Gudauta
Гудаута (грузинча: გუდაუთა, (абхазча: Гәдоуҭа, Гwдоwтҳа; русча: Гудаута, Гудаута)) — Абхазия, Грузиядаги шаҳар ва шу номли туман маркази. У Қора денгиздан 37 км шимоли-ғарбий Сукҳумида жойлашган. Абхазия пойтахти бўлиб, Гудаута кўрфазининг номи ҳисобланади.
Умумий кўриниши
Гудаутада шаҳри Совет Социалистик Республикалари Иттифоқи ҳаво мудофааси кучларининг Бомбора аэродроми жойлашган бўлиб, у ерда 171-гвардия қирувчи авиация қўшини 1982-йилгача Су-15ТМ самолётларида парвоз қилган. Кейин 171-қирувчи авиация қўшини Чукотия автоном округи Анадир Уголний аэропортига кўчирилган[1]. 529-қирувчи авиация қўшини Совуқ урушнинг сўнгги йилларида базадан Су-27 „Фланкерс“ ни учирган[2]. Ушбу ҳарбий қисм Ҳаво мудофааси кучларининг 19-армияси қўмондонлиги остида эди. Гудаута 1992–1993-йиллар грузин-абхаз можароси пайтида Грузия ҳукумат кучларига абхаз сепаратистларнинг қаршилик кўрсатиш маркази бўлган.
Гудаута шаҳри ташқарисидаги Бомбора аэродромида кейинчалик, Совет Социалистик Республикалари Иттифоқи ҳаво-десант кучлари бўлинмаси, 345-мустақил гвардия ҳаво-десант қўшини жойлашган бўлиб, кейинчалик Совет Социалистик Республикалари Иттифоқи парчаланганидан кейин 50-ҳарбий база, сўнгра 10-мустақил тинчликпарвар ҳаво-десант қўшини номини ўзгартирган. Бўлим тўғридан-тўғри Россия Бош штабига бўйсунган (илгари у Россия Ҳаво-десант кучлари штаб-квартираси қошида эди). 1999-йилда унинг ускунасига 142 та АИФВ/АПC киради (улар орасида-62 БМД-1 ва 11 БМД-2) ва 11 та ўзиюрар артиллерия тизими 2С9 „Нона-С“.
База ҳар доим Абхазия можаросида муҳим омил бўлиб келган. Грузия томони ва кўплаб ғарб мустақил кузатувчилари Гудаута 1992–1993-йиллардаги уруш пайтида абхаз исёнчиларига асосий ҳарбий ёрдам берганини даъво қилинган. 1995-йил сентабр ойида Грузия Россиянинг мамлакатдаги учта базалар ва улар орасида Гудаута базасини ижарага олишни қонунийлаштириши керак бўлган эди.
Европада Хавфсизлик ва Ҳамкорлик Ташкилотининг (ЙХҲТ) 1999-йилда Истанбулда бўлиб ўтган саммитида Россия Гудаутадаги базасини ёпиш, қўшин ва техникаларини олиб чиқиб кетишга рози бўлган. Шундан сўнг, МДҲ тинчликпарвар кучлари („Тинчликпарвар қўшинларни реабилитация қилиш маркази“) га фақат фойдаланиш учун ваъда қилади. Бироқ, Абхазия ҳукумати ЙХҲТ инспекцияси ташрифларига тўсқинлик қилмоқда ва базадан чиқиш санаси белгиланмаган. Грузия ҳамон абхаз сепаратистларига ҳарбий ёрдам бериш учун фойдаланилганини даъво қилмоқда.
Россия-Грузия урушидан кейин Россия Абхазияни Автаном Республикаси сифатида тан олади. Грузия ҳукумати билан Россияга Гудаута шаҳридаги ҳарбий базасини сақлаб қолиш ва уни Т-62 танклари, енгил зирҳли транспорт воситалари, С-300 ҳаво мудофаа тизимлари ва бир нечта самолётлар билан мустаҳкамлашга рухсат берувчи шартнома имзолайди[3].
Ҳозиргача Гудаута базаси мураккаб Россия-Грузия муносабатларидаги асосий муаммолардан бири бўлиб қолмоқда.
Этимология
Гәдоу-ҭа: Гәдоу-дарёнинг кўрфази, ҭа- жойлашиш қўшимчаси.
Халқаро муносабатлар
Эгизак шаҳарлар-Қардош шаҳарлар
Гудаута қуйидаги шаҳар билан қардош:
Манбалар
- ↑ Мичаэл Ҳолм, 171ст Фигҳтер Авиатион Регимент ПВО, аccессед Оcтобер 2011
- ↑ В. И. Фесков эт ал, 'Тҳе Совиэт Армй ин тҳе Еарс оф тҳе Cолд Wар,' Томск, 2004
- ↑ Инфос ат эн.риан.ру