Гродно Азот (беларусча: «Гродна Азот») очиқ аксиядорлик жамияти – Беларус давлат компанияси, азотли бирикмалар ва ўғитлар ишлаб чиқарувчиси. 1963-йилда азотли ўғитлар заводи сифатида ташкил этилган.

„Гродно Азот“ ОАЖ
Тури Очиқ турдаги аксиядорлик жамияти
Тармоғи Кимё саноати
Эгаси Белнефтехим
Қачон асос солинган 1965 (61 йил аввал) (1965)
Жойлашуви Belorussiya bayrogʻi Беларус , Гродно, Космонавтлар шоҳ кўчаси, 100-уй
Асосчи(лари) СССР Министрлар Совети
Раҳбарият Игор Ляшенко (директор)
Маҳсулот(лар)и Азот, аммиак, метанол, ўғитлар, тозалагичлар, ювиш ва ҳимоя воситалари
Айланма даромади 1,352 млрд рубл (2020)[1]
 1,654 млрд рубл (2019)
Бойлиги  1,583 млрд рубл (2020)[1]
 1,551 млрд рубл (2019)
Ишчилар сони 7 475
Вебсайти www.азот.бй

„Белнефтехим“ Беларус давлат нефт ва кимё консерни таркибига киради. Гродно шаҳри, Космонавтлар шоҳ кўчаси, 100-уй манзилида жойлашган.

5 та ишлаб чиқаришни ўз ичига олади. Бу ерда 50 га яқин турдаги кимёвий маҳсулотлар: суюқ техник аммиак, азотли ўғитлар – карбамид, карбамид-аммиак аралашмаси, аммоний сулфат, метанол теник, капролактам, биодизел ва суюқ карбонат ангидрид ишлаб чиқарилади.

2016-йилдан бери Гродно Азот АҚШ, кейинроқ Европа Иттифоқи ва бошқа қатор давлатлар томонидан халқаро санксиялар остида➤.

Тарихи

Гродно Азот

1960-йил октябр ойида вақтинчалик ёрдамчи иншоотлар қурилиши бошланди. Аммиак ва карбамид ишлаб чиқариш 1963-йилда бошланган. 1965-йил январ ойида аммиак-1 ва карбамид-1 сехларининг биринчи навбатлари ишга туширилди. 1970-йилда капролактам ишга туширилгач, завод кимё заводига айлантирилди.

1970-йил октябр ойида Гродно азотли ўғитлар заводи С. О. Притицкий номидаги Гродно кимё заводига, 1975-йил май ойида эса С. О. Притиций номидаги „Азот“ Гродно ишлаб чиқариш бирлашмасига айлантирилди.

1981-йилда корхона Халқлар дўстлиги ордени билан тақдирланди.

2000-йил август ойида „Азот“ Гродно ишлаб чиқариш бирлашмаси „ГПО Азот“ Гродно ишлаб чиқариш республика унитар корхонасига, 2002-йилда эса „Гродно Азот“ очиқ аксиядорлик жамиятига айлантирилди[2].

Натижалари сохталаштирилган деб ишониладиган[манба керак] 2020-йилги Беларус президентлик сайловларидан сўнг, „Гродно Азот“ ОАЖ ходимлари Беларусдаги норозилик намойишларини ва миллий иш ташлашга чақирувларни қўллаб-қувватладилар, бироқ уларнинг кўпчилиги полиция томонидан ҳибсга олинди ва калтакланди[3][4]. Гродно-Азот мамлакатдаги барча корхоналар орасида иш ташлашни қўллаб-қувватлаганларнинг энг кўп сонига эга эди[3].

