Hammad ibn Zayd
Ҳаммад ибн Зайд ибн Дирҳам (арабча: حماد بن زيد بن درهم) (716-795) Ироқнинг Басра шаҳридан бўлган ислом олими ва фиқҳшунос эди. У кўзи ожиз бўлса-да, ҳужжали (ишончли) ва қобилиятли ҳадис ровийси бўлиб, барча ҳадисларини мукаммал ёд олган. Ҳаммад тадлис (яшириш) усулидан фойдаланган[1]. У ўзининг чуқур билими туфайли юқори даражада эътироф этилган ва илмий ҳиссаси жиҳатидан Имом Молик билан тенг деб ҳисобланган. Ҳаммад ибн Зайд Аллоҳнинг табиати ҳақида баҳсли қарашларни илгари сурган илоҳиёт оқими бўлмиш Жаҳмияга қарши қатъий қарашлари билан машҳур бўлган[2][3].
Ҳаммад ибн Зайд ибн Дирҳам | |
|---|---|
| Шахсий маълумотлар | |
| Таваллуди | 716 |
| Вафоти |
795 |
| Имом | Суннийлик |
| Асосий қизиқиш(лар)и | Ҳадис |
Абу Ҳурайрадан ривоят қилинган ҳадис
Ал-Хатиб ал-Бағдодийнинг айтишича, Али ибн ал-Мадиний (849-йилда вафот этган) Абу Ҳурайра билан бошланадиган энг ишончли ҳадис занжирини қуйидагича деб ҳисоблаган: Абу Ҳурайра → Ибн Сирин → Айюб ас-Сахтиёний → Ҳаммад ибн Зайд[4].
Ал-Азҳар университети муҳаддиси Аҳмад Муҳаммад Шокир (ваф. 1958) фикрига кўра, Абу Ҳурайрадан ривоят қилинган энг саҳиҳ аснад занжири қуйидагича[5]:
- Абу Ҳурайра → Ибн Сирин → Айюб ас-Сахтиёний → Ҳаммад ибн Зайд
Танқидлар
„Китобул-мекруҳин“ ҳадис китобларида Ҳаммад Амр ибн Убайдни танқид қилиб, Амрнинг ёлғон гапирганини ва ўзи ҳадис тўқиганини айтган[6].
Вафоти
У Басрада вафот этган. „Саҳиҳи Бухорий“ да у кишининг кўплаб ҳадислари келтирилган. Ҳадис уламолари Ҳаммад ибн Зайднинг ишончли ровий бўлганни эътироф этадилар[1][7].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Энcйcлопедиа оф Саҳиҳ Ал-Букҳари“ (2023-йил 21-июн).
- ↑ „Ҳаммаад бин Зайд (д. 179Ҳ): Тҳе Жаҳмитес Аре Cирcулатинг Ароунд тҳе Иссуэ оф Wантинг то Сай Тҳере ис Нотҳинг Абове тҳе Ҳеавен“.
- ↑ „Айюб ас-Сакҳтияанеэ (д. 131Ҳ): Тҳе Cентрал Ахис оф тҳе Му'тазилаҳ Ис Тҳат Тҳей Wант то Сай 'Тҳере ис Нотҳинг Абове тҳе Ҳеавен'“.
- ↑ ал-Багҳдади, Ал-Кҳатиб. الكفاية في علم الرواية للخطيب البغدادي (Арабиc). Медина: Мактаба ал Илмийяҳ — 398-бет. Қаралди: 2021-йил 18-декабр.
- ↑ Ажаж ал-Кҳатиб, Муҳаммад. كتاب أبو هريرة راوية الإسلام Ибн Муҳаммад ал-Қураши: . Cаиро: Мактабаҳ ал Wаҳбаҳ, 1982. Қаралди: 2021-йил 18-декабр.
- ↑ „Амр бин Убайд... Шеикҳ оф тҳе Мутазилаҳ“.
- ↑ „Дарс э Низами Даржа Салса 3рд Еар“.