Halim Toʻrayev sahifasining manbasini koʻrish

{{ism+familiya|Halim (ism)|Halim|Toʻrayev}}
{{Olim bilgiqutisi
|nomi = Halim Toʻrayev 
|tasvir = Halim_Toʻrayev.jpg
|eni =
|izoh = Halim Toʻrayev [[Buxoro arki|Buxoro arkida]] joylashgan [[Subhonqulixon jomeʼ masjidi]] oldida. 2024-yil
|tugʻilgan_sanasi = 09.08.1953
|tugʻilgan joyi = [[Buxoro]], [[Oʻzbekiston SSR]]
|vafot_sanasi = 
|vafot_joyi = 
|istiqomat_joylari = 
|fuqaroligi = {{flagcountry|Uzbekistan|O'zbekiston}}
|vatani =
|millati = oʻzbek
|sohasi = tarix, manbashunoslik
|ish_joylari = [[Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi]]<br />[[Buxoro davlat universiteti]]
|institutlar =
|alma_mater =
|tezis_sarlavhasi=
|akademik_rahbarlari = [[Boʻriboy Ahmedov]], [[Dilorom Yusupova]] 
|mashhur_shogirdlari =
|mashhur_ishlari =
|oʻtkazayotgan_taʼsiri =
|koʻrsatgan_taʼsiri =
|mukofotlari = {{Doʻstlik ordeni}}
|turmush_oʻrtogʻi=
|dini =
|vebsayt =
}}
'''Halim Hojiyevich Toʻrayev''' – ([[1953-yil]]<ref name="buxdu.uz1">{{Veb manbasi|url=https://buxdu.uz/ru/3-klub-vypusknikov/13/13-turaev-halim-hodzhievich/|title=Тураев Халим Ходжиевич|website=buxdu.uz|accessdate=2024-03-05|deadlink=no}}</ref>, [[9-avgust]], [[Vobkent tumani]], [[Buxoro viloyati]], [[Oʻzbekiston SSR]], [[SSSR]]) – taniqli oʻzbekistonlik manbashunos olim, tarix fanlari doktori ([[2007]]), professor. Olim faoliyati davomida „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan.

== Tarjimayi holi ==
Halim Toʻrayev 1953-yil 9-avgustda [[Buxoro viloyati|Buxoro viloyatining]] [[Vobkent tumani]]da tavallud topgan. 1974–1979-yillarda Buxoro davlat pedagogika institutining Tarix fakultetida tahsil olgan<ref name="buxdu.uz1"/>. U 1979–1990-yillarda [[Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasi|Buxoro davlat muzey-qoʻriqxonasida]] katta ilmiy xodim, boʻlim mudiri kabi lavozimlarda ishlagan. 1990-yil sentyabrdan esa Buxoro davlat pedagogika instituti (hozirgi [[Buxoro davlat universiteti]]) Tarix kafedrasida ish faoliyatini boshlab, hozirgi kunga qadar faoliyat yuritib kelmoqda. Halim Toʻrayev shuningdek, [[Sharqshunoslik instituti|OʻzFA Abu Rayhon Beruniy nomidagi Sharqshunoslik institutida]] 1982–1989-yillarda nomzodlik, 2003–2007-yillarda doktorlik dissertatsiyalarini mustaqil tadqiqotchi sifatida himoya qilgan<ref name="buxdu.uz">{{Veb manbasi |url=https://buxdu.uz/user/profile/333-halim-torauev/ |title=Halim To‘raуev |accessdate=2024-03-05 |ish=buxdu.uz |arxivurl=https://web.archive.org/web/20240305065630/https://buxdu.uz/user/profile/333-halim-torauev/ |arxivsana=2024-03-05 }}</ref>.

== Ilmiy faoliyati ==
Halim Toʻrayev „Buxoro xonligining XVI–XVII asrlar ijtimoiy-siyosiy, maʼnaviy-madaniy hayotida Joʻybor xojalarining tutgan oʻrni“ mavzusida dastlabki monografik tadqiqot olib borgan<ref name="buxdu.uz" />. Olimning ilmiy tadqiqot yoʻnalishi tarixiy manbashunoslik boʻlib, Oʻzbekistonning XVI-XIX asrlar davri tarixi masalalariga oid qator tadqiqotlar olib borgan. U 1981–1990-yillar davomida [[Moskva|Moskvada]] boʻlib oʻtgan xalqaro nufuzlik anjuman „Bartoldovskie chteniya“ (Bartoldxonlik)da oʻz maʼruzalari bilan besh marotaba ishtirok etgan. Halim Toʻrayev shuningdek, [[Dushanbe]] ([[Tojikiston]]), [[Turkiston]] ([[Qozogʻiston]]), [[Toshkent]] ([[Oʻzbekiston]]), [[Moskva]] (Rossiya), [[Anqara]] (Turkiya) kabi shaharlarda boʻlib oʻtgan xalqaro ilmiy konfirensiyalarda maʼruzalar bilan ishtirok etgan. 2001–2009-yillarda Markaziy Osiyoni tadqiq qilish Fransuz instituti (IFEAC) tomonidan amalga oshirilgan loyihalar asosida Buxoro tarixiga oid bir qator tadqiqotlar olib borgan<ref name="buxdu.uz"/>. U 2007-yilda „Buxoro xonligining XVI-XVII asrlar ijtimoiy-siyosiy, maʼnaviy-madaniy hayotida Joʻybor xojalarining tutgan oʻrni“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan<ref name="buxdu.uz"/>. Halim Toʻrayev „Joʻybor xoʻjalari“, „Chorbakri i ix preemniki“, „Uchenie Yassavi v Buxare“, „Sheybanidskie praviteli i sufiyskaya praktika“, „Ethnical process and socio-political, economic history in the heritage of Pulat Soliyev“, „The life and the scientific heritage of Mirza Sami“ „Mahalliy oʻlkashunoslarning ilmiy merosida tarixiy topografiya va meʼmoriy obidalar tarixi“, „Istoricheskie xroniki v nauchnom nasledii Miyon Buzruka“, „Buxoro tarixi“, „Buxoro toponimikasi“, „Mirzo Abdulazim Somiyning tarixiy asarlari“, „Nakshbandiya v jizni eyo sovremennix predsaviteley“, „Buxoro tarixi“ asari jahon va mahalliy tarixshunoslikda" kabi monografiya, qoʻllanma va maqolalar muallifi. Uning 15 ta monografiya, 7 ta darslik, 320 dan ortiq ilmiy, ilmiy-ommabop maqollari chop etilgan.

== Mukofotlari ==
Halim Toʻrayev koʻp yillik mehnatlari natijasida 2011-yilda „Oʻzbekiston mustaqilligining 20 yilligi“, 2021-yilda „Oʻzbekiston mustaqilligining 30 yilligi“ koʻkrak nishoni bilan<ref name="buxdu.uz"/>, 2018-yilda esa „Doʻstlik“ ordeni bilan taqdirlangan<ref name="old.gov.uz">{{Veb manbasi|url=https://old.gov.uz/oz/news/view/18555|title=Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mustaqilligining yigirma yetti yilligi munosabati bilan fan, taʻlim, sogʻliqni saqlash, adabiyot, madaniyat, sanʻat, maʻnaviyat va maʻrifat hamda ijtimoiy sohalar xodimlaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida|website=old.gov.uz|accessdate=2024-03-05|deadlink=no}}</ref>.

== Asosiy ilmiy ishlari va maqolalari ==

=== Nomzodlik dissertatsiyasi himoyasigacha nashr etilgan ishlar ===
# Svod dokumentov Daniyal-biy atalika (XVIII v.)/ B. A. Kazakov // Tezisi dokladov i soobщeniy Vsesoyuznoy konferensii „Bartoldovskie chteniya-81“. – Moskva: Nauka, 1981. – B.42-44.
# Finansovie meropriyatiya Maxmuda-mirzi i posledovateli Xodji Axrara/ B. A. Kazakov // Tezisi dokladov i soobщeniy Vsesoyuznoy konferensii „Bartoldovskie chteniya-82“. – Moskva: Nauka, 1982. – B.23-25.
# Iz opita registratsii kolleksii dokumentov Buxarskogo muzeya // Tezisi dokladov i soobщeniy Vsesoyuznoy konferensii „Bartoldovskie chteniya-84“. – Moskva: Nauka, 1984. – B.82-85.
# Maloizvestniy arxiv Mirza Sami // Tezisi dokladov nauchno-teoreticheskoy konferensii, posvyaщennoy 60-letiyu obrazovaniya Uzbekskoy SSR i kompartii Uzbekistana. – Taщkent: Fan, 1984. – B.42-44.
# Arxivnie dokumenti po izucheniyu instituta tanxa v Zapadnoy Buxare / B. A. Kazakov // Obщestvennie nauki v Uzbekistane. – 1986. – № 12. – B.46-48.
# Dokumentalnie istochniki k istorii instituta tanxa // Tezisi dokladov i soobщeniy Vsesoyuznoy konferensii „Bartoldovskie chteniya-87“. – Moskva: Nauka, 1987. – B.88-89.
# Znachenie dokumentov arxiva kushbegi dlya izucheniya instituta tanxa v Zapadnoy Buxare// Tezisi dokladov molodix uchenix i aspirantov // Vostokovedenie, istoriya, istochnikovedenie, filologiya. – Tashkent: Fan, 1987. – B.67-68.
# Buxoro muzeyida saqlanayotgan Alisher Navoiy asarlariga xarakteristika// Adabiy meros. – 1982. – № 4.- B.56-60.
# Retsenziya na knigu B. A. Kazakova „Dokumentalnie pamyatniki Sredney Azii“ (Tashkent: Uzbekistan, 1987) // Obщestvennie nauki v Uzbekistane. – 1988. – № 5. – B.66-68.
# Ruznama-yi safari Fitirburx" kak istochnik dlya izucheniya russko-buxarskix otnosheniy konsa XIX veka// Obщestvennie nauki v Uzbekistane. – 1989. – № 3. – B.53-57.

=== Nomzodlik dissertatsiyasi himoyasidan keyin nashr etilgan ishlar ===
# Tri chastnix kolleksii dokumentov, postupivshie v Buxarskiy muzey// Tezisi dokladov i soobщeniy Vsesoyuznoy konferensii „Bartoldovskie chteniya-90“. – Moskva: Nauka, 1990. – B.77-78.
# Dokumenti arxiva kushbegi – vajniy istochnik dlya izucheniya feodalnogo instituta tanxo // Sbornik statey „Iz istorii kulturnogo naslediya Buxari“. – Tashkent: Uzbekistan, 1990. – B.111-118.
# Regesti aktov po istorii feodalnogo instituta tanxa v Zapadnoy Buxare. – Tashkent: Uzbekistan, 1991.
# Amir Abd ul-Ahad „Safarnomasi“ning qoʻlyozma nusxalari // Navqiron Buxoro. – 1992. – № 8-9. – B.6-9.
# Karmina tarixiga oid manbalar: Navoiy viloyati ekologiyasi tarixiga oid ilmiy konferensiya maʼruza va axborotlari. – Navoiy: Toshkent texnika universiteti nashriyoti, 1993. – B. 185-186.
# Amir Muzaffar maktubi // Turon tarixi. – № 3. – 1994. – B.24-28.
# Istiqlol himoyachisi // Mustaqil Oʻzbekiston va millatlararo munosabatlardagi barqarorlik ilmiy anjumani materiallari. – Toshkent: Universitet nashriyoti, 1995. – B.98-99.
# Lichniy arxiv Mirza Sami // Pamyatniki istorii i kulturi Buxari. - Vip. 1. – Buxara: Izd.-vo Buxara, 1994. – B. 99-101.
# Istoriya Buxari v sochineniyax akademika V. V. Bartolda // Tezisi dokladov mejdunarodnogo simpoziuma, posvyaщennogo 2500-letiyu Buxari i Xivi „Nauchnoe i kulturnoe nasledie chelovechestva – tretemu tisyacheletiyu“. – Tashkent: Uzbekistan, 1997. – B.97-99.
# Chor Rossiyasi istilosi tarixiga oid manbalar va ularni oʻrganish istiqbollari // Oʻzbekistonning yangi tarixi. Konseptual metodologik muammolar" mavzuidagi Respublika ilmiy-nazariy anjumani materiallari. – Tashkent: Akademiya nashriyoti, 1998. – B. 42-43.
# Istiqlol mafkurasi fidoiysi // Barqarorlik va taraqqiyot muammolariga yangicha yondashish Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari. – Buxoro: Buxoro nashriyoti, 1998. – B.36-39.
# Milliy turizmning tarixiy ildizlari // Turizmni rivojlantirishning muammolariga bagʻishlangan Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari. Buxoro: Buxoro nashiryoti, 2000. – B.135-138.
# Jahongashta meros// Ajdodlarimizning qoʻlyozma merosini toʻplash, ilmiy oʻrganish va nashr etish muammolari mavzuidagi ilmiy-amaliy anjuman materiallari. – Toshkent: Imom al-Buxoriy xalqaro jamgʻarmasi, 2001. – B.18-20.
# Quyi Zarafshon vohasi rus sharqshunosligida// Zarafshon vohasi va uning tarixdagi oʻrni mavzuidagi Respublika ilmiy-nazariy konferensiyasi materiallari. II qism. – Samarqand, 2001. – B.27-29.
# Yozma merosimizning inglizcha nashri // Oʻzbekiston tarixi. – 2002.– № 4. – B.36-37.
# Olim, eronshunos va diplomat // Abu Ali ibn Sino. – 2002.– № 8. – B.35-36.
# Vobkent tumani / S. Olimov va boshqalar // Toshkent: Abdulla Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti. – 2002. – B.30-37.
# Buxoro Davlat universiteti qoʻlyozma va toshbosma kitoblar majmuasi // Imom al-Buxoriy saboqlari . – 2003. – № 1. – B.55-56.
# Retsenziya na knigu: Bahadir Kazakov. Bukharan documents. (B. A. Kazakov. Buxarskie dokumenti) – Berlin: Verlag Das Arab. Buch, 2001 // Obщestvennie nauki v Uzbekistane . – 2003. – № 1-2. – B.93-94.
# Arab yozuvi bilimdoni // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2003. – № 4. – B.197-198.
# Mirzo Sirojiddin va uning Eron safari // Abu Ali ibn Sino. – 2003. – № 11. – B.46-48.
# Dnevnik chetvertogo puteshestviya emira Abd al-Axada v Peterburg // „Rossiya, Sibir i Tsentralnaya Aziya: vzaimodeystvie narodov i kultur“ Materiali Chetvertoy mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii. – Barnaul, 14 noyabrya. – 2003. – B.12-13.
# Kasim-shayx Azizan Karminagi / Ye. G. Nekrasova // „Islam na territorii bivshey Rossiyskoy imperii“. Ensiklopedicheskiy slovar. – Vip. 4. – Moskva: Vostochnaya literatura, 2003. – B.41-44.
# Buxoro muzeyida saqlanayotgan Qurʼonning qoʻlyozma nusxasi // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2004. – № 4. – B.249-250.
# Soʻnggi hukmdor armonlari // Buxoro mavjlari. – 2004. –№ 4. – B. 16-24.
# Ahmad Donish podsho Rossiyasi bosqinchiligining birinchi tarixchisi sifatida /M. Rahmonova // Ibrohim Moʻminov falsafiy oʻqishlari (Ibrohim Moʻminov tavalludining 95 yilligiga bagʻishlangan Respublika ilmiy-nazariy seminari materiallari). – Buxoro, 2004. – B.144-148.
# Amir Abdulahadxon davrida Karmana. S.Inoyatov, H.Toʻrayev,
# O.Hayitova .Kirish soʻzi, B.Ruziyevniki/. –  Toshkent: Sharq 2004. –  48 b.
# Mansur Olimiy, Sayyid. Buxoro – Turkiston beshigi [Matn] S. Mansur Olimiy; muharrir S. S. Buxoriy; rassom A. Maxmudov; tarjimon X. Toʻrayev. – Buxoro: Buxoro nashr., 2004. – 128 b.
# Toʻrayev,X. Sharifjon Maxdum Sadri Ziyo: / X Toʻraev // Buxoro mavjlari. – 2005 . – № 1. – B. 31-32.
# Toʻrayev X. Mashhur xattot : Buxorolik xattot Ibodullo Odilov noyob istedod sohibi] / X. Toʻrayev // Buxoro mavjlari . – 2005.- № 4. – B.32-33.
# Musa Saidjanov. Gorod Buxara i ego starinnie zdaniya / Perevod so starouzbekskogo i podgotovka k izdaniyu X. Turaeva . – Tashkent: Fransuzskiy institut issledovaniy Tsentralnoy Azii (IFEAC), 2005. − 56 s.

