Hasan II masjidi
33°36′26.43″Н 7°37′57.22″W / 33.6073417°Н 7.6325611°W
| Масжид | |
Ҳасан ИИ масжиди
مسجد الحسن الثاني | |
| Мамлакат | |
| Ҳудуд | Касабланка |
| Лойиҳа муаллифи | Мичеле Пинcеау |
Ҳасан ИИ масжиди (арабча: مسجد الحسن الثاني) – дунёнинг энг йирик масжидларидан бири. Қирол Ҳасан ИИ шарафига қурилган. Қурилиш ишларига жами 800 миллион АҚШ доллари сарфланган, бу маблағ хайр-эҳсон эвазига йиғилган. Атлантика океани бўйида жойлашган. Улкан бинода 25000 киши, ташқарида эса 80000 дан ортиқ киши намоз ўқиши мумкин[1].Африкадаги иккинчи йирик фаолият кўрсатувчи масжид ва дунёдаги 14-йирик масжид. Унинг минораси 210 метр (689 фут)га тенг, дунёдаги иккинчи энг баланд минарет[2][1]. 1993-йилда битказилган, Шоҳ Ҳасан ИИ раҳбарлигида лойиҳалаштирилган ва бутун шоҳлик бўйлаб ҳунармандлар томонидан қурилган. Минора 60 қаватли ва маёқлар билан жиҳозланган[3].
Cаса-Порт поезд стансиясидан масжидга яқинлик пиёда 20 дақиқалик йўлни ташкил қилади. Ўн йўлли булвар харид авениялари билан масжиднинг жанубий фасадида жойлашган ва шаҳарнинг ўртасида жойлашган[4][5].
Масжиддан ташқари, ушбу ҳудуддаги бошқа тузилмалар – мадраса (ислом мактаби), Марокаш тарихи музейи, конференсия заллари ва „ислом дунёсидаги энг кенг қамровли“ деб аталган жуда катта кутубхона бор[6][7]. Масжид атрофидаги боғ яхши таъминланган ва оилавий пикниклар учун машҳур жой. Анъанавий равишда дизайн қилинган медраса чиндан ҳам пиёда бўлган жой билан бирга 4840 метр майдонни эгаллайди.
Масжиднинг лойиҳаси 1961-йилда шоҳ Муҳаммад Внинг ўлими билан бошланди. Шоҳ Ҳасан ИИ мамлакатнинг энг яхши усталаридан келиб, ўтган шоҳга ҳурмат кўрсатиш учун маъмурият лойиҳасини тақдим этишни сўраган эди[8][5].
Марокашда яшовчи франсуз меъмори Мичел Пинсо томонидан лойиҳалаштирилган ва Боуйгуэс қурилиш компанияси томонидан қурилган[9].
1986-йил 12-июл куни бошланган ва етти йилда битказилган[10]. 1989-йилда Ҳасан ИИнинг 60 йиллик туғилган кунига тайёр бўлиб тугатилиши режалаштирилган эди. Қурилишнинг энг авжига чиққан даврида 1400 киши кун давомида ва яна 1100 киши кечаси ишлаган. Масжидни қуриш ва безашда 10 минг нафар наққош ва ҳунарманд иштирок этди[11]. Бироқ, бино режалаштирилган вақтда тугалланмаганлиги сабабли, очилиш муддати кечикди. Кейинчалик Ҳижрий 1414-йилининг 11-рабииулаввал санаси танланди. Бу сана 1993-йил 30-августда тўғри келган[12].
Қурилиш харажатлари тахминан 585 миллион Евро бўлиб ҳисобланмоқда. Ҳасан Маккадаги масжиддан кейин катталикда бўлган масжид қуришни хоҳлаган бўлса-да, ҳукумат бундай улкан лойиҳа учун маблағларга эга эмас эди. Молиялаштиришнинг катта қисми давлат ҳомийлиги орқали амалга оширилган[13]. Ўн икки миллион одам ушбу мақсадга эҳсон қилдилар, ҳар бир эҳсончига сертификат берилди[14]. Энг кичик ҳисса 5 дирҳам эди. Давлат маблағлари ва бошқа мамлакатларнинг ишбилармонлик муассасаларидан ташқари, ғарбий мамлакатлар қурилиш кредитларини тақдим этдилар[3].
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Ҳассан ИИ Мосқуэ, Cасабланcа“. Саcред Дестинатионс. Қаралди: 2-октабр 2012-йил. Манба хатоси: Инвалид
<реф>таг; наме "Ҳассан" дефинед мултипле тимес wитҳ дифферент cонтент - ↑ Кингфишер Геограпҳй энcйcлопедиа. ИСБН 1-85613-582-9
- ↑ 3,0 3,1 Ҳардй, Паула. Лонелй Планет Мороccо. Лонелй Планет, 2005 — 24, 57, 82, 85-бет. ИСБН 9781740596787.
- ↑ Давиэс, Этҳел. Нортҳ Африcа: Тҳе Роман Cоаст. Брадт Травел Гуидес, 15 Септембер 2009 — 97–-бет. ИСБН 978-1-84162-287-3. Қаралди: 2012-йил 3-октябр.
- ↑ 5,0 5,1 Эллеҳ 2002.
- ↑ Леҳманн, Ингеборг. Баэдекер Мороccо. Баэдекер, 2012 — 199–200-бет. ИСБН 9783829766234.
- ↑ Карбер, Пҳил. Феар анд Фаитҳ ин Парадисе: Эхплоринг Cонфлиcт анд Религион ин тҳе Миддле Эаст. Роwман & Литтлефиэлд, 18 Жуне 2012 — 466–-бет. ИСБН 978-1-4422-1479-8. Қаралди: 2012-йил 3-октябр.
- ↑ „Ҳассан ИИ Мосқуэ, Cасабланcа“. Саcред Дестинатионс. 2012-йил 5-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 2-октябр.
- ↑ Леҳманн, Ингеборг. Баэдекер Мороccо. Баэдекер, 2012 — 199–200-бет. ИСБН 9783829766234.
- ↑ Ҳабеэб, Wиллиам Марк. Мороccо. Гаретҳ Стевенс, 2003 — 54–55-бет. ИСБН 9780836823615. „Ҳассан ИИ Мосқуэ.“
- ↑ Кингфишер Геограпҳй энcйcлопедиа. ИСБН 1-85613-582-9
- ↑ Леҳманн, Ингеборг. Баэдекер Мороccо. Баэдекер, 2012 — 199–200-бет. ИСБН 9783829766234.
- ↑ Думпер, Мичаэл. Cитиэс оф Тҳе Миддле Эаст анд Нортҳ Африcа: А Ҳисториcал Энcйcлопедиа. АБC-CЛИО, 2007 — 117–-бет. ИСБН 978-1-57607-919-5.
- ↑ Леҳманн, Ингеборг. Баэдекер Мороccо. Баэдекер, 2012 — 199–200-бет. ИСБН 9783829766234.