Hamyan
Ҳамян (арабча: حميان) — ғарбий Жазоирда Ораннинг жануби-ғарбида ва Атлас тоғларининг шимолида яшовчи йирик бадавий араб қабиласи. Улар икки асосий гуруҳга бўлинган: шарқда Ҳамян Шерага (шарқийлар) ва ғарбда Ҳамян Ғераба (ғарбийлар). Булар эса ўз навбатида бир неча бўлинмаларга ажралади. ХИХ асрда уларнинг 2 000 нафар отлиқдан иборат кучи, шунингдек 200 та туя ва 8 000 та қўй подалари бўлган (бу ҳисобга ҳўкизлар, отлар ва эшаклар киритилмаган). Улар кўчманчи турмуш тарзига амал қилган ва ҳар йили савдо қилиш учун Теллга кўчиб боришган. Улар Метлилидаги қўшни араб қабиласи Чаамба билан доимий жанг қилиб келган[1]. Айн Сефра минтақаси Ҳамян Гҳерабанинг сиёсий сузеренитети остида бўлган[2]. Улар ҳеч қачон Франсуз мустамлакачилигига бўйсунмаган[3][яхшироқ манба керак]. Улар Бану Ҳилолдан келиб чиққан[4].
| Ҳамян حميان | |
|---|---|
| Бану Ҳилол араб қабиласи | |
 | |
| Этник таркиби | араб |
| Нисба | ал-Ҳамияний |
| Жойлашув | Жазоир ва Марокаш |
| Келиб чиқиши | Бани Язид ибн Зоғба |
| Тили | араб тили |
| Дини | сунний Ислом |
Келиб чиқиши
Ҳамиянлар Бану Ҳилолнинг Зоғба тармоғидан[5] келиб чиққан араб қабилавий иттифоқи бўлиб, Бану Ҳилол ХИ асрда Фотимийлар халифалиги турткиси остида Мағрибга кўчиб келган араб қабиласидир.
Ҳамиянларнинг насаби қабилага ном берган аждодга бориб тақалади ва унинг аждоди бевосита Бану Ҳилолдан келиб чиқади. Насаб қуйидагича: Ҳамян ибн (= ўғли) Оқба ибн Язид ибн Аисса (ёки Абс) ибн Зогҳба (Зогҳба қабилаларининг аждоди) ибн Аби Раби’аҳ ибн Наҳик ибн Ҳилол (Бану Ҳилолнинг аждоди, сўзма-сўз „Ҳилол ўғиллари“) ибн Амер (Бани Амер ибн Саасаанинг аждоди) ибн Саъсаъаҳ ибн Му’овияҳ ибн Бакр ибн Ҳавозин ибн Мансур ибн Икримаҳ ибн Хасафаҳ ибн Қайс Айлан ибн Мудҳар ибн Низар ибн Маад ибн Аднан (адноний арабларнинг аждоди), Исмоил авлодидан, у эса Иброҳимнинг ўғли[6].
Манбалар
- ↑ Энcйcлопéдиэ ду дих-неувиèме сиècле: рéпертоире универсел дес сcиэнcес, дес леттрес эт дес арц, авеc ла биограпҳиэ эт де номбреусес гравурес (фр). Ау Буреау де л'Энcйcлопéдиэ ду ХИХе Сиècле, 1867 — 135-бет.
- ↑ Реcлус, Элисéэ. Тҳе Эартҳ анд Иц Инҳабитанц, Африcа: Нортҳ-wест Африcа (эн). Д. Апплетон, 1887 — 318-бет.
- ↑ Cастеллане, Пиэрре Лоуис Чарлес cомте де. Милитарй Лифе ин Алгериа (эн). Ҳурст анд Блаcкетт, 1853 — 54-бет.
- ↑ Дунн, Росс Э.. Ресистанcе ин тҳе Десерт: Мороccан Респонсес то Френч Империалисм 1881-1912 (эн). Роутледге, 2018-05-01 — 54-бет. ИСБН 978-1-351-00005-5.
- ↑ Cаунеилле, Аугусте. Лес Чаанба Леур Номадисме (фр), 1968-01-01 — 20-бет. Қаралди: 2025-йил 31-декабр.
- ↑ Гоурари, Аисса. قبيلة حميان من القرن 5-8 هـ / 11 إلى 14م دراسة تاريخية وثقافية (Тҳе Ҳамиян Трибе фром тҳе 5тҳ то 8тҳ Cентурй АҲ / 11тҳ то 14тҳ Cентурй CЕ: А Ҳисториcал анд Cултурал Студй) (ар). Тлемcен: Университé Абу Бакр Белкаид де Тлемcен, Фаcултé дес Леттрес эт дес Сcиэнcес Ҳумаинес эт Соcиалес, 2008 — 42-бет. Қаралди: 2026-йил 7-январ.