Islomiy taqvim: Versiyalar orasidagi farq

$2, $3 dagi (joriy) koʻrinishi

Islomiy taqvim — milodiy 638-yili xalifa Umar (milodiy 592 —644 yillar), roziyallohu anhu, tomonidan joriy qilingan. Ushbu taqvim qamariy boʻlib, oy harakatiga asoslangan edi. Umar, roziyallohu anhu, ushbu taqvimni oʻz davrida amalda boʻlgan turli taqvimlar oʻrtasida yuzaga kelayotgan ziddiyatlarni bartaraf etish uchun joriy qilgan. Umar, bir necha sahobalar bilan maslahatlashib, yil boshi sifatida hijrat yilini tanlashga qaror qilishgan. Taqvimning boshlanish nuqtasi sifatida Hijrat qilingan yilning 1 Muharram kuni tanlangan. Hijriy sana, odatda Gʻarb adabiyotida A. H. deb qisqartirib yoziladi(Bu lotincha „Anno Hegirae“ soʻzining qisqartmasidir. Birinchi Hijriy sananing birinchi Muharram kuni (Muharram 1, 1 A. H.) Grigorian taqvimida 622-yil 16-iyulga toʻgʻri keladi). Paygʻambar Muhammadning, Makkadan Madinaga hijratlari esa Grigorian taqvimining 622-yil sentyabr oyiga toʻgʻri keladi.

Taqvimning tarkibi

Islomiy taqvim (Hijriy taqvim) 12 oydan iborat:

Muharram — محرّم‎‎
Safar — صفر‎‎‎
Rabiulavval — ربيع الأوّل‎‎
Rabiussoni — ربيع الثاني‎‎‎ yoki rabiuloxir ربيع الآخر‎‎
Jumodilavval — جمادى الأوّل‎‎
Jumodissoni — جمادى الثاني‎‎ yoki jumodiloxir جمادى الآخر‎‎‎
Rajab — رجب‎‎
Shaʼbon — شعبان‎‎
Ramazon — رمضان‎‎
Shavvol — شوّال‎‎
Zulqaʼda — ذو القعدة‎‎
Zulhijja — ذو الحجّة‎‎

Hijriy yildagi muhim sanalar

1 Muharram — yil boshi;
27 Rajab — Isro va Meroj hodisasi;
1 Ramazon — tutilishi farz boʻlgan roʻzaning birinchi kuni;
17 Ramazon — Qur’onning nozil boʻlishi boshlagan kun;
Ramazonning oxirgi 10 kechasi — Laylat ul-qadr kutiladigan

kechalar;

1 Shavvol — Iyd al-Fitr, Ramazon Hayiti;
8-10 Zul-hijja — Haj kunlari;
10 Zul-hijja — Iyd al-Adha, Qurbon Hayiti.

Islom diniga oid uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin.

-#YOʻNALTIRISH [[Islomiy taqvim]]
+{{islom}}
+'''Islomiy taqvim''' — milodiy [[638]]-yili xalifa [[Umar (xalifa)|Umar]] (milodiy [[592]]—[[644]] yillar), roziyallohu anhu,
+tomonidan joriy qilingan. Ushbu [[taqvim]] qamariy boʻlib, [[oy]]
+harakatiga asoslangan edi. Umar, roziyallohu anhu, ushbu taqvimni oʻz
+davrida amalda boʻlgan turli taqvimlar oʻrtasida yuzaga kelayotgan
+ziddiyatlarni bartaraf etish uchun joriy qilgan.
+[[Umar (xalifa)|Umar]], bir necha [[sahoba]]lar bilan maslahatlashib,
+yil boshi sifatida [[hijrat yili]]ni tanlashga qaror qilishgan.
+Taqvimning boshlanish nuqtasi sifatida [[Hijrat]] qilingan yilning 1
+Muharram kuni tanlangan. Hijriy sana, odatda [[Gʻarb]] adabiyotida A. H.
+deb qisqartirib yoziladi(Bu lotincha „Anno Hegirae“ soʻzining
+qisqartmasidir. Birinchi Hijriy sananing birinchi Muharram kuni
+(Muharram 1, 1 A. H.) [[Grigorian taqvimi]]da [[622]]-yil [[16-iyul]]ga
+toʻgʻri keladi).
+Paygʻambar [[Muhammad]]ning, [[Makka]]dan [[Madina]]ga
+hijratlari esa [[Grigorian taqvimi]]ning [[622]]-yil [[sentyabr]] oyiga
+toʻgʻri keladi.
+== Taqvimning tarkibi ==
+Islomiy taqvim ([[Hijriy yil hisobi|Hijriy taqvim]]) 12 oydan iborat:
+# [[Muharram]] — {{lang-ar2|محرّم}}
+# [[Safar]] — {{lang-ar2|صفر}}‎
+# [[Rabiulavval]] — {{lang-ar2|ربيع الأوّل}}
+# [[Rabiussoni]] — {{lang-ar2|ربيع الثاني}}‎ yoki rabiuloxir {{lang-ar2|ربيع الآخر}}
+# [[Jumodilavval]] — {{lang-ar2|جمادى الأوّل}}
+# [[Jumodissoni]] — {{lang-ar2|جمادى الثاني}} yoki jumodiloxir {{lang-ar2|جمادى الآخر}}‎
+# [[Rajab oyi|Rajab]] — {{lang-ar2|رجب}}
+# [[Shaʼbon]] — {{lang-ar2|شعبان}}
+# [[Ramazon]] — {{lang-ar2|رمضان}}
+# [[Shavvol]] — {{lang-ar2|شوّال}}
+# [[Zulqaʼda]] — {{lang-ar2|ذو القعدة}}
+# [[Zulhijja]] — {{lang-ar2|ذو الحجّة}}
+== Hijriy yildagi muhim sanalar ==
+# 1 Muharram — yil boshi;
+# 27 Rajab — Isro va Meroj hodisasi;
+# 1 Ramazon — tutilishi farz boʻlgan roʻzaning birinchi kuni;
+# 17 Ramazon — Qur’onning nozil boʻlishi boshlagan kun;
+# Ramazonning oxirgi 10 kechasi — Laylat ul-qadr kutiladigan
+kechalar;
+# 1 Shavvol — Iyd al-Fitr, Ramazon Hayiti;
+# 8-10 Zul-hijja — Haj kunlari;
+# 10 Zul-hijja — Iyd al-Adha, Qurbon Hayiti.
+{{Islam-stub}}
+{{Taqvimlar}}
+{{Tashqi havolalar}}
+[[Turkum:Islom]]
+[[Turkum:Taqvimlar]]
+[[Turkum:Islomiy taqvim]]

k m t Taqvimlar
Taqvim turi	Oy taqvimi Oy-quyosh taqvimi Quyosh taqvimi
Boshqa turdagi taqvimlar	Grigoriy taqvimi Islomiy taqvim Suryoniy taqvimi Turkman taqvimi Yulian taqvimi Xitoy taqvimi Eroniy taqvim Vyetnam taqvimi Bobil taqvimi Kapadokya taqvimi Maya taqvimi
Turkum