=== Nomzodlik dissertatsiyasi himoyasigacha nashr etilgan vaqtli matbuot nashirlari ===
# Turaev,X.Rasskazivayut eksponati. Sovetskaya Buxara. – 1980. – 15 may. − B.2.
# Toʻrayev,X. „Iskra“ izidan.  Buxoro haqiqati. – 1980. - 8 avgust.- B.3.
# Toʻrayev,X. Somiy ijodiga oid yangi faktlar. Buxoro haqiqati. – 1981. – 22 avgust. − B.3.
# Toʻrayev,X. Bir arxiv tarixi. Buxoro haqiqati. – 1987. – 4 aprel – B.3.
# Toʻraev,X. Qoʻlyozmalar tariximiz shohidlari. Buxoro haqiqati. – 1987. – 14 avgust. −B.2.
# Toʻrayev,X. Vobkent tarixiy manbalarda. Buxoro haqiqati . – 1988. – 4 mart. − B.2.
# Toʻrayev,X. Manbalarda bogʻlar tasviri.  Buxoro haqiqati. – 1988. – 24 avgust.

=== Nomzodlik dissertatsiyasi himoyasidan keyingi vaqtli matbuot nashrlari ===
# Toʻrayev,X. Amir Abdulahad qoʻlyozmasi / X.Toʻraev // Buxoro haqiqati. – 1990. – 9 iyun.- B.2-6.
# Toʻrayev,X. Amir Muzaffar maktubi / X.Toʻraev // Buxoro haqiqati. – 1990. – 18 avgust
# Toʻrayev,X. Qosim shayx kim? / X.Toʻraev // Buxoro haqiqati. – 1991. – 3 avgust-B.2.
# Toʻrayev,X. Joʻybor xoʻjalari / X.Toʻraev // Susambil. - 1992 . – fevral. – № 5.-B.12-13.
# Toʻrayev,X. Mangʻit amirlari / X.Toʻraev // Shuʼla. – 1993. – 6 mart. – B.1-6.
# Toʻrayev,X. Olimning savob ishi / X.Toʻraev // Buxoro haqiqati. – 1993. – 8 iyul. –B.2-4.
# Toʻrayev,X. Shayxlar toʻgʻrisida asar / X.Toʻraev // Buxoro universiteti. - 1993. – 7 dek.- B.3.
# Toʻrayev,X. Mangʻit amirlari kechmishi va talqini / X.Toʻraev, I. Gʻaniev // Oʻzbekiston adabiyoti va sanʼati. – 1994. – 16 sent. – B.6.
# Toʻrayev,X. Ulugʻ olim qismati sharqshunoslar talqinida/ X.Toʻraev // Buxor haqiqati. – 1994. – 8 okt. – B.3.
# Toʻrayev,X.Amir Muzaffarning Rum sultoniga maktubi / X.Toʻraev // Buxoro haqiqati. – 1995. – 3 avgust – B.3.
# Toʻrayev,X. Naqshbandiy shayxlari / X.Toʻraev // Buxoro haqiqati. – 1995. – 20 sent. – B.4.
# Toʻrayev,X. Shahzoda qismati / X.Toʻraev // Buxoro haqiqati. – 1995.- 6 dek. –B.3.
# Toʻrayev,X. Abdullaxonning uch raqibi: [Buxoro xoni Abdullaxon toʻgʻrisida]/ X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2002 . – 20 iyul. – B.3.
# Toʻrayev,X. Muso Saidjonovning nodir ikki asari / X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2002. – 14 avgust – B.3.
# Toʻrayev,X. Sulolaning ettinchi hukmdori / X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2002. −30 noya. –B.4.
# Toʻrayev,X.Karmana tarixiga doir yangi tadqiqot /X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2003.- 4 yanvar –B.2.
# Toʻrayev,X. Imomqulixon /X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2003. – 15 fevr. – B.3.
# Toʻraev,X. Amir Xurd Vobkaniy va uning maqomoti/X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2003 . – 26 mart.-B.3.
# Toʻrayev,X. Naqshbandiylik asoslari / X. Toʻraev // Naqshbandiya. – 2003. –№ 1-2.- B.4-5.
# Toʻrayev,X. Gʻijduvoniyga bagʻishlangan anjuman / X. Toʻraev // xalq soʻzi. – 2003. −27 iyun.-B.1-2.
# Toʻrayev,X. Joʻyboriylar homiyligi / X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2003. – 16 avgust –B.3.
# Toʻrayev,X.Ziyoratgohdagi maʼrifat maskani / X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2004. −7 yanvar- B.4.
# Toʻrayev,X. Tariximiznint badiiy talqini / X. Toʻraev //Buxoro oqshomi. – 2004. −16 yanvar –B.2.
# Turayev,X.Uchitsya naukam obyazatelno…/X. Turaev // Buxarskiy vestnik. – 2004. – 7 aprel – S.4.
# Toʻrayev,X.Toponimik obʼektlar – tarix guvohi/ X.Toʻraev // Buxoronoma. – 2005. – 17 sent. – B.3
# Toʻrayev,X. Ajdodolarga ehtirom / X.Toʻraev // Mohiyat. – 2010. – 7 may.- B.3.
# Turayev,X.Iz istorii gorodov/X. Turaev // Znamya drujbi. – 2014. −16 may. – S.3.
# Toʻrayev,X. Buxoro: [Eski shahar, Yangi shahar ]/X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2018. – 9 iyun.-B.6.
# Toʻrayev,X. Maqomotlar-tasavvuf adabiyoti namunasi / X. Turaev // Buxoronoma. – 2019. −1 iyun.-B.7.
# Toʻrayev,X. Qoʻlyozmalarni viloyatimizning oʻzida saqlaylik/ X. Toʻraev// Buxoronoma. – 2019. −3 iyul.-B.6.
# Toʻrayev,X.Amirzoda oʻlkashunosning Buxoroga oid tadqiqoti/ X. Toʻraev// Buxoronoma. – 2019. - 20 okt. – B.8.
# Toʻrayev,X.Sadriddin Ayniy ijodining unutilmas qirralari / X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2020. – 18 mart.- B.8.
# Toʻrayev,X.Buxoro viloyat toponimlari yuzasidan ayrim mulohaza va tavsiyalar/ X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2020 . – 24 iyun. –B.6.
