ҳаплочеирус соллерс (лат.) Хитойда топилган ва оиласининг ибтидоий вакили сифатида тасвирланган Алварессаурид оиласига мансуб юра динозаврининг бир тури.

†Ҳаплочеирус соллерс
Илмий таснифлашUshbu tasnifni tahrirlash
Олам: Эукариотлар
Тип: Чордатлар
Туркум: Тероподлар
Оила: Алварезсауридаэ
Уруғ: Калтакесак динозаврлари
Халқаро илмий номи
Ҳаплочеирус соллерс Чоиниэре эт ал., 2010

Ёши

Қолдиқлар (ИВПП В15988) тахминан 160 миллион йил (161,2 дан 158,7 миллион йил оралиғида) ва 2005-йилда Хитойнинг шимоли-ғарбий қисмидаги Жунггар ҳавзасидаги Шишугоу формациясида (Шинжон-Уйғур автоном тумани) топилган. Уларнинг тадқиқоти фақат 2010-йилда якунланди. Ушбу кашфиёт оилани қарийб 60 миллион йилга „қаритган“, чунки алварессаурларнинг олдинги рекордчиси 95 миллион ёшда эди. Янги тур, шунингдек, маълум бўлган энг қадимги қуш Археоптериксдан 15 миллион йилдан кўпроқ эски.

Таърифи

Ҳолотипнинг сақланиб қолган қисмларининг узунлиги тахминан 140 см, бутун ҳайвоннинг узунлиги эса 190-230 см, катталари эса узунлиги 230 см гача, тана вазни 15 кг ни ташкил қилади. Улар замонавий қушларга хос хусусиятга эга: Ҳ. соллерснинг пастки оёқларида тўртта бармоқ бор. Аммо тўртинчи бармоқ орқага қарамайди (қушлардаги каби), лекин ён томонга қарайди. Қадимги калтакесакларнинг янги турининг умуртқа поғонаси тузилиши ҳам қушникига жуда ўхшаш. Пастки оёқ-қўллар катта ва ўткир тирноқлари билан жиҳозланган, бу йиртқич ҳайвон эканлигидан далолат беради. (эҳтимол, кичик судралувчилар билан озиқланган).

Таснифлаши

Дастлабки муаллифлари томонидан ўтказилган филогенетик таҳлилга кўра (Чоиниэре ва бошқалар, 2010), янги насл ва турлар алварессауридлар оиласининг энг асосий вакиллари (кичик ва қушга ўхшаш динозаврлар, тизимли ҳолати муҳокама қилинадиган). Тахминларга кўра, бу гуруҳ аъзолари дастлаб Осиёда ривожланган. Ҳаплочеирус жинси, шунингдек, алварезсауридларнинг энг йирик вакилларидан биридир. Ва бу алварезсауридларнинг ҳажми аста-секин камайиб бораётганини англатади.

Тизимли позиция кладограммада кўрсатилган:


Адабиётлар

Ҳаволалар