Hatmehit
Ҳатмеҳит (Ҳатмеҳет; миср. Ḥ3.т-мḥ.жт „Меҳит уйи“) — Миср мифологиясидаги балиқ-маъбуда („Балиқлар орасида биринчи“), дастлаб, Пер-Банебджедет (Мендес) шаҳридаги Нил делтаси ҳудудида сиғиниш бошланган[1].
Ҳатмеҳит номи „Меҳит уйи“ деган маънони англатади, бу уни катта тўфон билан боғлиқ бўлган Хатҳор маъбудаси (Мисрдаги энг қадимги маъбудалардан бири) билан бирхиллаштиради. Бу афсона ҳамма нарса пайдо бўлган „Яратилишнинг асосий сувлари“ афсонаси билан боғлиқ. Бошқа маъбудалар ибтидоий сувларда яратилган Мут ва Нун маъбудалари билан боғланган.
Қадимги Миср санъатида Ҳатмеҳит балиқ ёки балиқ тимсолида бошида тож кийган аёл сифатида тасвирланган[1]. Ҳатмеҳит ҳаёт ва ҳимоя маъбудаси саналган.
Осирис култи пайдо бўлганда, Мендес халқи буни кўриб, у Ҳатмеҳитнинг эри сифатида машҳурликка эришганига ишонишди. Банебджедет номи билан машҳур бўлган Осириснинг руҳи Ба таржимада „Жаноб Жеднинг руҳи“ деган маънони англатади (Осирисга нисбатан), бу унинг Ҳатмеҳит билан турмуш қурганлигини кўрсатади.
Банебджедет, Ҳатмеҳит ва уларнинг ўғли Ҳор биргаликда Мендес шаҳри маъбудлари триадасини ташкил қилдилар[2].
Ҳор (Гарпократ) Осириснинг ўғли сифатида иззатлана бошлаганида, Ҳатмеҳитни унинг онаси ҳисоблай бошлашди. Осириснинг рафиқаси ва Ҳорнинг онаси сифатида Ҳатмеҳит охир-оқибат Исида[1] билан бирхиллаштирилди.
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 1,2 С. А. Токарев. Мифы народов мира: Энциклопедия. Советская энциклопедия, 1982 — 584-бет.
- ↑ Анне К. Cапел, Гленн Маркоэ. Мистресс оф тҳе Ҳоусе, Мистресс оф Ҳеавен: wомен ин анcиэнт Эгйпт. Ҳудсон Ҳиллс, 1996 — 72-бет. ИСБН 1555951295.
Адабиётлар
- Пинч Гералдине. Ҳандбоок оф Эгйптиан мйтҳологй. Охфорд: Охфорд Университй Пресс, 2004. ИСБН 0195170245.
- Wилкинсон, Ричард Ҳ.. Тҳе cомплете Годс анд Годдессес оф Анcиэнт Эгйпт. Лондон: Тҳамес & Ҳудсон, 2003. ИСБН 0500051208.