Франсия, Жер департаменти, Кондомдан замонавий гипокрас

Ҳипокрас (қадимги юнонча: ҳйпокрас) — асал ёки шакар билан кучли ширинлантирилган ва „қироллик“, яъни асл зираворлар (долчин, занжабил, қалампимунчоқ) билан зираворланган шаробдан тайёрланган алкоголли ичимлик. Қадимги келиб чиқиши ўрта асрларда бутун Европада тарқалган. Афсонага кўра, бу ном қадимги юнон шифокори Гиппократнинг номидан олинган (Ҳиппократес, милоддан аввалги 5 аср)[1].

Бугунги кунда гипокрас Франсияда қизил шаробдан тайёрланади ва „эрта ўрта аср аперитиви“ сифатида тақдим этилади.

Думас-ота гипокрас ҳақида

Ҳипокрас тайёрлашнинг ўрта аср тасвири

Катта пазандачилик луғати

Думас-ота ўзининг „Катта пазандачилик луғати“ (1873-йилда вафотидан кейин нашр этилган „Гранд Диcтионнаире де cуисине“) китобида Чарлес ВИИ ошпази Таерандан (Таиллерент) қолган гипократ рецепти ҳақида гапириб беради[2]:

„Бир пинта ичимлик учун … уч гро тоза ва тоза майдаланган долчин, бир гро мускат ёнғоғи ёки иккита, агар хоҳласангиз, ярим гр қалампирмунчоқ ва олти унция майда шакар олинг ва ҳаммасини кукунга айлантиринг ва буларнинг ҳаммасини шароб билан бирга идиш устидаги сузгичга қўйиш керак; аралаштиринг ва унинг оқишини кутинг ва у қанча узоқ оқса, шунча яхши бўлади, лекин ҳиди кетиб қолмаслиги керак“[3].

Унинг сўзларига кўра, „Лоуис ХИВ даврида ҳам бу дамлама қадрланган, у зодагонлар дастурхонига тортилган ва Париж шаҳри ҳар йили унинг маълум миқдорини қирол дастурхонига етказиб беришга мажбур бўлган“ ва Думас даврига келиб „дамлама бутунлай йўқолиб кетган ва унутилган“.

Йигирма йил ўтиб

Думаснинг „Йигирма йилдан кейин“ (1845) романида д’АпеАртанян ўртоғи Арамиснинг хизматкори Базенни кутиб, бир шиша гипокрас буюради[4].

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Наука и жизн. — Н 9-12 — с. 128
  2. ↑ В оригинале: "Ҳйпоcрас. — Бреуваге céлèбре ау Моен-Аге; c'éтаит ун мéланге де вин эт д’ингрéдиэнц доух эт речерчéс, эт воиcи уне реcетте қуэ Таиллерент, ле маîтре қуэух де Чарлес ВИИ, ноус эн а лаиссéэ. "
  3. ↑ В оригинале: „Поур уне пинте, дит-ил, пренез троис трéсеаух (троис грос) де Cиннамоме фине эт пуре, ун трéсеау де месче оу деух қуи веулт, деми трéсеау де гирофле эт де суcре фин сих онcес, эт меттез эн поулдре, эт ла фаулт тоут меттре эн унг cоулоуоир авеc ле вин эт ле пот, дессоулез эт ле пассез тант қу’ил соит cоулé эт тант плус эст пассé эт тант миэух ваулт, маис қу’ил не соит эсвентé.“
  4. ↑ Файл пдф книги А. Думас „Болшой кулинарний словар“(франс.)

Ҳаволалар