HEMIS
ҲЕМИС (Ҳигҳер Эдуcатион Манагемент Информатион Сйстем) — Ўзбекистон олий та’лим муассасалари учун яратилган ягона электрон бошқарув ахборот тизими. Тизим олий та’лим жараёнини рақамлаштириш, шаффофликни ошириш, ма’лумотларни марказлаштириш ва бошқарув самарадорлигини кучайтириш мақсадида жорий этилган. ҲЕМИС, фан ва инновациялар вазирлиги томонидан бошқарилади ва республикадаги барча давлат ҳамда хусусий олий та’лим муассасалари учун мажбурий ҳисобланади[1].
Тарихи
Ўзбекистонда олий та'лим тизимини рақамлаштириш давлат сиёсати даражасига 2019–2020-йилларда кўтарилди. Шу доирада олий та’лим муассасалари фаолиятини ягона платформага ўтказиш, талабалар ҳаракати, рейтинг баҳолари, давомат, ҳужжатлар айланиши ва статистика жараёнларини электрон шаклга ўтказиш вазифаси қўйилди.
2020-йилда ҲЕМИС дастлаб бир нечта олий та’лим муассасаларида синов тариқасида ишга туширилган. 2021–2022-йиллардан бошлаб тизим барча Ўзбекистон ОТМларида мажбурий жорий этила бошланди[2].
Тизимнинг асосий функсиялари
ҲЕМИС олий та’лим жараёнини тўлиқ рақамли бошқаришни та’минлайди. Асосий имкониятлари:
- Талабалар рейтинги ва баҳолаш жараёнини электрон юритиш
- Давоматни автоматлаштирилган тарзда қайд этиш
- Академик режа, фанлар, ўқув дастурлари ва кредит-модул тизимини бошқариш
- Электрон ҳужжатлар айланиши
- Онлайн ариза, мурожаат ва сўровлар
- Ўқитувчилар учун юклама ва дарс жадвалини бошқариш
- Академик қолдиқ, қайта ўқиш, академик мобиллик жараёнларини юритиш
- Статистика ва аналитика модуллари орқали раҳбарият учун бошқарув қарорларини қўллаб-қувватлаш
Жорий этилиши
610-сонли Қарорга кўра, ҲЕМИС Ўзбекистоннинг барча олий та’лим муассасаларида мажбурий ҳисобланади[1] Тизим ҳудудлар бўйича босқичма-босқич жорий қилинди. 2022-йилдан бошлаб давлат ва хусусий сектордаги барча ОТМлар талаба фаолиятини, ўқув жараёнини ва ҳисоботларни фақат ҲЕМИС орқали юритиши белгиланди[3]..
Марказлаштирилган серверлар Олий та’лим вазирлигига қарашли бўлиб, барча университетлар ягона ма’лумотлар базасида ишлайди. Тизим Ўзбекистоннинг кредит-модул сиёсати ва та’лим стандартлари билан боғланган.
Ўзбекистондаги аҳамияти
ҲЕМИС жорий қилиниши билан Ўзбекистон олий та’лим тизимида:
- талаба ҳаракати шаффофлашган,
- баҳолаш механизмлари стандартлашган,
- статистика реал вақт режимида шакллана бошлаган,
- академик фаолиятни назорат қилиш енгиллашган,
- университетлар ўртасида ма’лумот алмашинуви автоматлаштирилган.
Шунингдек, тизим мавжуд бўлмаса, ОТМга лицензия берилмаслиги амалиётда қайд этилган, чунки рақамли бошқарув давлат талаби ҳисобланади[4].
Танқид ва муаммолар
Ба’зи университетларда ҲЕМИС жорий этилиш босқичида:
- интернет тезлиги пастлиги,
- техник инфратузилманинг етишмаслиги,
- катта юклама вақтида тизимнинг секинлашуви,
- педагогларнинг рақамли кўникмаларı пастлиги
каби муаммолар кузатилган[5].
Шу боис тизимда такомиллаштириш ишлари мунтазам амалга оширилмоқда.
Шунингдек қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020-йил 31-октабрдаги "Олий та’лим тизимини рақамлаштириш чора-тадбирлари тўғрисида"ги 610-сон қарори.
- ↑ Олий та’лим, фан ва инновациялар вазирлиги расмий ма’лумоти. "Олий та’лим жараёнларида ҲЕМИС тизими тўлиқ жорий этилди".
- ↑ Норма.уз — "Олий та’лим жараёнлари тўлиқ электрон шаклга ўтказилади" (2022).
- ↑ Спот.уз — "ОТМларда рақамли бошқарув: ҲЕМИС тизими мажбурий қилинади" (2021).
- ↑ Газета.уз — "Олий та’лимда рақамлаштириш: муаммолар ва ривожланиш истиқболлари" (2022).