Hamid ibn Muhammad ibn Roziq sahifasining manbasini koʻrish

'''Hamid ibn Muhammad ibn Roziq''' (1783{{Snd}}1874), '''Salil ibn Roziq''' nomi bilan ham tanilgan, [[Ummon Sultonligi|Ummon]]lik shoir va tarixchi boʻlib, ''Ummon imomlari va sayyidlari tarixi'' asari hamda bir qator boshqa asarlar muallifidir.

Ibn Roziq oʻzining ''Tarix'' asarini [[Maskat sultoni]] [[Said bin Sultan Al Busaidiy]]ning jiyani Said Hamad Al Busaidiy iltimosiga koʻra yozgan va u 1857-yil 12-dekabrda yakunlangan<ref>{{Cite book |last=Ibn Raziq |first=Hamid |title=History of the Imams and Seyyids of Oman |date=1871 |publisher=Haklyut Society |location=London |pages=Preface}}</ref>. Ibn Roziq kitobining asl qoʻlyozma nusxasi 1860-yilda oʻsha paytdagi Maskat sultoni [[Savayniy bin Said]] tomonidan ingliz [[Anglikanlik|anglikan]] [[Missionerlik|missioner]]i va [[Sharqshunoslik|sharqshunoslik]] boʻyicha olimi [[George Percy Badger]] [[FRGS]]ga taqdim etilgan<ref name=":0">{{Cite book |last=Ibn Raziq |first=Hamid |title=History of the Imams and Seyyids of Oman |date=1871 |publisher=Haklyut Society |location=London |pages=Editor's Preface}}</ref>.

[[Haklyut jamiyati]] kengashi aʼzosi boʻlgan Badger asarning tarjimasini tayyorladi va u jamiyat tomonidan 1871-yilda koʻplab izoh va ilovalar bilan nashr etildi. Badger vafotidan soʻng, asl qoʻlyozma uning rafiqasiga qoldirilgan, u esa uni [[Cambridge universiteti kutubxonasi|Kembrij universiteti kutubxonasi]]ga hadya qilgan, natijada u arab tilida hanuzgacha nashr etilmagan<ref>{{Cite journal |last=Beckingham |first=C. F. |date=1941 |title=The Reign of Ahmad Ibn Said, Imam of Oman |url=https://www.jstor.org/stable/25221769 |journal=The Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland |issue=3 |pages=257–260 |issn=0035-869X}}</ref>.

== Asar ==
Ibn Roziqning Ummon tarixi haqidagi asari milodiy 661–1856-yillarni qamrab olib, uch jilddan iborat boʻlgan. Birinchi jildni Badger tarjima qilmagan, chunki u ''Yaman arab qabilalarining batafsil nasabnomalari''dan iborat edi<ref name=":0" />. Qolgan ikki jild Julanda bin Masud davridan Said bin Sultanning 1856-yil oktyabrida [[Zanjibar|Zanzibar]]ga yoʻl olayotib dengizda vafotigacha boʻlgan Ummon tarixini batafsil bayon qiladi. Badger oʻz tarjimasidan bir qator ''noloyiqat voqealar va madhiyaviy sheʼrlar''ni chiqarib tashlagan<ref name=":0" />.

Ibn Roziqning toʻliq ismi kitobda Hamid bin Muhammad bin Roziq bin Baxiy deb berilgan boʻlib, u ''diniy eʼtiqodi boʻyicha [[ibodiylar|ibodiy]] va Naxl shahrining tub yer aholisi'' sifatida taʼriflangan<ref>{{Cite book |last=Ibn Raziq |first=Hamid |title=History of the Imams and Seyyids of Oman |date=1871 |publisher=Haklyut Society |location=London |pages=370}}</ref>. Uning kitob uchun asl arabcha sarlavhasi ''Al Bu Saidiylar sayyidlarining solnomasiga sodda va ishonchli sharh'' deb tarjima qilinadi<ref>{{Cite book |last=Ibn Raziq |first=Hamid |title=History of the Imams and Seyyids of Oman |date=1871 |publisher=Haklyut Society |location=London |pages=cxxviii}}</ref>.

Ummonning mashhur siymolaridan biri sifatida<ref>{{Cite web |last=Harrasi |first=Dr Khalfan Hamed Al |date=2024-05-21 |title=Icons in culture, science, history, politics |url=https://www.omanobserver.om/article/1154023/opinion/oman/icons-in-culture-science-history-politics |access-date=2025-06-25 |website=Oman Observer |language=en}}</ref>, uning vafotining 150 yilligi YuNESKOning 42-sessiyasi dasturiga kiritilgan<ref>{{Cite web |last= |first= |date=2023-11-09 |title=Oman's Jabreen Castle in Unesco list |url=https://arabiandaily.com/omans-jabreen-castle-in-unesco-list/ |access-date=2025-06-25 |website=Arabian Daily News |language=en-US}}</ref>. Ehtimol, paradoksal ravishda, eng mashhur asari faqat ingliz tilida mavjudligiga qaramay, Ibn Roziqning arab tilidagi boshqa asarlari, jumladan ''Busaid xonadonining ravshan gʻalabasi'' ingliz tiliga tarjima qilinmagan<ref>{{Cite web |last=Ayub |first=Mohamed Shaaban |date=2022-06-10 |title=How Wahhabism Led the Fight Against the British in the Gulf |url=https://newlinesmag.com/essays/how-wahhabism-led-the-fight-against-the-british-in-the-gulf/ |access-date=2025-06-25 |website=New Lines Magazine |language=en}}</ref>.

== Manbalar ==
{{manbalar}}

[[Turkum:Etnik kelib chiqishiga ko‘ra tarixchilar]]
[[Turkum:Arab tarixchilari]]
[[Turkum:Ummonlik yozuvchilar]]
[[Turkum:Ummonlik shoirlar]]
[[Turkum:1783-yilda tugʻilganlar]]
[[Turkum:1874-yilda vafot etganlar]]