ГЕВЕЛИЙ (Ҳекелиус) Ян (1611.28.1-Гданск —1687.28.1) — поляк астрономи. 1641-йилда Гданскда Европада энг йирик расадхона қурган. „Селенография ёки Ой релефининг баёни“ (1647) асарини ёзиб, селенографияга асос солган. Ойнинг батафсил харитасини (1647), 1564 юлдузнинг каталоги (рўйхати)ни (1687) тузган. Г. қуёш ҳолати жадвалини такомиллаштирган; Ойнинг оптик либрациясини топган (қаранг Ой либрацияси) ва 4 кометани кашф қилган. 1690-йилда „Юлдузлар осмонининг атласи“ („Уранография“) чоп эттирилган. Мазкур атлас академик В. П. Шчеглов томонидан бир неча марта қайта нашр қилинган. Атласда келтирилган икки гравюрада ўша даврнинг машҳур астрономлари орасидан Улуғбекка ҳам фахрли ўрин берилган. Атоқли астроном 1647- йили нашр қилилнган '' селенография'' китобида Ойдаги кратерлардан бирини буюк ватандошимиз Аҳмад ал-Фарг'оний номи билан атайди.

Адабиётлар

  • ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил