Гирижа Деви (1929-йил 8-май — 2017-йил 24-октабр) Сения ва Банарас гҳаранаснинг ҳинд классик қўшиқчиси эди. У мумтоз ва энгил классик мусиқаларни ижро этди ва тҳумри профилини кўтаришга ёрдам берди. У 2017-йил 24-октабрда вафот этди.

Ёшлиги

Гирижа Деви 1929-йил 8-майда Варанаси шаҳрида заминдор Рамдео Рай оиласида туғилган[1]. Унинг отаси гармон чалиб, мусиқадан дарс берган, Гирижа Деви эса беш ёшидан бошлаб вокалчи ва саранги ижрочи Саржу Прасад Мисрадан кҳял ва таппа куйлаш бўйича сабоқ олган[2]. У тўққиз ёшида " Яад Раҳе " филмида рол ўйнади ва Чанд Мисра қўл остида турли услубларда ўқишни давом эттирди[2]

Карера ижроси

Деви 2006-йилда

Гирижа Деви ўзининг оммавий дебютини 1949-йилда Бутун Ҳиндистон радиоси Аллоҳободда, тахминан 1946-йилда тадбиркорга турмушга чиққанидан сўнг қилди, лекин онаси ва бувисининг қаршиликларига дуч келди, чунки анъанага кўра, ҳеч қандай юқори синф аёл омма олдида чиқиш қилмаслиги керак эди[1][2][3].. Гирижа Деви бошқалар учун алоҳида чиқиш қилмасликка рози бўлди, лекин 1951-йилда Бихарда ўзининг биринчи оммавий концертини берди[2] У 1960-йилларнинг бошларида вафот этгунига қадар Шри Чанд Мисра билан бирга таҳсил олган, 1980-йилларда Калкуттадаги ИТC Сангеэт тадқиқот академияси ва 1990-йилларнинг бошларида Банарас Ҳинду университети ўқитувчиси бўлиб ишлаган ва бир қанча талабаларга унинг мусиқий меросини сақлаб қолишни ўргатган[2] Гирижа Деви 2009-йилда тез-тез гастролларда бўлишни давом этган[2][4]...

Гирижа Деви Банарас гҳаранада куйлади ва анъанага хос пураби анг тҳумри услубини ижро этиши унинг мавқеини оширишга ёрдам берди[3][5]. Унинг репертуарида ярим классик кажри, чаити ва холи жанрлари бор эди ва у кҳял, ҳинд халқ мусиқаси ва таппа куйлади[3][6]. Мусиқа ва мусиқачиларнинг янги Грове луғати бир марта унинг ярим классик қўшиқ айтиши унинг классик машғулотини Биҳар ва шарқий Уттар-Прадеш қўшиқларининг минтақавий хусусиятлари билан бирлаштирганлигини айтди[2].

Гиржа Деви 2017-йил 24-октабрда 88 ёшида Калкуттадаги БМ Бирла юрак тадқиқот марказида юрак хуружидан кейин вафот этди[7].

Гирижа Деви

Мукофотлар

Моҳд. Ҳамид Ансорий Сангеэт Натак Академи стипендиялари 2010 ва Сангеэт Натак Академи мукофотлари 2010-йилги инвестиция маросимида Гирижа Деви га тақдим этилмоқда.
  • Падма Шри (1972)
  • Падма Бҳушан (1989)
  • Падма Вибҳушан (2016)[8]
  • Сангеэт Натак Академи мукофоти (1977)
  • Сангеэт Натак Академи стипендияси (2010)[9]
  • Маҳа Сангеэт Самман мукофоти (2012)[10]
  • Сангеэт Самман мукофоти (Довер Лейн мусиқа конференсияси)
  • ГиМА мукофотлари 2012 (Умр бўйи муваффақият)
  • ТанаРири Пураскар

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Рамнараян, Гоwри. „Қуээн оф тҳумри“. Тҳе Ҳинду (11-ноябр 2008-йил). 6-апрел 2018-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-апрел 2009-йил. Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "ТҲ081111" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Дутта, Амелиа (2001). "Деви, Гирижа". ин Садиэ, Станлей. Тҳе Неw Грове диcтионарй оф мусиc анд мусиcианс. 7 (2нд нашри). Лондон: Маcмиллан Публишерс. 265–266 б. ИСБН 978-0-333-60800-5.  Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "НеwГрове" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Тандон, Адити. „Футуре оф фолк мусиc унcертаин, wарнс Гирижа Деви“. Тҳе Трибуне (17-феврал 2004-йил). Қаралди: 11-апрел 2009-йил. Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; наме "ТТ040217" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент
  4. ↑ Триведи, Сукумар. „Пандит Ҳарипрасад Чаурасиа wоркс а чарм wитҳ ҳис магиc флуте“. Тҳе Индиан Эхпресс (5-январ 2009-йил). Қаралди: 11-апрел 2009-йил.
  5. ↑ Дориан, Фредериcк. Wорлд Мусиc: Тҳе Роугҳ Гуиде. Роугҳ Гуидес, 2000 — 91-бет. ИСБН 978-1-85828-636-5. 
  6. ↑ Кумар, Раж. Эссайс он Индиан мусиc. Дисcоверй Публишинг Ҳоусе, 2003. ИСБН 978-81-7141-719-3. 
  7. ↑ „Гирижа Деви пассес аwай ат 88; cондоленcес поур ин фор тҳумри қуээн он Тwиттер“ (инглизча). Тҳе Индиан Эхпресс (25-октабр 2017-йил). Қаралди: 1-феврал 2021-йил.
  8. ↑ „Падма Аwардс“. Министрй оф Ҳоме Аффаирс, Говернмент оф Индиа (2015). 15-октабр 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 21-июл 2015-йил.
  9. ↑ „Падма Аwардс“. Министрй оф Cоммуниcатионс анд Информатион Течнологй. 17-феврал 2012-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-март 2009-йил.
  10. ↑ „Сангеэт Натак Академи Аwардс – Ҳиндустани Мусиc – Воcал“. Сангеэт Натак Академи. 1-феврал 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 29-декабр 2009-йил.