган эфир мой и да ҳам мавжуд. Олиниш усуллари: эфир мойларидан ажратиб олиш: ситрални селектив гидридлаш; линалоолани ванадий катализаторлари иштирокида изомерлаш; мирсенни гидрохлорлаш; хлоридларни CҲжCООНа билан бирга қиздириш ва ҳосил бўлган ацетатларни гидролизлаш; изопрен билан хлорид кислотани СнCл, иштирокида теломеризациялаш ва олинган хлоридларни гидролизлаш. Г.нинг сисизомери (нерол) ҳам а- ва Р-шакллари аралашмаси ҳолида мавжуд бўлиб, Г.га нисбатан хушбўйроқ (атиргул ҳидли) рангсиз суюқлик. Қайнаш температураси 229230°, зичлиги 876 кг/м3. Сувда эримайди, этанолда яхши эрийди. Нерол, атиргул ва б. эфир мойларидан ажратиб олинади. Г. ва нерол мураккаб эфирлар, хушбўй моддалар олишда, хушбўй ҳидли атирйпа, совун ва ювиш воситалари и.ч. да қўлланади.

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил