Gulchilik

Гулчилик — гулли манзарали ўсимликларни боғ ва хиёбонларга, йўл ёқаларига экиш, бинолар ичини безаш, гулдасталар ясаш мақсадларида ўстириш; деҳқончилик соҳаси. Очиқ ва иситиладиган ердаги Г.ка бўлинади. Очиқ ер (дала)даги Г.да бир йиллик (қашқаргул, итоғиз, гулбеор, хушбўй тамаки), икки йиллик (капалакгул, бўтакўз, чиннигул) ва кўп йиллик (гулсапсар, пион, флокс ва б.) гуллар ўстирилади. Иситиладиган ер (иссиқ,хона, оранжерея)даги Г.да нозик ва чиройли гуллайдиган, япроқлари ҳамиша яшил ўсимликлар (лола, чиннигул, хризантема, палма, фикус ва б.) ўстирилади. Г.ни очиқ ва иситиладиган ерларда қўшиб олиб бориш йил давомида гул етиштиришни таъминлайди.

Кўпгина мамлакатларда, жумладан Ўзбекистонда Г. жуда қад. тарихга эга. Амир Темур, Бобур яратган боғларда гул ўстиришга алоҳида эътибор берилган (қаранг Амир Темур боғлари).

Ўзбекистонда гул ва манзарали ўсимлик кўчатлари, қаламча ва уруғлари ҳамда тувакларда устириладиган гуллар етказиб берадиган хўжаликлар, гул ва кўчат сотадиган махсус "Тошкент гуллари" фирмаси ташкил этилган. Г. бўйича илмий тадқиқот ишларини Р. Р. Шредер номидаги Боғдорчилик, узумчилик ва виночилик илмий тадқиқот институти олиб боради; малакали гулчиларни шу институт коллежи, шунингдек, Тошкент аграр университети тайёрлайди. Гул уруғлари, кўчатлари, пиёзлари етиштирадиган махсус гулчилик хўжаликлари бор (қаранг Гул урутилиги).

Чет мамлакатларда, айниқса, Европада Г. ривожланган. ГФР, Нидерландия, Италия, Франсия, Болгария ва б.да Г. иқтисодиётнинг муҳим тармоғини ташкил қилади, унинг маҳсулотлари экспорт қилинади. Масалан, Нидерландия лола, нилуфар, сунбул пиёзларини етиштиришга, ГФР атиргул ва чиннигулни саноат усулида етиштиришга ихтисослашган.

Адабиётлар

• ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил
• Ремискевич И. Т., Манзарали боғдорчилик ва гулчилик, Т., 1964; Озолин П. К., Карамишина Н. М., Уйда гул ўстириш, Т., 1967; Тавлинова Г. К., Свети в комнате и на балконе, Л., 1985.

Лутфулла Абдураҳмонов.