Gondi
 Товуқ ва сабзи билан гонди солинган ликоп | |
| Тури | Шўрва |
|---|---|
| Келиб чиқиши |
 Эрон Хуросон, Исфаҳон ва Теҳрон |
| Муаллифи | Форс яҳудийлари |
| Асосий компонентлари | Нўхат уни, товуқ, ёки курка, ёки баъзан (қиймаланган қўзи гўшти, қирғичдан чиқарилган пиёз, кардамон, саримсоқ, баъзан зарчава, қуритилган лайм |
Гонди (форс тили: گندی), баъзан ғонди ёки гунди деб ҳам ёзилади[1][2], форс яҳудийлари таоми[2] бўлиб, кöфталар[3]дан иборат. Таом қиймаланган қўзи гўшти, бузоқ гўшти ёки товуқ гўшти[2]дан тайёрланади ва анъанавий равишда Шаббатда дастурхонга тортилади. Қуритилган лайм баъзан масаллиқ сифатида ишлатилади[4]. Гонди Шаббат ва бошқа яҳудий байрамларида тортиладиган товуқ шўрваси таркибида берилади; уларнинг ашкеназ яҳудийларидаги ўхшаши – маца коптокларига ўхшайди.
Улар баъзан гарнир сифатида ёки аперитив тарзида ҳам тортилади. Қўшимча таомлар сифатида Яқин Шарқ нони ва ялпиз, сувкресс ҳамда райҳон каби хом кўкатлар берилади[5].
Келиб чиқиши
Гондининг келиб чиқиши аниқ маълум эмас, чунки Эрондаги турли шаҳарларда яшаган яҳудий жамоалари уни яратган, деб айтилади; бироқ одатда у илк бор Теҳрон яҳудий жамоасида тайёрланган, деб ҳисобланади. Гўшт қиммат бўлгани сабабли, у Шаббат учун махсус таом бўлган. У эронлик яҳудийларга нисбат бериладиган кам сонли таомлардан биридир. Гонди тоғ яҳудийлари орасида ҳам машҳур таомдир[5][6].
Яҳудий байрамлари
Одатда маца коптокларидан каттароқ бўладиган гонди, „эркак анатомиясининг муайян қисми учун беадаб киноя“ деб аталадиган номга эга бўлиб, Исроилдаги форс яҳудийларида Пурим байрами таомида тортилади. У Песах учун маца коптокларига муқобил таом ҳам ҳисобланади[7].
Масаллиқлар
Гонди рецептлари одатда қандайдир кўринишдаги қиймаланган гўшт, нўхат уни[2] (у қовурилган нўхатдан тайёрланиши ҳам мумкин), майда тўғралган пиёз, майдаланган кардамон ва тузни ўз ичига олади.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Мурпҳй, Кате „Cатчинг Уп Wитҳ тҳе Чеф Ётам Оттоленгҳи“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2012-йил 10-март). 2024-йил 8-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-ноябр.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Рутҳ Табер: Чиcкпеас стар ин Рош Ҳашанаҳ дишес“. Эл Пасо Тимес (2016-йил 20-сентябр). 2020-йил 23-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-ноябр.
- ↑ „Тҳе Стуфф Оф Традитион“. Тҳе Жеwиш Wеэк | Cоннеcтинг Тҳе Wорлд То Жеwиш Неwс, Cултуре & Опинион (2016-йил 2-март). 2016-йил 6-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-ноябр.
- ↑ „Тҳе фоод травелс оф Лондон'с топ чефс“. Эвенинг Стандард (2016-йил 4-октябр). 2016-йил 6-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-ноябр.
- ↑ 5,0 5,1 „Ираниан Жеwс' делиcиоус обсессион wитҳ Гонди - Ираниан Америcан Жеwс“. 2016-йил 6-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-ноябр.
- ↑ „ПерсианРабби.cом - Персиан Ираниан Жудаисм Онлине - Ҳоw то маке Гонди“. 2008-йил 11-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 25-январ.
- ↑ „Гонди фор Пурим“. Ҳадассаҳ Магазине (2016-йил 11-март). 2024-йил 8-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 12-сентябр.