# Toʻrayev,X. Xoʻja Muhammad Porso va uning kutubxonasi / X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2020. – 10 iyul. – B.6.
# Toʻraev,X. Russko-evropeyskaya arxitektura Buxari-chast kulturnogo naslediya / X. Toʻraev // Buxarskiy vestnik. – 2021. – 9 yanvar –S.6.
# Turaev,X. Russkie prosvetiteli v kulturnoy jizni Buxari/ X. Turaev // Buxarskiy vestnik. – 2021. −31 mart. –S.5.
# Toʻrayev,X. Sohibqiron merosi olim nigohida/ X. Toʻraev // Buxarskiy vestnik. – 2021. – 7 aprel –B.8.
# Toʻrayev,X. Tazarlar er osti yoʻllarimi? / X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2021. – 25may. – B.4.
# Turaev,X. Buxara i Varaxsha: na perekrestke drevnosti i srednevekovya/ X. Turaev,// Buxarskiy vestnik. – 2021. – 11avgust – S.7.
# Turaev,X.Istoki izucheniya istoricheskoy topografii Buxari X. Turaev,// Buxarskiy vestnik. – 2021. – 26-okt. S.4.
# Toʻrayev,X. Buxoroning nechta darvozasi boʻlgan?/ X.Toʻraev //Buxoronoma. – 2021. – 1-noya. – B.7.
# Turaev,X. Kto je yavlyaetsya avtorom istoriko-topograficheskogo plana srednevekovoy Buxari? / X. Turaev,// Buxarskiy vestnik. –2022. – 23fevr № 15.-B.6.
# Toʻrayev,X. Ikki tilli Buxoro.  Buxoronoma 2022. – 10 avgust (№ 62). – B.2

=== Doktorlik dissertatsiyasi mavzusiga doir ishlar ===

# Toʻrayev,X.Vobkent–tarixiy manbalarda /X.Toʻraev arqshunoslik. – 1992. – № 3. – B. 17-21.
# Toʻrayev,X.Naqshbandiy mashoixlari / X.Toʻraev,S. Salimov // Yoshlik. – 1996. – № 1. – B. 57-62.
# Toʻrayev,X .Ubaydullaxonning soʻnggi kunlari /X.Toʻraev // Muloqot. – 1997. – № 4. – B. 41-42.
# Toʻrayev,X. Buxoro obidalari va Joʻybor xoʻjalari /X.Toʻraev // Buxoroi sharif. – 1997. – № 4. – B. 12-15.
# Toʻrayev,X. Matlab at-tolibin asari Joʻybor xoʻjalari xonadoni haqida /X.Toʻraev // Oʻzbekiston tarixi. −2000. – № 4. – B. 64-70.
# Inoyatov S. Qosim Shayx Azizon [Matn]/ S. Inoyatov, X. Toʻraev, M. Saidov; taxr. F. X. Kosimov, R. R. Raxmonov, A. Sh. Jumaev, R. U. Ernazarov. – Toshkent: A. Kodiriy nomidagi xalk merosi nashriyoti, 2000. – 40 b.
# Toʻrayev,X. Tazkirat ul-avliyo – Buxoro maʼnaviy hayotiga doir muhim asar // Istiqlol yillari : milliy-diniy qadriyatlarning xalqqa qaytishi [Matn]. – Toshkent: Imom al-Buxoriy jamgarmasi, 2001. – B.41-43.
# Toʻrayev,X. Buxorodagi Joʻybor xonaqohi vaqf hujjati /X. Toʻraev, // Tarix, mustaqillik, milliy gʻoya mavzuidagi Respublika ilmiy anjumani materiallari. – Toshkent: Akademiya nashriyoti, 2001. – B. 187-188.
# Turayev,X.Vakfniy dokument arxitekturnogo kompleksa Xalifa Xudoydod v Buxare (XVIII v.)/X.Turaev,// Iz istorii kulturnogo naslediya Buxari". Vip. 7. Buxara: Izd-vo. Buxoro, 2001. – B. 85-95.
# Husayn as-Saraxsiy. Manoqibi sa’diya (Xoʻja Islom Joʻyboriy maqomoti) / Soʻzboshi, fors-tojik tilidan tarjima va izohlar muallifi / H.Toʻraev, Buxoro: Buxoro nashriyoti, 2002. –B.120-122.
# Muhammad Nasriddin al-Xanafi al-Xasani al-Buxari. Tuxfat az-zairin. Perevod, predislovie, kommentarii – X. Turaeva. – Tashkent: Fransuzskiy institut issledovaniy Tsentralnoy Azii (IFEAC), 2003.
# Turayev,X.Znachenie pismennix istochnikov dlya izucheniya arxitekturnix i arxeologicheskix pamyatnikov /X.Turaev, //Buxari Iz istorii kulturnogo naslediya Buxari. Vip. 9. Buxara: Izd-vo. Buxoro, 2004. – B. 85-90.
# Toʻrayev,X.Abdurahimxoʻja Joʻyboriy /X.Turaev, Buxoro mavjlari. – Buxoro, 2004. – № 4. – B. 20-21.
# Toʻrayev,X.Nodir Muhammadxon /X.Turaev, Sino. – Tehron, 2004. – № 15. – B. 52-53.
# Toʻrayev,X.Muruvvatli Joʻyboriylar /X.Turaev, Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2005. – № 4. – B. 175-176.
# Toʻrayev,X Inqiroz ibtidosi yoxud shayboniy Abdulmoʻminning qismati/X.Turaev, Hayot va qonun. – 2005. – № 5-6. – B. 52-53.
