Guria
Гуриа (грузинча: გურია) – Грузиянинг ғарбий қисмида, Қора денгиз ёнида жойлашган вилоят. Вилоятда 113,000 киши истиқомат қилади (2016) ва Озургети шаҳри вилоят маркази.
| вилоят | |
|---|---|
| Маъмурий маркази | Озургети |
| Йирик шаҳарлари | Озургети |
| Губернатор | Зураб Насараиа |
| Расмий тиллар | грузинча |
| Аҳоли (2016) | 113, 200 |
| Зичлиги | 56 киши./км² |
| Миллатлар таркиби | грузинлар 98,1 %, Арманлар 1,1 %[1] |
| Динлар таркиби | христианлар 86,7 %, Ислом 11,4 %[2] |
| Майдони | 2 033 км² |
| Вақт минтақаси | УТC+4 |
| Код ИСО 3166-2 | ГЕ-ГУ |
| Харитада | |
 | |
Географияси
Гуриа шимолий-ғарбий қисмида Самегрело, шимолда Имерети, шарқда Самцхе-Жавахети, жанубда Ажария ва ғарбда Қора денгиз билан чегарадош. Вилоят 2,033 км2 майдонга эга. Гуриа шимолий-шарқий тенглик ва узунлик бўйлаб жойлашган.
Тарихи
„Гуриа“ топоними биринчи марта Псевдо-Жуаншернинг 800 грузин хроникасида учрайди[3].
1902-йилда пайдо бўлган ва 1905-йилги Россия инқилоби пайтида ҳукуматга қарши очиқ қўзғолон билан якунланган деҳқонлар норозилик ҳаракати империядаги энг самарали ва уюшган деҳқонлар ҳаракати эди. Гуриан республикаси деб номланган деҳқонларнинг ўзини ўзи бошқариш 1906-йилда омон қолди, ўша пайтда Гуриа казак жазо экспедицияси томонидан вайрон бўлди. Минтақа 1918-йилдан 1921-йилгача Грузия Демократик Республикасида ҳукмронлик қилган Грузия социал-демократик (меншевиклар) партиясининг маҳаллий кучлари базаси эди. Совет ҳукумати даврида Гурия учта маъмурий округга бўлинган аграр ҳудуд эди. 1995-йилда Грузия ҳукумати вилоятнинг тарихий номини расмий фойдаланишга қайтариб, Гуриа минтақасини (мхаре) ташкил этиш тўғрисида қарор чиқарди.
Гуриа номининг келиб чиқиши
Гуриа номининг этимологиясига келсак, баъзилар сўзнинг илдизи безовталикка ишора қилади ва бу сўз „нотинчлар мамлакати“ деган маънони англатиши ва ВИИИ-ИХ асрларда „Леон Абхазия қироли Гуруллар Одзрахо ҳукмдорига бўйсунишни рад этган, Адарнасе ва Ашот Багратиони билан вассал алоқаларини тўхтатган ва Леон билан бирлашган”, деб ёзилган эди Вахушти Багратионининг ХВИИИ аср тарихий асарларида.
Иқтисодиёти
Субтропик деҳқончилик ва туризм минтақа иқтисодиётининг асосий тармоғидир. Сув Гурианинг асосий бойликларидан биридир. Вилоят кимёвий таркиби жиҳатидан Боржомига ўхшаш бўлган Набеглави минерал суви ва магнит қумга бой бўлган Қора денгиздаги Уреки соғломлаштириш курорти билан машҳур. Гуриа, шунингдек, Грузиянинг энг йирик чой етиштириш минтақаларидан биридир.
Демография
Этник ва диний гуруҳлар
2014-йилги аҳолини рўйхатга олиш ма'лумотларига кўра, Гуриада 113 минг киши истиқомат қилади, бу Грузия умумий аҳолисининг 3,1 фоизини ташкил қилади. Аҳолининг 98,1% этник грузинлар (асосан маҳаллий гурилар), 1,1% этник арманлар ва қолган 1% Украинлар ва руслардан иборат бўлиб, аҳолининг аксарияти православ христианлар (86,7%), ундан кейин ислом (11,4%).
Гурианлар
Гурианлар ёки Гурулеби (грузинча: გურულები) Гуриада яшовчи грузинларнинг этнографик гуруҳларидан биридир. Гурианлар православ христианлар ва грузин тилининг гуриан лаҳжасида гаплашадилар[4].
Сиёсат
Маъмурият
Маъмурий маркази Озургети. 194 аҳоли пунктлари мавжуд, шу жумладан:
- Шаҳар : 2 : Озургети, Ланчкҳути
- Шаҳарча : 5 : Чокҳатаури, Уреки, Наружа, Лаитури, Кведа Насакирали
- Қишлоқлар : 185 та
Ҳокимлар
Бугунги кунга қадар қуйидаги сиёсатчилар Гуриа губернатори лавозимини эгаллаб келишган:
- 1995-1997 - Микҳеил Чкуасели
- 1997-1998 - Олег Николеишвили
- 1998–2003 - Cарло Гужабидзе
- 2003-2004 - Вакҳтанг Голиадзе
- 2004-2005 - Безҳан Каландадзе
- 2005-2006 - Алеко Цинцадзе
- 2006-2008 - Микҳеил Свимонишвили
- 2008-2008 - Рамаз Николаишвили
- 2008–2013 - Валери Читаишвили
- 2013–2014 - Гиорги Чкҳаидзе
- 2015-2017 - Гиа Салуквадзе
- 2017-2018 - Мераб Чануквадзе
- 2018–ҳозир - Зураб Насарая
Манбалар
- ↑ георгиа-этҳниc-2014
- ↑ георгиа-религион 2014
- ↑ Рапп, Степҳен Ҳ. (2003), Студиэс Ин Медиэвал Георгиан Ҳисториограпҳй: Эарлй Техц Анд Эурасиан Cонтехц, п. 427. Пеэтерс Бвба, ИСБН 90-429-1318-5.
- ↑ ҳттп://www.энcйcлопедиа123.cом/Г/Гурианс.ҳтмл