Санксиялар

2006-йилдан бери (узилишлар билан[5][6][7][8][9][10]) „Гродно Азот“ ОАЖ ва „Гродно Химволокно“ филиали демократик жараёнга путур етказиши туфайли АҚШнинг махсус белгиланган фуқаролар ва блокланган шахсларнинг санксиялар рўйхатига киритилган[11][12]. Охирги киритиш 2021-йил июн ойида бўлиб ўтди[13]. 2021-йил 9-август Гродно Азот бош директори Игор Ляшенко АҚШнинг махсус тайинланган фуқаролари ва блокланган шахслар рўйхатига киритилган[10][14].

Гродно Азот ва Гродно Химволокно 2021-йил 2-декабрда кучга кирган Европа Иттифоқи санксияларининг бешинчи пакетига киритилди[15] чунки „Гродно Азот ишчилари, шу жумладан Химволокно заводи ишчилари режимга қарши тинч намойишларда қатнашган ва ҳам Гродно Азот раҳбарияти, ҳам режим вакиллари томонидан иш ташлагани туфайли ишдан бўшатилган, қўрқитилган ва таҳдид қилинган. Шунинг учун Гродно Азот фуқаролик жамиятига қарши репрессиялар учун жавобгардир“[16].

20-декабрда Швейсария[17][18], 22-декабрда эса Албания, Исландия, Лихтенштейн, Норвегия, Шимолий Македония, Сербия, Черногория [19][20] Европа Иттифоқи санксияларига қўшилди.

Гродно Азот 2022-йил март ойидан Япония[21][22], октябр ойидан Украина санксиялари остида[23].

Санксияларга муносабат

2021-йилнинг 3-апрелида „Гродно Азот“ АЖ шўба корхонаси маҳсулотларни жўнатиш бўйича тендер эълон қилгани, унинг шартларидан бири ҳужжатларда бошқа компанияни жўнатувчи сифатида кўрсатиш имконияти бўлганлиги ҳақида хабар берилган эди. Мурожаатга кўра, бу ҳолат санксиялар таҳдиди билан боғлиқ бўлган[24].

2023-йил феврал ва март ойларида Беларус тергов маркази ва Литва Сиэна журналистлари Гродно Азот компаниясининг маҳсулотлари заводга қарши санксиялар киритилгандан сўнг, Европа Иттифоқида бир нечта компаниялар ёрдамида сотилаётганини таъкидлади[25][26].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 „Отчетность за 2020 год“. 2021-йил 13-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 13-июн.
  2. ↑ „ВЕХИ ИСТОРИИ“ (рус тили). Қаралди: 2023-йил 5-сентабр.[сайт ишламайди]
  3. ↑ 3,0 3,1 „«Рабы, все равно будете на нас работать». Как бастуют и разгоняют протесты на «Гродно Азоте»“ (ру). Русская служба Би-би-си (2020-йил 30-октябр). 2020-йил 1-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2020-йил 12-ноябр.
  4. ↑ „Протесты в Беларуси: в Гродно ОМОН применил слезоточивый газ против демонстрантов“. 2021-йил 22-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 22-июл.
  5. ↑ Жоҳн Р. Лиэбман, Росзел Cатҳcарт Тҳомсен ИИ, Жамес Э. Бартлетт ИИИ. Унитед Статес Эхпорт Cонтролс (эн). Wолтерс Клуwер(ингл.), 2012 — 2-45-бет. 978-1-4548-0123-8. 
  6. ↑ „Кто попал в пятый пакет санкций ЕС: полный список“. 2021-йил 29-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 29-декабр.
  7. ↑ „США пом якшили санкції проти білоруських компаній“ (ук). Корреспондент.нет. 2021-йил 21-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 21-июл.
  8. ↑ „Санкции против Белоруссии“ (ру). РИА Новости (20160215т1935+0300з). 2019-йил 3-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 2-январ.
  9. ↑ Робин Эммотт. „ЭУ, У.С. темпорарилй эасе соме санcтионс он Беларус“ (эн). Реутерс (2015-йил 29-октябр). 2021-йил 21-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 21-сентябр.
  10. ↑ 10,0 10,1 „Треасурй Ҳолдс тҳе Беларусиан Региме то Аccоунт он Анниверсарй оф Фраудулент Элеcтион“ (эн). АҚШ Молия вазирлиги (2021-йил 9-август). 2021-йил 9-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 10-август.
  11. ↑ „Санcтионс Лист Сеарч“ (инглиз тили). Қаралди: 2023-йил 5-сентабр.
  12. ↑ Стевен Ж. Wоэҳрел. Беларус: Баcкгроунд анд У. С. Полиcй Cонcернс (эн). Cонгрессионал Ресеарч Сервиcе(ингл.), 2011 — 12-бет. 
  13. ↑ „Дėл тарптаутиниų санкcижų таикймо девйниомс Балтарусижос įмонėмс“ (лт). СЕБ банкас(олм.) (2021-йил 2-июн). 2021-йил 21-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 21-июл.
  14. ↑ „США расширили санкции в отношении официального Минска. Полный список“ (ру). зеркало.ио (2021-йил 9-август). 2021-йил 9-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 10-август.
  15. ↑ Илья Лакстыгал, Глеб Мишутин, Василий Милькин. „ЕС ввел новые санкции против Белоруссии“. Ведомости (2021-йил 2-декабр). 2021-йил 24-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 24-декабр.
  16. ↑ „ЭУР-Лех - 32022Д0307 - ЭН - ЭУР-Лех“ (эн). эур-лех.эуропа.эу. 2023-йил 7-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 5-январ.
  17. ↑ Евгений Жуков. „Швейцария расширила санкции против Беларуси“. Деуцче Wелле (2021-йил 20-декабр). 2021-йил 23-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 23-декабр.
  18. ↑ „Сеарчинг фор субжеcц оф санcтионс“ (эн). 2021-йил 9-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 29-декабр.
  19. ↑ „Черногория, Сербия и еще пять стран присоединились к санкциям ЕС против Белоруссии“. Коммерсантъ (2021-йил 22-декабр). 2021-йил 22-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 23-декабр.
  20. ↑ „Деcларатион бй тҳе Ҳигҳ Репресентативе он беҳалф оф тҳе Эуропеан Унион он тҳе алигнмент оф cертаин cоунтриэс cонcернинг рестриcтиве меасурес ин виэw оф тҳе ситуатион ин Беларус“ (эн). Совет Европейского союза (2021-йил 22-декабр). 2021-йил 22-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 23-декабр.
  21. ↑ „Жапан интродуcес фуртҳер санcтионс он Руссиа анд Беларус“ (эн). 2022-йил 24-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-апрел.
  22. ↑ „資産凍結等の措置の対象となるベラルーシ共和国の個人及び団体“ (жа). 2022-йил 27-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 24-апрел.
  23. ↑ „Украина ввела санкции против жены Лукашенко, силовиков, олигархов и предприятий“. Украинская правда (2022-йил 20-октябр). 2022-йил 2-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 2-декабр.
  24. ↑ „«Гродно Азот» применяет мошеннические схемы, чтобы уйти от санкций“. 2021-йил 23-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 3-апрел.
  25. ↑ „Белорусские и литовские активисты выявили схему продажи белорусских удобрений в обход санкций ЕС“. Украинская правда (2023-йил 21-феврал). 2023-йил 17-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 12-апрел.
  26. ↑ Šарūнас Čэрниаускас. „Галимо санкcижų апėжимо счеможе судалйвавęс лиэтувис присипаžįста ир аципраšо“ (лт) (2023-йил 3-апрел). Қаралди: 2023-йил 12-апрел.[сайт ишламайди]

Адабиётлар

  • Гродно. Энсиклопедик маълумотнома / Эд.: И. П. Шамякин (эд.) Ва бошқалар – Мн. : БелСЕ, 1989. – [12] б. касал, 438 б. – (Беларус. Бойқушлар. Энциклик.).

Ҳаволалар