# Djuybaridi v obщestvenno-politicheskoy jizni Buxarskogo xanstva// Oʻzbekiston tarixi. – 2005. – № 4. – B. 15-23.
# Manoqibi sa’diya – Joʻybor xoʻjalari tarixini oʻrganish boʻyicha muhim manba// Toshkent Islom universiteti. Ilmiy-tahliliy axborot. – Toshkent, 2005. – № 4.– B. 29-35.
# Toʻrayev,X.Tasavvuf tarixi muzeyi // Moziydan sado. – 2005. – № 4. – B. 8-10.
# Toʻrayev,X.Muzey istorii sufizma// Moziydan sado. –2005. – № 4. – B. 8-10.
# Toʻrayev,X. Buxoroning Balxga almashtirilish voqeasi va Xoʻja Islom Joʻyboriy// Buxoro davlat universiteti ilmiy axboroti. – Buxoro, 2006. – № 1. – B. 15-20.
# Joʻybor xoʻjalari xonadoni tarixnavisligi// Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2006. – № 1. – B. 63-64.
# Ashtarxoniy Imomqulixon va Joʻyboriylar// Pedagogik mahorat. – 2006. – № 1. – B. 53-55.
# Burhon sulton fojiasi // Moziydan sado. – 2006. – № 1. – B. 26-28.
# Tragediya sultana Burxana // Moziydan sado. – 2006. – № 1. – S. 26-28.
# XVI-XVII asrlarda Movarounnahrdagi siyosiy hayot va tariqat shayxlari //Buxoro davlat universiteti ilmiy axboroti. – 2006. – № 3. – B. 18-20.
# Abdixoʻja Joʻyboriy va Boqimuhammadxon// Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2006. – № 4. – B. 285-287.
# Abdullaxon zafarlari va Xoʻja Islom Joʻyboriy// SamDU axborotnomasi. – Samarqand, 2006. – № 4. – B. 24-25.
# Vakfi Djuybaridov // Iz istorii kulturnogo naslediya Buxari. Vip. 10/ Red. X. Turaev. – Buxara: Izd-vo „Buxoro“, 2006.. –S. 28-31.
# Temuriylar davrida Joʻybor xoʻjalari mulki // Sohibqiron Amir Temur tavalludining 670 yilligiga bagʻishlangan „Amir Temur – faxrimiz, gʻururimiz“ mavzuidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiya materiallari. I-qism – Buxoro, 2006. – B. 53-54.
# Temuriylar davri – Joʻybor xoʻjalari mulkining shakllanishida muhim bosqich // Amir Temurning milliy davlatchilik siyosati: tarix va hozirgi zamon" mavzuidagi Amir Temur tavalludining 670 yilligiga bagʻishlangan ilmiy konferensiya materiallari. – Toshkent: Fan, 2006. – B.262-264.
# Istoricheskiy muzey Baxa’ ad-Din Nakshband// Islam na territorii bivshey Rossiyskoy imperii". Ensiklopedicheskiy slovar. T.1. – Moskva: Vostochnaya literatura, 2006. – S.305-306.
# Joʻyboriylar merosida ijtimoiy tarbiya//"Taʼlim muassasalari tizimida oʻquvchi va talabalar shaxsini rivojlantirishning dolzarb psixologik-pedagogik muammolari" mavzusidagi respublika nazariy va ilmiy-amaliy konferensiyasi materiallari. III kitob. – Buxoro, 2006. – B.138-142.
# Rol Djuybarskix xodjey v obщestvenno-politicheskoy i duxovno-kulturnoy jizni Buxarskogo xanstva XVI-XVII vekov // Avtoreferat dissertatsii na soiskanie uchenoy stepeni doktora istoricheskix nauk. – Tashkent, 2007.
# Sharifjon maxdum Sadr Ziyo va uning ilmiy merosi // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2008. – № 1. – B. 33-34
# Benazir isteʼdod sohibi // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2008. – № 3. – B. 196-197.
# Joʻyboriylarning bunyodkorlik faoliyati // Chorbakrlik avliyolarning bunyodkorlik gʻoyalari va uning tarbiyaviy ahamaiyati" mavzuidagi konferensiya materiallari. – Buxoro nashriyoti, 2008. – B. 25-34.
# Xoja Islom Joʻyboriy va naqshbandiylik // Naqshbandiya taʼlimoti va milliy maʼnaviyatimiz" mavzuidagi respublika ilmi-amaliy anjumani materiallari. – Buxoro nashriyoti, 2008. – B. 43-48.
# Elga hikmat ahlidin demoq soʻz…// Naqshbandiya. – 2008. – Nishona son. – B. 4.
# Abulfayzxon – hukmdor, shaxs va inqiroz timsoli //Buxoro mavjlari. – 2010. – № 1. – B. 41-43.
# Uchenie Yasavi v Buxare // Materiali III-mejdunarodnoy nauno-prakticheskoy konferensii „Problemi issledovaniya uchenii i naslediya Xodja Axmeda Yasavi“. – Turkistan (Kazaxstan) 7-8 oktyabrya 2010. – S. 20-22.
# Miyon Buzruk Solihov :[hayoti va ilmiy merosi]// Buxoro mavjlari. – 2011. – № 1. – B. 42-43.
# Oʻzbekistonda ilmiy temurshunoslikning ilk qadamlari // Buxoro mavjlari. – 2011 – № 2. – B. 9-10.
# Abulfayzxon va uning qismati // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2011. – № 1. – B. 56-59.
# Sheybanidskie praviteli i sufiyskaya praktika // Materiali mejdunarodnoy nauchnoy konferensii Baxaveddin Nagishbendi i sufiyskaya literatura (1-2 dekabrya 2011 g.). – Asgabat. Ylym. 2011. – C. – 213-214
# Chorbakri i ix preemniki // Fan va texnologiya. – 2011. – S.16-17.
# Abdulmoʻmin Sattoriy va uning ilmiy merosi // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2012. – № 1. – B. 41-44.
