Ziyosfera

Han Kang

Ҳан Канг (корейсча:한강) – жанубий кореялик ёзувчи[1]. „Вегетариан“ асари орқали у халқаро миқёсда машҳурликка эришди. Бу асар 2016-йилда бадиий адабиёт бўйича Халқаро Букер мукофотига сазовор бўлган биринчи корейс тилидаги романга айланди. Шунингдек, Ҳан 2024-йилги Адабиёт бўйича Нобел мукофотини қўлга киритган биринчи кореялик ёзувчи ҳамда биринчи осиёлик аёл ёзувчи сифатида тарихга кирди.

Ҳан Канг
Таваллуди 1970-йил 27-ноябр (1970-11-27) (55 ёш)
Гуанчжоу, Жанубий Корея
Тахаллуси Ҳан Канг-ҳюн
Касби ёзувчи
Жанр роман, қисқа ҳикоя
Шоҳ асари Вегетариан
Мукофотлари Адабиёт бўйича Нобел мукофоти (2024)
Турмуш ўртоғи Ҳонг Ёнг-ҳеэ (ажрашган)
Болалари 1
Ота-онаси Ҳан Сеунг-wон (отаси)

Биографияси

Ҳан Канг 1970-йил 27-ноябрда Жанубий Кореянинг Гуанчжоу шаҳрида таваллуд топган[2]. Унинг оиласида адабиёт соҳасидаги инсонлар кўп бўлиб, отаси ёзувчи Ҳан Сеунг-wон. Шунингдек, акаси Ҳан Донг-рим новелист, укаси Ҳан Канг-ин эса новелист ва карикатурачидир[3].

Ҳан 9 ёшлигида отаси Гуанчжоу қўзғолонидан тўрт ой олдин ўқитувчиликни тарк этиб, ёзувчилик билан шуғулланиш мақсадида Сеулга кўчиб келади. Ҳан биринчи марта қўзғолон ҳақида 12 ёшида, уйида немис журналисти томонидан олинган фотосуратларнинг яширин равишда тарқатилган хотира албомини топиб олгач билиб қолади[4]. Кейинчалик бу топилма унинг инсоният ва адабий асарларига бўлган қарашларига ўз таъсирини кўрсатди[5].

1988-йилда у Поонгмоон ўрта мактабини[6][7], 1993-йилда Ёнсеи университетида корейс тили ва адабиёти йўналишини тамомлади[8]. 1998-йилда у Иоwа Университетининг Интернатионал Wритинг дастури бўйича таҳсил олди[9].

Ижодий фаолияти

Ёнсеи Университетини тамомлагач, Ҳан қисқа вақт давомида „Саэмтео“ журналида мухбир сифатида фаолият юритди[7]. Ўша йили унинг бешта шеъри, жумладан, „Сеулдаги қиш“ шеъри „Адабиёт ва жамият“ журналининг 1993-йил қишки сонида чоп этилди. Бир йилдан сўнг, у ўзининг илк бадиий асарини Ҳан Канг-ҳюн тахаллуси остида ёза бошлади, ўша йили унинг „Қизил лангар“ ҳикояси Сеоул Шинмун томонидан ўтказилган Янги йил адабий танловида ғолибликни қўлга киритган[10]. Унинг дастлабки ҳикоялар тўплами " Еосу севгиси " 1995-йилда нашр этилган бўлиб, ҳикоя аниқ ва изчил тузилиши билан инсонни ўзига жалб қилади. Кейинчалик, Ҳан фақат ёзувчилик билан шуғулланиш мақсадида журналдаги ишини тарк этди[11].

Ҳанга корейс модернист шоири Йи Санг шеъриятидаги Япония истилоси остидаги Кореянинг мустамлакачилик тарихи зўравонлигига қарши мудофаа ғояси ўзининг энг муваффақиятли асари „Вегетариан“ романини ёзишда илҳом манбайи бўлди. Уч қисмдан иборат романнинг иккинчи қисми Йи Санг адабий мукофотига лойиқ кўрилди[12][13].

Гарчи Дебора Смит "Вегетариан" асарини таржима қилган пайтдаёқ бутун дунё эътиборини тортган бўлса-да, бу роман Ҳаннинг инглиз тилига таржима қилинган илк романи бўлди[14]. 2016-йилда бадиий адабиёт бўйича Халқаро Букер мукофотига лойиқ кўрилган бу асар ушбу мукофотни қўлга киритган биринчи корейс романи бўлди[15][16][17][18]. „Вэгетариан“, шунингдек, Тҳе Неw Ёрк Тимес Боок Ревиэw томонидан „2016 йилнинг энг яхши 10 та китоби“ рўйхатига киритилган[19].

Ҳаннинг „Ҳуман аcц“ романи 2016-йил январ ойида Портобелло Боокс томонидан нашр этилган[20][21]. Ҳан 2017-йил 1-октябрда Италияда Аделпҳи Эдизиони томонидан „Ҳуман аcц“, „Атти Умани“ нинг италянча таржимаси учун Премио Малапарте мукофотига сазовор бўлди[22][23]. Романнинг инглиз тилидаги таржимаси 2018-йилда Халқаро Дублин адабий мукофоти учун номзодлар рўйхатига киритилган[24].

Ҳаннинг учинчи романи „Оқ китоб“ 2018-йилги Халқаро Букер мукофотига номзод бўлди[25]. Автобиографик роман бўлиб, туғилганидан икки соат ўтгач вафот этган опаси ҳақида ҳикоя қилади.

Ҳаннинг „Биз ажралмаймиз“ романи 2021-йилда нашр этилган. Унда ёзувчи 1948-1949-йиллардаги Жежу қўзғолони ва унинг дўсти оиласига таъсири ҳақида ҳикоя қилади. Романнинг франсузча таржимаси 2023-йилда Éтрангер Призесида ғолиб чиқди[26].

2023-йилда Ҳаннинг тўртинчи романи „Юнон тили дарслари“ Дебора Смит ва Э Яэwон томонидан инглиз тилига таржима қилинган[27].

Шахсий ҳаёти

Ҳан Канг адабиёцҳунос ва Кюнг Ҳеэ кибер университетининг профессори Ҳонг Ёнг-ҳеэ билан турмуш қурган[28][29]. 2024-йилда Ҳан у билан кўп йиллардан бери бирга эмаслигини айтиб ўтган[30]. Ҳаннинг бир ўғли бор, у билан 2018-йилдан бери Сеулда китоб дўконини бошқаради[31].

Мукофотлар

2018-йилда Ҳан „Келажак кутубхонаси“ лойиҳасига ҳисса қўшиш учун танланган бешинчи ёзувчи бўлди. Лойиҳа ташкилотчиси Кети Патерсоннинг айтишича, Ҳан „дунё ҳақидаги тасаввуримизни кенгайтиргани“ учун танланган[32]. Ҳан 2019-йил май ойида Деар Сон, Мй Беловед қўлёзмасини тақдим этди. Топшириш маросимида у оқ матони ўрмондан судраб ўтиб, қўлёзмага ўради. У буни корейс маданиятига ишора сифатида тушунтирди, унда оқ мато ҳам чақалоқлар учун, ҳам мотам либослари учун ишлатилади ва воқеани "менинг қўлёзмамнинг бу ўрмонга тўйига ўхшайди. Ёки юз йиллик уйқу учун алла[33].

Ҳан 2023-йилда Роял Соcиэтй оф Литературе жамияти аъзоси этиб сайланган[34][35].

„Вегетариан“ 2024-йил июл ойида Тҳе Неw Ёрк Тимеснинг "ХХИ асрнинг 100 та энг яхши китоби" рўйхатида 49-ўринни эгаллади[36].

2024-йилда Ҳан Швеция академияси томонидан „тарихий жароҳатларга қарши турадиган ва инсон ҳаётининг нозиклигини очиб берувчи насрий шеъри“ учун адабиёт бўйича Нобел мукофотига сазовор бўлди[37][38][39].

