Hamza Bali
- Википедияда исми Ҳамза бўлган бошқа кишилар ҳақида ҳам мақолалар мавжуд.
Ҳамза Бали – Босниялик сўфийлар етакчиси, 1573-йилда Истанбулда бид’атда айбланиб қатл этилган[1][2]. У кўпчиликнинг фикрига эргашмайдиган шахс бўлиб, сўфийлик тариқати бўлган Ҳамзевиснинг асосчиси эди[3]. Ноэл Малcолмнинг сўзларига кўра, „Унинг таълимоти ҳақида жуда кам нарса маълум, аммо улар насроний илоҳиётининг элементларини тан олишда бектошийликдан анча узоқроққа ўтган“[4]. Бироқ Ҳамид Алгар саволлари, Ҳамза Балининг таълимоти насронийлик синкретизм билан боғлиқлигини даъво қилади, чунки Усмонли манбаларида бу даъво ҳақида ҳеч қандай эслатма йўқ. Унинг ягона замонавий манбаси 1573-йилда у ерда бўлган Степҳан Герлачнинг кундалиги ҳисобланади. Истанбул Муқаддас Рим империяси элчиси Давид Унгнад вон Соннеггнинг ёрдамчиси сифатида ; Алгар, Герлах Ҳамза Балини 1527-йилда Усмонлилар томонидан синкретик насроний таълимотларини ўргатгани учун қатл этилган Молла Кабиз билан адаштирган бўлиши мумкинлигини тахмин қилади[3]. Алгар, бундан ташқари, Босниялик миллатчи тарихчилар (масалан, Смаил Балич) Ҳамза Балининг насроний синкретизмидан фойдаланиб, уни Босниянинг ислом ва исломгача бўлган тарихини бирлаштирувчи шахс сифатида кўрсатишган[3].
Манбалар
- ↑ Асcериc-Тодд, Инес (2022-05-18). "А субалтерн ҳеро: Тҳе 1573 эхеcутион оф Шеикҳ Ҳамза Бали ас парт оф тҳе ‘Суннитисатион’ оф тҳе Оттоман Эмпире" (Энглиш). Ираниан/Персианате Субалтернс ин тҳе Сафавид Период: Тҳеир Роле анд Депиcтион: Реcоверинг 'Лост Воиcес' (Герлач Пресс): 193–210. ҳттпс://www.ресеарч.эд.аc.ук/эн/публиcатионс/а-субалтерн-ҳеро-тҳе-1573-эхеcутион-оф-шеикҳ-ҳамза-бали-ас-парт-.
- ↑ {{Веб манбаси |муаллиф=Азамат |исм=Ниҳат |сарлавҳа=ҲАМЗА БÂЛÎ |урл=ҳттпс://исламансиклопедиси.орг.тр/ҳамза-бали |қаралган сана=2024-12-01 |иш= |
- ↑ 3,0 3,1 3,2 "Тҳе Ҳамзевие: А Девиант Мовемент ин Босниан Суфисм". Исламиc Студиэс 36 (2/3): 243–261. 1997. ИССН 0578-8072. ҳттпс://www.жстор.орг/стабле/23076196.
- ↑ Босниа: А Шорт Ҳисторй. Маcмиллан, 1994 — 104-бет. ОCЛC 30073480.