# Xorazm tarixiga oid nodir tadqiqot // Buxoro mavjlari. – 2012 – № 2. – B. 39-40.
# Ravzat ar-rizvon – Joʻyboriylar toʻgʻrisidagi muhim manba : ilmiy toʻplam // Markaziy Osiyo xalqlari tarixi manbashunosligi va tarixnavisligi masalalari. – Toshkent:Fan, 2012. – B. 267-275.
# Traditsiya poseщeniy kultovix mest v Buxare. Sotsialnaya i religioznaya otsenka // History and Culture of Central Asia. TIAS: Department of Islamic Area Studies Center for Evolving Humanities Graduate School of Humanities and Sociology The University of Tokyo. – Tokyo, 2012. – P. 212-228.
# Ulugʻbek fojiasi – Temuriylar saltanati inqirozining ibtidosi // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2012. – № 4. – B. 291-294.
# Agiografiya kak literaturniy i itoricheskiy istochnik // Sbornik materialov 2-y Mejdunarodnoy nauchnoy-prakticheskoy konferensii Filologiya i kulturologiya: sovremennie problemi i perspektivi razvitiya. – Moskva, 2013. S. 143-145.
# Muhiddinov, Xodja (xvadja) Isomiddinov // Islam na territorii bivshey Rossiyskoy imperii". Ensiklopedicheskiy slovar. T.5. – Moskva: Vostochnaya literatura, 2012. – S. 97-98.
# Rukopisniy Koran // Islam na territorii bivshey Rossiyskoy imperii". Ensiklopedicheskiy slovar. T.5. – Moskva: Vostochnaya literatura, 2012. – S – 118.
# Abdixodja Djuybari v politicheskoy jizni Maverannaxra nach. XVII v.//Internet. Kiev, 2012.
# Poʻlat Solievning „Mangʻitlar saltanati davrida Buxoro oʻlkasi“ nomli asari // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2013. – № 2. – B. 125-127.
# Maqomotlar adabiy-tarixiy manba // Markaziy Osiyo xalqlari tarixi manbashunosligi va tarixnavisligi masalalari" mavzuidagi Respublika 5-ilmiy konferensiyasining materiallari. – Toshkent, 2013. – B. 352-356.
# Istoriya sufizma v trudax uzbekskix prosvetiteley 20-30 gg. XX stoletiya // Maʼnaviy meros va hozirgi zamon. Imom Buxoriy xalqaro markazi tashkil topgan kunning 5 yilligiga bagʻishlangan ilmiy nazariy seminar materiallari. – Samarqand-Toshkent: Imom Buxoriy xalqaro markazi, 2013. – B. 185-189.
# Buxoro tarixi xorijiy nashrlarda // Buxoro mavjlari. – 2013 – № 4. – B. 40.
# Oʻzbekistonda ilmiy temurshunoslikning boshlangʻich davri // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2013. – № 4. – B. 285-287.
# Buxoro hukmdorlarining tashqi saroylari // Buxoro mavjlari. – 2014 – № 1. – B. 34-35.
# Muso Saidjonov ilmiy merosida temuriylar davri : Millatning dardiga darmon boʻlib // Amir Temur tavalludining 678 yilligiga bagʻishlab Respublika miqyosida oʻtkazilgan anʼanaviy ilmiy-maʼrifiy konferensiyaning materiallari. – Navoiy, 2014.– B. 16-17.
# Muso Saidjonov // Moziydan sado. – 2014. – № 1. – B. 44-48.
# Musa Saidjanov // Exo istorii. −2014. -№ 1.- B.45-47.
# Buxoro amirligida maorif, fan va din // Tyurkoyazichnie strani. – Almati, 2014. № 4.- B.17-20
# Yurtimiz tarixiga oid yana bir muhim manba // Buxoro mavjlari. –2014. -№ 4. –B.38-39.
# Istoki stanovleniya nauchnoy metodologii istoricheskoy nauki v Uzbekistane // Materiali Mejdunarodnoy nauchnoy konferensii Sovremennie metodi nauchnogo issledovaniya v sisteme globalnogo visshego obrazovaniya. – Navoi, 2015. – S.70-71.
# Toʻrayev,X. Mirzo Somiyning shaxsiy arxivi / X. Toʻrayev // Moziydan cado = Exo istorii. – 2015 . -№ 3. – B.32-34.
# Toʻrayev,X. Abdixoʻja Joʻyboriy va Boqimuhammadxon/ X. Toʻraev // Imom – al Buxoriy saboqlari. – 2006 . – № 4. – B.285-286.
# Toʻrayev,X. Amir Muzaffarning Rim sultoniga maktubi / X.Toʻraev // Buxoro haqiqati. – 1995 . – 16 dek.
# Toʻrayev,X. Soʻgi xukumdor armonlari: Buxoroning soʻgi xukumdori Amir Olimxon / X. Toʻrayev // Buxoro mavjlari. – 2004. – № 1. – B.16-22.
# Toʻrayev,X. Ashtarxoniy Abdulazizxon: Buxoro xonlaridan biri Ashtarxoniy Abdulazizxon hayoti faoliyati xususida / X. Toʻraev // Buxoro mavjlari. – 2008. – № 4. – B.39-40.
# Toʻrayev,X. Nodir Muhammadxon: Ashtarxoniylar sulolasining 4- vakili Nodir Muhammadxon / X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2001 . −10 noyab.
# Toʻrayev,X. Abdi Xoʻja Joʻyboriy va Boqimuhammadxon : Birinchi Ashtarxoniy xukmdorlardan xisoblangan Boqimuhammadxon faoliyati / Xalim Toʻraev // Buxoro mavjlari. – 2008. – № 1. – B.12-13.