Манбалар

  1. ↑ „2024-йилги Нобел адабиёт мукофоти ғолиби Ҳан Канг ким?“ (эн). Тҳе Кореа Тимес (2024-йил 11-октябр). Қаралди: 2024-йил 13-октябр.
  2. ↑ „ко:"ҳангангеw, жеонгенгҳаэнгҳаэнгенг ило жеон даэганге"“ (ко). ҳанганге (20-октабр 2024-йил).
  3. ↑ „ко: "деу-и-и-и-и-и-и-и-и-и-и-ии даунҳама"...энгенгео ҳансео жеонггаэи-энг гангбаи“ (ко) (11 октябр 2024 йил). Қаралди: 13 октябр 2024 йил.
  4. ↑ {{{титле}}}.
  5. ↑ Армицтеад, Cлаире. „Ҳан Канг: 'Wритинг абоут а массаcре wас а струггле. И'м а персон wҳо феэлс паин wҳен ёу тҳроw меат он а фире'“ (эн-ГБ). Тҳе Гуардиан (2016-йил 5-феврал). Қаралди: 2024-йил 14-октябр.
  6. ↑ „Чронологй оф мажор эвенц ин Ҳан Канг'с лифе“. Ёнҳап Неwс Агенcй (2024-йил 10-октябр).
  7. ↑ 7,0 7,1 „Ҳоw тҳосе wҳо кнеw Ҳан Канг ремембер ҳер“ (эн). Тҳе Кореа Тимес (2024-йил 15-октябр). Қаралди: 2024-йил 16-октябр.
  8. ↑ „ҲАН Канг“. Тҳе Интернатионал Wритинг Програм. 2019-йил 3-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-март.
  9. ↑ „ҲАН Канг“. Тҳе Интернатионал Wритинг Програм. 2019-йил 3-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 8-март.
  10. ↑ „ко:필명 '한강현'에서 '한강의 기적'까지…역사적 순간 모아보니“ (ко). Сеоул Шинмун. Қаралди: 2024-йил 25-октябр.
  11. ↑ " Кореан Wритерс: Тҳе Новелисц ", Минумса Публишинг п. 78
  12. ↑ „Инсонлар О'симликлар сифатида“. 2019-йил 26-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 15-ноябр.
  13. ↑ Смитҳ, Дебораҳ; Шин, Сараҳ „Интервиэw wитҳ Ҳан Канг“ (эн-УС). Тҳе Wҳите Ревиэw (2016-йил 1-март). 2018-йил 27-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 27-ноябр.
  14. ↑ Кҳакпоур, Порочиста. „Тҳе Вегетариан, бй Ҳан Канг“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2016-йил 2-феврал). 2017-йил 1-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 5-феврал.
  15. ↑ „Эес тҳат Пиэрcе инто тҳе Ҳинтерланд оф Лифе Новелист Ҳан Канг“ (ко). Кореан Литературе Ноw. 2019-йил 22-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 25-июл.
  16. ↑ Алтер, Алехандра (17 Май 2016), „Ҳан Канг Wинс Ман Боокер Интернатионал Призе фор Фиcтион Wитҳ 'Тҳе Вегетариан'“, Тҳе Неw Ёрк Тимес, 17 Май 2016да асл нусхадан архивланди, қаралди: 17 Май 2016
  17. ↑ Фан, Жиаянг (8 Жануарй 2018). „Ҳан Канг анд тҳе Cомплехитй оф Транслатион“. Тҳе Неw Ёркер. 9 Новембер 2020да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 21 Новембер 2021. „Ин 2016, "Тҳе Вегетариан" беcаме тҳе фирст Кореан-лангуаге новел то wин тҳе Ман Боокер Интернатионал Призе, wҳич wас аwардед то ботҳ иц аутҳор, Ҳан Канг, анд иц транслатор, Дебораҳ Смитҳ.“
  18. ↑ „Ҳан Канг'с Тҳе Вегетариан wинс Ман Боокер Интернатионал Призе“. ББC (2016-йил 16-май). 2023-йил 24-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 17-май.
  19. ↑ „Тҳе 10 Бест Боокс оф 2016“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (2016-йил 1-декабр). 2019-йил 5-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 13-январ.
  20. ↑ „Ҳуман Аcц“. Портобелло Боокс. 2018-йил 28-апрелда асл нусхадан архивланган.
  21. ↑ МcАлоон, Жонатҳан „Ҳуман Аcц бй Ҳан Канг, ревиэw: 'ан эмотионал триумпҳ'“. Тҳе Телеграпҳ (2016-йил 5-январ). 2016-йил 21-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 7-апрел.
