Ҳилал Маммадов (озарбайжонча: Ҳилал Мəммəдов; 1959-йил, Астара раёни, Озарбайжон ССР) — озарбайжонлик журналист ва инсон ҳуқуқлари фаоли. У Озарбайжонда озчиликдаги талиш тилида босиладиган ягона газета — Бокуда чиқадиган „Толйши садо“ („Талишлар овози“) газетасининг бош муҳаррири. Наврузали Маммадов ҳибсда вафот этгач, Ҳилал Маммадов талиш халқи учун иккинчи жамоа етакчисига айланди[1]. У мейкҳана видео муаллифи сифатида ҳам танилган Тй кто такой? Давай, свидания қил! Озарбайжонда ҳам, посцовет давлатларида ҳам Интернет-мемга айланди[2][3].

Ҳилал Маммадов
Таваллуди 1959-йил
Астара раёни, Озарбайжон ССР
Фуқаролиги Озарбайжон
Касби Журналист, муҳаррир, инсон ҳуқуқлари фаоли

Биография

Ҳилал Маммадов Боку давлат университетининг математика факултетини тамомлаган. У Тинчлик ва демократия институти маслаҳатчиси ва 2008-йилда Эрон фойдасига жосусликда айбланган талиш ҳуқуқ фаоли ва тилшунос Наврўли Маммадовни ҳимоя қилиш қўмитаси раҳбари (қариндоши йўқ). Новрузали Маммадов 2010-йилда вафот этган. Озарбайжонда қамоқхонада қийноқлар натижасида)[4]. 2008-йилда Ҳилал Маммадов чет эл дипломатларига мурожаат қилиб, озчиликларга қарши кампания қурбони бўлган Новрузали Маммадов ва унинг ёрдамчиси Элман Гулиевга ёрдам беришни сўраган[5].

Ҳибсга олиш

Маммадов 2012-йилнинг 21-июнида ноқонуний гиёҳванд моддаларни (30 грамм героин) сақлашда айбланиб, ҳибсга олинган эди[6][7]. Боку суди унга нисбатан 3 ойлик ҳибсга олишга санксия берди. Ҳилал Маммадов 234-модда билан айбланмоқда ва у 3 йилдан 12 йилгача озодликдан маҳрум этилиши мумкин. Маммадовнинг қариндошларига кўра, у ҳеч қачон гиёҳванд моддалар истеъмол қилмаган ва ҳибсга олиш сиёсий сабабларга кўра содир этилган[7]. Норасмий версияга кўра, Маммадов Иван Ургант бошчилигидаги Россия телевидениесидаги ток-шоуда иштирок этишига тўсқинлик қилиш учун ҳибсга олинган[8]. Демократия ва Тинчлик Институти[8] ва Фронт Лине Дефендерс ташкилотлари Маммадовнинг жиноий жавобгарлигини қоралаб, Ҳилал Маммадовни зудлик билан озод қилишни талаб қилишди, сабаби ФЛД унга қўйилган айбловлар „фақат унинг инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишдаги қонуний ва тинч фаолияти билан боғлиқ“ деб ҳисоблайди[4].

Хорижий элчилар билан учрашув ўтказган озарбайжонлик ҳуқуқ ҳимоячиси Лейла Юнусга кўра, Маммадовнинг ҳибсга олиниши Озарбайжондаги озчилик гуруҳларига босимнинг намунасидир[9]. Юнуснинг таъкидлашича, ЁуТубеъда жойлаштирилган мейхонага „Президент Илҳом Алиев “Эвровидениэ 2012"ни ўтказиш мақсадида миллионлаб маблағ сарфлаган бир пайтда, талиш тилидаги мейхона текинга машҳур бўлиб кетган" деган шарҳ ҳам борлиги сабабли расмийларнинг ғазаби пайдо бўлиши мумкин[9].

2012-йил 3-июл куни Маммадовнинг адвокати Анар Гадирли Маммадовга қўшимча равишда давлатга хиёнат ҳамда миллий адоват қўзғатиш айбловлари қўйилганини айтди[10].

ЭКИҲ шикояти

2016-йил феврал ойида Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа суди Озарбайжонни Маммадов ишида (81553/12-сон) биринчи инстанцияда қоралади[11]. Страсбург судялари учун ишни кўриб чиқиш Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа конвенциясининг 3 (ғайриинсоний ва қадр-қимматни камситувчи муомалалар, тергов ҳуқуқи) ва 34 (шахсий ариза бериш ҳуқуқи) моддаларини бузган. Шу сабабли Озарбайжон ҳукуматини қоралаган. Маммадовга 13 000 евро номоддий зарар шу билан бирга 2 500 евро суд айбловларини тўлаш[12].

Манбалар

  1. ↑ „Лейла Юнус: тҳе аррест оф Ҳилал Мамедов ис а прессуре он натионал миноритиэс“. 2013-йил 29-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 24-июн.
  2. ↑ „Wҳат ис беҳинд тҳе аррест оф тҳе аутҳор оф тҳе видео "Wҳо аре ёу? Cоме он, гоодбе."“. 2016-йил 5-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 24-июн.
  3. ↑ Тҳе аутҳор оф „Давай, да свидания“ ис аррестед ин Баку, ББC Неwс ин Руссиан
  4. ↑ 4,0 4,1 „Фронт Лине Дефендерс деманд релеасе оф Ҳилал Маммадов“. 2016-йил 5-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 24-июн.
  5. ↑ „Талйш оф Азербаижан Лоок Соутҳ анд Нортҳ — Институте фор Wар & Пеаcе“. 2013-йил 5-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-ноябр.
  6. ↑ Азербаижани Талйш жоурналист детаинед
  7. ↑ 7,0 7,1 „Азербаижани Миноритй Жоурналист Детаинед Он Друг Чаргес“. 2022-йил 30-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 30-ноябр.
  8. ↑ 8,0 8,1 Давай, за решетку!
  9. ↑ 9,0 9,1 „Лейла Юнус: тҳе аррест оф Ҳилал Маммадов ис а прессуре он натионал миноритиэс“. 2013-йил 29-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 24-июн.
  10. ↑ Ҳилал Маммадов Аccусед оф Ҳигҳ Треасон (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-03 санасида архивланган). Радио Либертй. 3 Жулй 2012.
  11. ↑ Эуропеан Cоурт оф Ҳуман Ригҳц Пресс Релеасе, „сорт“:["кпдате Десcендинг", „итемид“:["003-5290707-6581055"]} Жудгменц анд деcисионс оф 4 Фебруарй 2016]
  12. ↑ Оссерваторио Балcани э Cауcасо, Л’Азербаижан cонданнато а Страсбурго пер малтраттаменти cонтро ун гиорналиста, 5 Фебруарй 2016