# Toʻrayev,X. Qum qaʼridan topilgan shahar : Buxoro tarixi. / X. Toʻrayev // Maʼrifat. – 1997 . – 23 iyul.
# Toʻrayev,X. Amir Abdul – Ahad „Safarnoma“ sining qoʻlyozma nusxalari: / X .Toʻraev // Navqiron Buxoro. – 1992 . – № 8-9. – B.6.
# Toʻrayev,X. Sharif shahar tarixi: Buxoroni oʻrganish kirralari. / X. Toʻrayev // Buxoro haqiqati. – 1996 . – 13 mart.
# Toʻrayev,X. Muruvvatli Joʻyboriylar : Joʻboriy xoʻjalar haqida maʼlumot. / X. Toʻrayev // Imom – al Buxoriy saboqlari. – 2005 . – № 4. – B.175.
# Toʻrayev,X. Tarixning oltin zarvaraqlari : Joʻyboriylarni mashhur etgan siymolar. / X. Toʻrayev // Buxoro xaftanomasi. – 1999 . – 19 iyun.
# Toʻrayev X. Buxoro xukumdorlari: Imomqulixon toʻgʻrisida. / X. Toʻrayev // Buxoronoma. – 2003 . – 15 fevr.
# Toʻrayev,X. Chorbakr meʼmorchilik majmui : Buxoro shaxrining qadamjolaridan biri Chor Bakr ziyoratgoxi haqida tarixiy lavxa / Halim Toʻrayev // Buxoro xaftanomasi. – 2000. – 17 iyun. – B.4.
# Toʻrayev,X. Poʻlat Solievning „Mangʻitlar saltanati davrida Buxoro oʻlkasi“ nomli asari : asariga baxo / X Toʻraev // Imom al – Buxoriy saboqlari. – 2013 . – № 2. – B.125-126.
# Toʻrayev,X. Sulolaning ettinchi Xukumdori : Mangʻitlar sulolasining ettinchi vakili Amir Abdulahad toʻgʻrisida maʼlumot / X. Toʻraev // Buxoronoma. – 2002 . – 30 noyab.
# Toʻrayev,X.,Axmedov A. Buxoro muzeyi durdonalari : Buxoro Davlat badiiy meʼmorchilik muzey -qoʻriqxonasining qoʻlyozmalar jamgʻarmasi toʻgʻrisida] / X.,Axmedov A. Toʻraev // Moziydan sado = Exo istorii. – 2016 . – № 2. – B.44-46.
# Toʻrayev, X. Yurtimiz tarixiga oid yana bir muhim manba : Buxorolik tarixchi, arxeolog, manbashunos hamda jamoat arbobi Muso Saidjonov haqida. / X. Toʻrayev // Buxoro mavjlari. – 2014 . – № 4. – B.38-40.
# Toʻrayev,X. Sharifjon Maxdum Sadr Ziyo va uning ilmiy merosi : Maʼrifatparvar, tarixchi, xattot va kitobsevar Sharifjon Maxdum Sadr Ziyo hayoti va ijodi haqida / X. Toʻraev // Imom al-Buxoriy saboqlari. – 2008. – № 1. - B.33-34.
# Toʻrayev,X. Amir Abd ul – Axad „Safarnoma“sining qoʻlyozma nusxalari: Amir Abdulahad „Safarnoma“ asari / X.Toʻraev // Navqiron Buxoro. – 1992. – № 8-9. – B.6-7.
# Toʻrayev,X. Toponimik obʼektlar – tarix guvox: Joy nomlari tarixi / X. Toʻrayev // Buxoronoma. – 2005 . – 17 sent.
# Toʻrayev,X. Ubaydullaxonning soʻngi kunlari: Ashtarxoniylar sulolasining ettinchi vakili haqida mavzu / X. Toʻrayev // Muloqot. −1997. – № 4. –B.41-42.
# Toʻrayev,X. Ubaydulloxonning soʻngi kunlari : Buxoro xonining Sayiid Ubaydullo Baxodirxon (1702−1711) yillar hukumronligi / X. Toʻrayev // Buxoro xaqiqati. – 1995 . – 6 may. – B.2.
# Toʻrayev,X. Xorazm tarixiga oid nodir tadqiqot : Xorazm tarixi / X. Toʻrayev // Buxoro mavjlari. – 2012 . – № 2. – B. 39.
# Toʻrayev X. Burxon Sulton fojiasi: Shayboniylar sulolasi Burxon Sulton haqida / X.Toʻrayev // Moziydan sado. – 2006 . – № 1. – B. 26-27.
# Toʻrayev,X. Buxoro musiqa folklori va Shashmaqomi bilimdoni/ X. Toʻrayev // Buxoro mavjlari. – 2012 . – B.23-24
# Toʻrayev, X. Tazarlar er osti yoʻllarimi?/ X. Toʻrayev, // Buxoronoma. - 2021. – 25 may. – B.4

= Manbalar =
{{manbalar}}

== Havolalar ==
* {{Veb manbasi|url=https://old.gov.uz/oz/news/view/18555|sarlavha=Oʻzbekiston Respublikasi Davlat mustaqilligining yigirma yetti yilligi munosabati bilan fan, taʻlim, sogʻliqni saqlash, adabiyot, madaniyat, sanʻat, maʻnaviyat va maʻrifat hamda ijtimoiy sohalar xodimlaridan bir guruhini mukofotlash toʻgʻrisida|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|qaralgan sana=2024-03-05}}
* {{Veb manbasi|url=https://buxdu.uz/ru/3-klub-vypusknikov/13/13-turaev-halim-hodzhievich/|sarlavha=Тураев Халим Ходжиевич|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|qaralgan sana=2024-03-05}}
* {{Veb manbasi|url=https://buxdu.uz/user/profile/333-halim-torauev/|sarlavha=Halim To‘raуev|muallif=|ish=|sana=|nashriyot=|qaralgan sana=2024-03-05}}

[[Turkum:Oʻzbek tarixchilari]]
[[Turkum: Manbashunoslar]]