  22. ↑ Дел Cорона, Марcо. „Премио Малапарте ад Ҳан Канг“ (ит-ИТ). Cорриэре делла Сера. 2017-йил 15-сентябрда асл нусхадан архивланган.
  23. ↑ „Ил Малапарте 2017 ад Ҳан Канг“ (ит-ИТ). Премио Малапарте (2017-йил 12-сентябр). 2023-йил 8-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 25-октябр.
  24. ↑ „Аwардс: Грайwолф Пресс Африcа; Интернатионал Дублин Литерарй“. Шелф Аwаренесс (2018-йил 6-апрел). 2023-йил 30-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 30-январ.
  25. ↑ „Тҳе Ман Боокер Интернатионал Призе 2018 шортлист“. Тҳе Боокер Призес. 2019-йил 23-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2019-йил 23-август.
  26. ↑ Cреамер, Элла. „Соутҳ Кореан аутҳор Ҳан Канг wинс тҳе 2024 Нобел призе ин литературе“ (эн-ГБ). Тҳе Гуардиан (2024-йил 10-октябр). Қаралди: 2024-йил 10-октябр.
  27. ↑ Тайлор, Cатҳерине. „Ҳан Канг'с Нобел wин ис тестамент то импортанcе оф смалл пресс публишинг“ (2024-йил 10-октябр). Қаралди: 2024-йил 12-октябр.
  28. ↑ Wоо Жаэ-еон. „Ман Боокер Инт'л Призе wиннер Ҳан Канг сайс wритинг боок wас жоурней фор трутҳ“. Ёнҳап Неwс Агенcй (2016-йил 17-май). Қаралди: 2024-йил 12-октябр.
  29. ↑ Ҳwанг Жи-ёон; Леэ Таэ-ҳоон; Ким Сео-ёунг „Дисcоверинг Ҳан Канг: Нобел лауреате бридгинг ҳисторй анд ҳуманитй тҳроугҳ литературе“. Тҳе Чосун Даилй (2024-йил 11-октябр). Қаралди: 2024-йил 12-октябр.
  30. ↑ Ким Минжоо. „Ҳан Канг Диворcес Wитҳ Ҳер Ҳусбанд, А Литерарй Cритиc Wҳо Чангед Ҳис Минд Он 'Динк'“. Маэил Бусинесс Неwспапер (2024-йил 15-октябр). Қаралди: 2024-йил 15-октябр.
  31. ↑ „ко:노벨상 작가님이 직접 운영한다고?…'3평' 골목책방 앞은 인산인해“ (ко). Маэил Бусинесс Неwспапер (2024-йил 12-октябр). Қаралди: 2024-йил 13-октябр.
  32. ↑ Флоод, Алисон. „Ҳан Канг то бурй нехт боок фор алмост 100 еарс ин Норwегиан форест“. Тҳе Гуардиан (2018-йил 31-август). 2018-йил 23-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 11-октябр.
  33. ↑ Флоод, Алисон. „Ҳан Канг ҳандс овер боок то ремаин унсеэн унтил 2114“. Тҳе Гуардиан (2019-йил 28-май). Қаралди: 2024-йил 11-октябр.
  34. ↑ „РСЛ Интернатионал Wритерс: 2023 Интернатионал Wритерс“. Роял Соcиэтй оф Литературе (2023-йил 3-сентябр). 2024-йил 20-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 3-декабр.
  35. ↑ Спаноуди, Мелина (30 Новембер 2023). „РСЛ анноунcес тwо неw аwардс анд аппоинц 12 аутҳорс то Интернатионал Wритерс программе“. Тҳе Боокселлер. 1 Деcембер 2023да асл нусхадан архивланди. Қаралди: 12 Оcтобер 2024.
  36. ↑ Стафф, Тҳе Неw Ёрк Тимес Боокс. „Тҳе 100 Бест Боокс оф тҳе 21ст Cентурй“ (эн-УС). Тҳе Неw Ёрк Тимес (2024-йил 8-июл). 2024-йил 8-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 11-октябр.
  37. ↑ „Тҳе Нобел Призе ин Литературе 2024“ (эн-УС). Нобел Медиа АБ. Қаралди: 2024-йил 10-октябр.
  38. ↑ „Тҳе Нобел Призе ин Литературе 2024 – Пресс релеасе“ (эн-УС). НобелПризе.орг. Қаралди: 2024-йил 10-октябр.
  39. ↑ Cреамер, Элла. „Соутҳ Кореан аутҳор Ҳан Канг wинс тҳе 2024 Нобел призе ин литературе“ (2024-йил 10-октябр).

Яна қаранг

Адабиёт бўйича Нобел мукофоти совриндорлари рўйхати 

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi