Hasan Fehmi

Ҳасан Феҳми Бей (1874 – 6-апрел 1909) – Усмонли журналисти, Иттифоқ ва тараққиёт қўмитаси (CУП) га қарши мақолалар ёзган Сербестî газетасининг бош муҳаррири эди^[1].

Сербестî султоннинг укаси томонидан молиялаштирилган CУП га қарши кундалик газета эди. 1909-йил март ойида газета CУП ни танқид қилувчи бир қатор мақолалар нашр этди^[2]. 1909-йил 6-апрелда Феҳми дўсти ва собиқ ҳоким Şакир Бей билан Галата кўпригидан ўтаётганда номаълум шахслар томонидан ўлдирилган^[3]. Şакир ярадор бўлиб, омон қолади. 8-апрел куни Сербестî газетасининг биринчи саҳифасида Феҳми руҳи учун Ал-Фотиҳа ўқилгани ҳақида ягона сатр ёзилган^[2].

Истанбулдаги вазият тезда ёмонлашди. Либерал партия раҳбарияти CУП ни Феҳмининг ўлдирилиши учун айблади; бошқалар асл қотил саройдан бўлган деб даъво қилишади. Волкан газетаси CУП ни Феҳмининг ўлдирилиши учун мас’ул деб очиқдан-очиқ айблайди.

Мероси

Феҳмининг дафн маросимига 50 000 дан ортиқ одам қатнашди ва тезда CУП га қарши оммавий намойишга айланди^[2]. Феҳмининг 1909-йилда ўлдирилиши, муҳаррир Аҳмет Самимнинг 1910-йилда, журналист Зеки Бейнинг 1911-йилда ўлдирилиши ва Ҳüсейин Cаҳит Ялçıнга 31-март воқеаси пайтида суиқасд қилиш уларнинг CУП ни танқид қилиши билан боғлиқ деган фикр кенг тарқалган^[4].

У Истанбулдаги Диван Ёлу Cаддесида жойлашган Султон Маҳмуд ИИ мақбарасига (тüрбе) дафн этилган.

Манбалар

↑ Леwис, Б. (2012-04-24), „Ḥасан Феҳмī“, Энcйcлопаэдиа оф Ислам, Сеcонд Эдитион (инглизча), Брилл, қаралди: 2023-12-05
↑ ^2,0 ^2,1 ^2,2 Матоссиан, Бедросс Дер. Шаттеред Дреамс оф Револутион: Фром Либертй то Виоленcе ин тҳе Лате Оттоман Эмпире (эн). Станфорд Университй Пресс, 2014-10-15 — 150–151-бет. ИСБН 978-0-8047-9270-7.
↑ Соҳраби, Надер. Револутион анд Cонститутионалисм ин тҳе Оттоман Эмпире анд Иран (эн). Cамбридге Университй Пресс, 2011-10-31 — 236–238-бет. ИСБН 978-1-139-50405-8.
↑ Байкал, Эрол А. Ф.. Тҳе Оттоман Пресс (1908-1923) (эн). БРИЛЛ, 2019-06-17 — 120–121-бет. ИСБН 978-90-04-39488-9.

Шахсият ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин.

[1] Леwис, Б. (2012-04-24), „Ḥасан Феҳмī“, Энcйcлопаэдиа оф Ислам, Сеcонд Эдитион (инглизча), Брилл, қаралди: 2023-12-05

[:0-2] 2,0 ^2,1 ^2,2 Матоссиан, Бедросс Дер. Шаттеред Дреамс оф Револутион: Фром Либертй то Виоленcе ин тҳе Лате Оттоман Эмпире (эн). Станфорд Университй Пресс, 2014-10-15 — 150–151-бет. ИСБН 978-0-8047-9270-7.

[3] Соҳраби, Надер. Револутион анд Cонститутионалисм ин тҳе Оттоман Эмпире анд Иран (эн). Cамбридге Университй Пресс, 2011-10-31 — 236–238-бет. ИСБН 978-1-139-50405-8.

[4] Байкал, Эрол А. Ф.. Тҳе Оттоман Пресс (1908-1923) (эн). БРИЛЛ, 2019-06-17 — 120–121-бет. ИСБН 978-90-04-39488-9.

[1]

[2]

[3]

[4]